Menu

عزت نفس چیست؟ بررسی راهکارهای افزایش عزت نفس (نقشه راه درس)

افزایش عزت نفس و راهکارهای آن

کمبود عزت نفس، ریشه‌ی بسیاری از مشکلات رفتاری و ذهنی ماست.

اگر چه نمی‌توان به عزت نفس به عنوان داروی معجزه آمیز برای رفع همه‌ی مشکلات نگاه کرد، اما واقعیت این است که اگر کمی دقیق‌تر و عمیق‌تر بررسی کنیم، در بسیاری از مشکلات و چالش‌های زندگی شخصی و شغلی خود، می‌توانیم ردپای عزت نفس را به عنوان یکی از ریشه‌ها ببینیم.

افزایش عزت نفس - نقشه راه

[  دانلود نقشه‌ی افزایش عزت نفس (نسخه کیفیت بالا)]

مبنای طراحی درس عزت نفس چیست؟

متمم در بررسی‌های خود به این نتیجه رسید که دوره های آموزشی مرتبط با عزت نفس معمولاً به یکی از دو سمت تئوری شدن یا تجاری شدن سوق پیدا می‌کنند.

دوره‌های تئوری، چنان به بررسی جنبه‌های آکادمیک و نظریه‌ها و نظریه پردازی‌ها مشغول می‌شوند که برای کسی که در جستجوی استفاده روزمره از مفاهیم مرتبط با عزت نفس است، چیز چندانی باقی نمی‌ماند.

این کار اگر چه برای دانشگاهیان مفید و ضروری است، اما نمی‌تواند مخاطب غیرمتخصص را راضی کند.

سمت دیگر طیف، آموزش‌های تجاری هستند که دقت علمی را قربانی جذابیت تجاری می‌کنند و در نهایت مخاطب – در عین اینکه ممکن است برانگیخته و هیجان زده شود – اما حتی مبانی اولیه در حد تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس را هم نمی‌آموزد.

متمم کوشیده است جایی در میانه‌ی طیف تئوری بودن و کاربردی بودن (و به دور از تجاری بودن) بایستد.

اگر چه ادعا نمی‌کنیم که در این کار به صورت کامل موفق بوده‌ایم.

متمم استفاده از درس عزت نفس را به چه کسانی توصیه می‌کند؟

نمی‌توانیم کسی را تصور کنیم که خود را از یادگیری بیشتر در بحث عزت نفس بی‌نیاز بداند.

موارد متعددی هم بوده است که مشاهده کرده‌ایم کسانی که به چنین بحث‌هایی چندان علاقمند نبوده‌اند، پس از شناخت بیشتر و بهتر، مفید بودن آشنایی با این مفهوم را تایید کرده‌اند.

اگر انتخاب (یا توصیه) با متمم باشد، ما علاقمندیم که همه‌ی دوستان عزیز درس‌های کارگاه آموزشی عزت نفس را مطالعه و پیگیری کنند.

آیا درس عزت نفس به پیش‌نیاز خاصی نیاز دارد؟

خیر.

این درس را می‌توان به صورت مستقل از سایر درس‌های متمم مورد مطالعه قرار داد.

در مواردی هم که مطالعه‌ی درس دیگری مفید باشد، در همان بخش از درس، به شما گفته خواهد شد که چه موضوعی را از چه طریقی و در کجا مطالعه کنید.

 

کمبود عزت نفس چه تبعاتی در زندگی من دارد؟

کمبود عزت نفس، ریشه‌ی بسیاری از مشکلات رفتاری و ذهنی ماست که در اینجا برخی از آنها را با هم مرور می‌کنیم:

  • کمبود عزت نفس، موجب می‌شود در تصمیم گیری‌ها، برای دانش، نگرش، تجربه و الگوهای ارزشی خودمان،‌ به اندازه‌ی دیگران، اعتبار قائل نباشیم و به همین دلیل، برای اطرافیان سهمی بیش از آنچه باید، در تصمیم‌گیری‌های شخصی خود قائل شویم.

 

  • کمبود عزت نفس باعث می‌شود به جای مقایسه‌ی وضعیت امروز خودمان با گذشته‌ی خودمان، به صورت دائمی مشغول مقایسه‌ی خودمان با اطرافیان باشیم. اگر چه به عنوان شعار، همه بلدند از این حرف‌ها بزنند، اما برای پیدا کردن کسانی که جرات و توانمندی دارند که خود را با دیگران مقایسه نکنند، باید چراغ در دست بگیرید و دور شهر بگردید و آخر کار هم، احتمالاً ناامید به خانه بازگردید.

 

  • کمبود عزت نفس باعث می‌شود که برای استعدادها و توانمندی‌های خودمان ارزش کمتری قائل باشیم و بیشتر ببینیم جامعه به چه استعدادها و توانمندی‌هایی، تمایل دارد. همه‌ی ما این جمله‌ی درست را شنیده‌ایم که  در جامعه‌ای که هیچ کس بر اساس استعدادهایش کار و زندگی نمی‌کند، همه بیکار و مرده‌اند. 

 

  • حتی عموماً آنچه به عنوان کمبود اعتماد به نفس می‌شنویم، و می‌بینیم که اکثر مردم برای بهبود اعتماد به نفس تلاش می‌کنند، بیش از آنکه واقعاً از جنس اعتماد به نفس باشد، میوه‌ی نامطلوبی است که از ریشه‌ی عزت نفس پایین روییده است و ما به جای درمان ریشه، در تلاش برای بهبود میوه هستیم.

 

  • بسیاری از مهارت‌هایی که ما در آنها قوی نیستیم، یا برای بهبودشان تلاش کرده‌ایم اما موفق نبوده‌ایم، در کنار علت‌های مختلف، عموماً با عزت نفس پایین هم گره خورده‌اند. کسی که عزت نفس پایین دارد، هنگام سخنرانی، ارزش و اعتبار وجود خودش را در گرو قضاوت مخاطب می‌بیند. پس هر شکستی – که اجتناب ناپذیر هم هست – نه تنها او را به تمرین بیشتر ترغیب نمی‌کند، بلکه انگیزه‌ی او را از تلاش برای بهبود در سایر حوزه‌های زندگی نیز می‌گیرد.

 

  • بسیاری از ما به دلیل عزت نفس پایین، نقد‌های عالمانه‌ی دیگران را نمی‌پذیریم و بسیاری دیگر، به دلیل عزت نفس پایین، جرات رد کردن نقد منتقدان را نداریم. انتقادناپذیر بودن به صورت مطلق، و احترام به همه‌ی نقد همه‌ی افراد، شاخصی قطعی از ناهنجاری در حوزه‌ی عزت نفس است. کافی است به تعاملات انسانها در شبکه های اجتماعی سر بزنید تا این ناهنجاری‌ها را که گاه خود را در لباس فرهنگ و شعور و گاه در لباس خشونت پنهان می‌کنند، ببینید.

 

  • عزت نفس پایین، جرات انتخاب سبک زندگی مطلوب را از ما می‌گیرد و باعث می‌شود، تنها فرصت زندگی را که یک بار بیشتر در اختیار نداریم، به دیگرانی بفروشیم که حتی ثانیه‌ای هم، زندگی و دنیا را از نگاه ما تجربه نمی‌کنند.
[مطالعه بیشتر: تعریف سبک زندگی چیست؟]

متاسفانه، آن‌قدر که برای ما از اهمیت درس خواندن و حفظ کردن و رقابت کردن و امتیاز جمع کردن و موفق شدن گفته‌اند، برای تقویت و بهبود عزت نفس نگفته‌اند و مادر و پدرانی که وقت و عمر خود را به پول تبدیل کرده و تمام آن پول و دارایی و وقت باقیمانده را برای کلاس‌های زبان و ورزش و موسیقی فرزندان خود هزینه کرده‌اند، در بودجه بندی منابع خود و انتخاب رفتارهای خود، سهمی برای بهبود عزت نفس فرزندان خود قائل نشده‌اند.

حاصل هم این شده که آن تلاش‌ها، یا کم نتیجه بوده‌اند و یا نتیجه‌ی معکوس داشته‌اند و حاصل آن تصمیم‌ها و رفتارها و بی‌توجهی به این اولویت‌ها را می‌توان در جای‌جای جامعه و در تک تک تعاملات خیابانی و اجتماعی ما مشاهده کرد.

حتی آنچه در کارگاه زندگی شاد گفته‌ایم هم، زمانی مفید است که جایگاه واقعی عزت نفس را در زندگی خود بشناسیم. چون شادمانی و رضایت هم، ساختمانی است که بر زیربنای عزت نفس، ساخته می‌شود.

اگر برای زیربنا وقت نگذاریم، حرف‌ها و تکنیک‌ها و تمرین‌های دیگر، صرفاً مانند داروی مسکن یا ماده‌ مخدر، تسکینی کوتاه مدت بر دردی عمیق‌ خواهند بود که به سادگی مرتفع نخواهد شد.

روش پیشنهادی متمم برای آموختن بحث عزت نفس چیست؟

اگر چه ممکن است شما بسته به علاقه یا نیاز، برخی از سلسله درس‌های عزت نفس را با ترتیب دلخواه خود مطالعه کنید، اما تاکید جدی ما بر این است که ترتیب پیشنهادی متمم در این درس را جدی بگیرید.

گام اول: گوش دادن به فایل های صوتی عزت نفس

اگر قبلاً فایل‌های صوتی عزت نفس را گوش نداده‌اید، مناسب است قبل از مطالعه سایر درس‌ها، وقتی را برای گوش دادن به آنها در نظر بگیرید:

فقط دقت داشته باشید که چون مطالب این کارگاه، با نگاه به مطالعات و تحقیقات روز است، در صورتی که هر جا تفاوت یا تعارضی در محتوای فایل صوتی و محتوای درس‌ها می‌بینید، اصالت بر درس‌های متمم است که تک تک جملات آن، به پشتوانه‌ی ده‌ها سال تحقیق محققان سراسر جهان، تنظیم می‌شود.

گام دوم: آشنایی با تعریف عزت نفس

شاید به نظرتان بیاید که لازم نیست در نخستین گام‌های درس، به سراغ بحث‌های تئوریک مانند تعریف عزت نفس برویم.

اما از آنجا که تجربه‌ی ما نشان داده است که در فرهنگ روانشناسی غیرتخصصی ما تقریباً هر چیز خوبی به عزت نفس و هر چیز نامطلوبی به کاهش عزت نفس یا کمبود عزت نفس ربط داده می‌شود، آشنایی با تعریف عزت نفس نقطه‌ی شروع مناسبی برای بهبود عزت نفس خواهد بود.

با توجه به اینکه هنوز بسیاری از ما دو مفهوم عزت نفس و اعتماد به نفس را به جای یکدیگر به کار می‌بریم و تفاوت آنها را به صورت دقیق نمی‌دانیم، پیشنهاد ما این است که کمی تحمل به خرج دهید و قبل از ورود به بحث‌های کاربردی، در مورد تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس هم مطالعه کنید:

اگر علاقمند به پرسشنامه و بازی با پرسشنامه ها باشید، کوپراسمیت یک ابزار به نام پرسشنامه عزت نفس طراحی کرده که شاید برای شما جالب باشد:

 پرسشنامه عزت نفس کوپراسمیت

گام سوم: درک بهتر مفهوم گفتگو با خود

بخش قابل توجهی از ادراک ما نسبت به خودمان از طریق  گفتگوهایی که در خلوت یا در جمع، در درون و با خودمان داریم  شکل می‌گیرد.

عزت نفس هم بخشی از همین ادراک است.

به همین علت، قبل از جلوتر رفتن در درس، بحثی به نام گفتگو با خود را برای شما در نظر گرفته‌ایم.

در همان درس، به درس‌ دیگری از متمم هم تحت عنوان گفتگو با خود و افکار منفی اتوماتیک در ذهن اشاره کرده‌ایم که با بحث گفتگو با خود در ارتباط است و مناسب است که آن را هم مطالعه کنید.

گام چهارم: منابع عزت نفس و نتایج کمبود عزت نفس در زندگی

در اینجا چند درس داریم که از لحاظ اهمیت و تقدم و تاخر، در یک سطح قرار می‌گیرند.

می‌توانید آنها را با توجه به اینکه کدام جذاب‌تر است یا اینکه در هر زمان حوصله‌ی مطالعه‌ی کدام را دارید، اولویت بندی و مطالعه کنید.

در این درس‌ها به سه سوال مهم پاسخ داده می‌شود:

گام چهارم: روشهای افزایش عزت نفس

تازه در این مرحله، به بحث شیرین روش‌های افزایش عزت نفس می‌رسیم.

اگر چه ما در این بخش و سایر بخش‌های کارگاه عزت نفس، از کتابها و منابع متعدد استفاده کرده‌ایم، اما سهم ناتانیل براندن و کتاب شش ستون عزت نفس او در این بخش، بیشتر از سایر منابع ماست.

هر یک از درس‌های این قسمت می‌توانند در یک هفته کافی مطالعه شوند.

چون فقط مطالعه‌ی آنها کافی نیست و باید به صورت روزانه در مورد آنها فکر کنید و در محیط اطراف خود دنبال مثال‌ها و مصداق‌های درس بگردید.

دو درس اول را حتماً باید قبل از سایر درس‌های این گروه بخوانید:

اما ترتیب و تقدم و تاخر جدی میان سایر درس‌های این گروه وجود ندارد و می‌توانید حال و حوصله و سلیقه‌ی خودتان را ملاک قرار دهید:

گام پنجم: برنامه پنج هفته‌ای افزایش عزت نفس

پس از آشنایی با همه‌ی آنچه در درس‌های قبل مطرح شد، در قالب یک مجموعه پنج هفته‌ای می‌کوشیم آموخته‌ها را به بخشی از مدل ذهنی خود و زندگی روزمره‌مان تبدیل کنیم.

در حال حاضر درس‌های این بخش به صورت هفتگی در حال انتشار است و قسمت‌های زیر تا کنون منتشر شده است:

هزینه دسترسی به مجموعه درس‌های عزت نفس چقدر است؟

با توجه به اینکه دسترسی به این درس صرفاً برای کاربران ویژه متمم وجود دارد و نیز اینکه مطالعه‌ی تدریجی آن با تمرین‌ها و حاشیه‌ها و درس‌های جانبی، حدود سه ماه از وقت شما را خواهد گرفت، پیشنهاد ما این است که برای استفاده از درس، یک اعتبار سه ماهه (۶۰ هزار تومان) یا سه اعتبار یک ماهه (هر ماه ۲۳ هزار تومان) خریداری کنید.

در این سه ماه، علاوه بر درس عزت نفس، به سایر درس‌های ویژه متمم هم دسترسی خواهید داشت.

 

 

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری کارگاه آموزشی عزت نفس به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

94 نکته برای عزت نفس چیست؟ بررسی راهکارهای افزایش عزت نفس (نقشه راه درس)

     
    دوست گرامی مشاهده دیدگاههای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .