Menu


گزارش نویسی چیست و چرا به آن نیاز داریم؟


مهارت گزارش نویسی

مهارت گزارش نویسی از جمله مهارت‌هایی است که همه‌ی ما بر اهمیتِ آن تاکید داریم؛ اما وقت چندانی را به یادگیری و بهبود این مهارت اختصاص نمی‌دهیم.

این درحالی است که اهمیت گزارش نویسی کمتر از سایر جنبه‌های مهارت ارتباطی نیست و اتفاقاً می‌تواند نقشی کلیدی در رشد و پیشرفت ما، چه در فضای درس و دانشگاه و چه در محیط کار داشته باشد:

با مراجعه‌ی کوتاهی به حافظه و تجربیات خود، می‌توانید مصداق‌های متعددی را از نقش گزارش نویسی در رشد و پیشرفت شغلی به‌خاطر بیاورید.

شاید شما هم از جمله افرادی باشید که این گله را دارند که برخی از همکاران‌شان، با وجودِ فعالیت کم‌تر، به علتِ تسلط بر شیوه‌ی گزارش کردن فعالیت‌ها می‌توانند مُهِم و اثرگذار جلوه کنند و به این شیوه، پله‌های رشد و ترقی را با سرعت بیشتری طی کنند.

اهمیت گزارش نویسی

ما به علت‌های متعددی تصمیم گرفته‌ایم گزارش نویسی را به شکلی جدی در متمم مورد توجه قرار دهیم. از جمله‌ی این علت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

گزارش نویسی یکی از مهارت‌های مهم در تولید محتوا است و تسلط یا عدم تسلط بر آن، می‌تواند سرنوشت فعالیت‌های وابسته به تولید محتوا (از جمله حضور در فضای دیجیتال و شبکه های اجتماعی) را تغییر دهد.

تهیه‌ی کوچک‌ترین سندهای سازمانی هم نمونه‌ای از تنظیم گزارش محسوب می‌شود و تقریباً هر نوع فعالیت مکتوب در فضای کسب و کار را می‌توان از جنس گزارش نویسی دانست.

کمتر فعالیتی وجود دارد که بتواند در حد گزارش نویسی به رشد و پیشرفت شغلی کمک کند.

مدیران ارشد با ارائه و تنظیم گزارش‌های قوی، هیات مدیره و سهامداران را راضی می‌کنند. مدیران میانی با تکیه بر مهارت گزارش نویسی می‌توانند فعالیت‌های خود را به شیوه‌ای بهتر و اثربخش‌تر ارائه و معرفی کنند و اجازه ندهند که تلاش‌هایشان در میان انبوه فعالیت‌های سازمان گم شود.

گزارش نویسی علاوه بر مدیران ارشد، نیازمند تازه‌واردان و افراد کم‌تجربه در سازمان‌ها نیز هست. 

معمولاً سرپرستان و مدیران، فرصت کافی برای تنظیم گزارش‌ها ندارند و از سوی دیگر ترجیح می‌دهند کارهای نسبتاً تخصصی را به سادگی به همکاران تازه‌وارد خود واگذار نکنند.

حاصل این وضعیت، آن است که یکی از نخستین فعالیت‌هایی که به تازه‌واردها تفویض می‌شود، گزارش نویسی است.

این در حالی است که متاسفانه بسیاری از افراد تازه‌وارد، این فعالیت‌ها را به چشم فرصتی ارزشمند نگاه نمی‌کنند و اغلب آن را نمونه‌ای از بیگاری کشیدن مدیران از زیردستان در نظر می‌گیرند (طبیعتاً با چنین دیدگاهی، تلاش چندانی صرف بهبود شیوه گزارش نویسی خود نخواهند کرد).

با این توضیحات می‌توانیم بگوییم بر خلاف تصور اولیه، رده‌های پایین کارشناسی در سازمان‌ها، معمولاً علاوه بر وظیفه‌ی تنظیم گزارش کار روزانه با کارهای پیچیده‌تر مثل تنظیم گزارشهای مدیریتی نیز درگیر می‌شوند.

گزارش نویسی - اگر نحوه گزارش نویسی را بدانیم و رعایت کنیم، گزارش نویسی اداری دیگر یک سربار عملیاتی نخواهد بود.

علاوه بر همه‌ی این توضیحات، حل تمرین در متمم نیز خود نمونه‌ای از گزارش نویسی است و با بهبود این مهارت، کیفیت بحث‌ها و مشارکت در گفتگوها و کامنت‌گذاری در موضوعات مختلف، ارتقا خواهد یافت.

قبل از ورود به اصلِ بحثِ مهارت گزارش نویسی لازم است گزارش را تعریف کنیم. سپس به سراغ انواع گزارش و مراحل گزارش نویسی خواهیم رفت و به جزئیات بیشتری در زمینه‌ی نحوه گزارش نویسی خواهیم پرداخت.

معنای لغوی گزارش چیست؟

گزارش در زبان فارسی از ترکیب واژه‌ی گزار و پسوند ش درست شده است (درست مانند آزمایش، پرورش، نکوهش و مانند این‌ها).

گزار و گزاردن هم معنای متنوعی دارند که دو مورد از آن‌ها به بحث ما نزدیک‌تر است:

  • تفسیر و تعبیر کردن و توضیح دادن (مثلِ خواب‌گزار)
  • تعریف کردن و مرور آن‌چه گذشته (مثل خبرگزار)

گزارش با این معانی، واژه‌ای کهن محسوب می‌شود و نمونه‌های آن را حتی می‌توان در شاهنامه‌ی فردوسی هم یافت.

در میان برخی فارسی‌زبانان واژه‌ی راپورت و راپور (تلفظ فرانسه‌ی آن) نیز به معنی گزارش، رایج است و حتی ترکیب‌های راپور نویسی و راپور دهی هم با آن ساخته شده و به‌کار می‌رود.

در دوره‌ای که استفاده از زبان عربی در میان فارسی‌زبانان بیش از امروز رایج بود، تقریر کردن هم در بسیاری از نوشته‌ها به‌کار می‌رفت. مثلاً می‌گفتند: چنین تقریر کرده‌اند که…

تقریر امروز هم در زبان تجاریِ عربی، تقریباً معادل Report است و در گفته‌ها و نوشته‌ها هنگام اشاره به گزارش دهی از آن استفاده می‌شود.

تعریف گزارش چیست و به چه کاری گزارش نویسی می‌گویند؟

محدودیت در دسترسی به این درس

دوست عزیز.

نمایش کامل این درس برای کاربران آزاد فعال و کاربران ویژه متمم انجام می‌شود. در صورتی که تفاوت بین کاربرهای آزاد و آزاد فعال و ویژه را نمی‌دانید، می‌توانید به صفحه‌ی زیر مراجعه کنید: ضمناً لازم به ذکر است که شما با عضویت رایگان به عنوان کاربر آزاد متمم (صرفاً با تعیین نام کاربری و کلمه‌ی عبور) می‌توانید به حدود نیمی از چند هزار درس متمم دسترسی داشته باشید.

همچنین در صورت تمایل، با پرداخت هزینه عضویت، به همه‌ی درس‌های متمم دسترسی خواهید داشت.

فهرست برخی از درس‌های کاربر ویژه متمم را نیز می‌توانید در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های متمم

البته از میان درس‌های مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ و بررسی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  تقویت فن بیان

  فنون مذاکره

  تحلیل رفتار متقابل

  افزایش عزت نفس

  مهارت ارائه

آموزش گزارش نویسی در دوره‌های مدیریتی و دانشگاه‌ها

ممکن است از خود بپرسید با توجه به اهمیت گزارش نویسی و نیاز به گزارش نویسی اداری و گزارش علمی و سایر انواع گزارش‌ها در محیط کسب و کار، آیا در دوره‌های مدیریتی (مثلاً دوره MBA) درس ویژه‌ای به اصول گزارش نویسی و گزارش دهی درنظر گرفته می‌شود؟

تا حدی که ما بررسی کرده‌ایم، اغلب دوره‌های MBA چنین موضوعی را در قالب یک درس مستقل آموزش نمی‌دهند.

البته این مسئله کاملاً منطقی و قابل درک است. اگر قرار باشد مهارتهای مدیریتی تا این حد دقیق و با جزئیات آموزش داده شوند، دیگر نمی‌توان چنین دوره‌هایی را در حد دو تا سه سال، طراحی و اجرا کرد.

با این حال، در اکثر دوره‌های مدیریتی، درسی با عنوان ارتباطات در فضای کسب و کار یا Business Communications درنظر گرفته شده که بخش قابل‌توجهی از آن، به نحوه گزارش نویسی اختصاص دارد و نکات مربوط به تنظیم گزارش در قالب این درس به دانشجویان آموزش داده می‌شوند.

کتابهای گزارش نویسی استفاده‌شده در تدوین این مجموعه

 Business and Administrative Communication, Kitty Locker

 Writing A Report, John Bowden

 Taking Minutes of Meetings, Joanna Gutmann

 How to make an IMPACT, Jon Moon

 Show me the numbers, Stephen Few

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: محمدرضا , منصور سجاد , سعید میربرون , مهدی م , اکبر انارکی مطلق

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری مهارت گزارش نویسی به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه مهارت گزارش نویسی
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

111 نکته برای گزارش نویسی چیست و چرا به آن نیاز داریم؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : هومن کلبادی

    با سلام

    گزارش و گزراش نویسی ، همونطوریکه اشاره کردین ، در ساده ترین امور ، تا پیچیده ترین امور روزمره و شغلی و غیر شغلیِ ما ، ایفای نقش می کنه . به دلایلِ شغلی ، بارها ، انواعِ گزارش رو نوشتم و با انواعِ گزارش ، روبرو شدم ؛ یکی از معمول ترینِ گزارش هایی که باهاش مواجه شدم ، رزومۀ کاری یا CV بوده . CV که در واقع ، مخففِ دو کلمۀ لاتینِ Curriculum Vitae هست (یا همون رزومه (Resume) که کلمه ای فرانسوی است ) . یکی از اشتباهاتِ رایج ، اشتباه گرفتنِ CV با Biography  هست . بیوگرافی از دو کلمۀ Bio به معنیِ زندگی و Graphy به معنیِ نوشتن هست و در واقع ، بیوگرافی ، زندگینامه هست و با رزومه یا CV ، متفاوته . رزومه ، لیستی از مهارتها و خصوصیاتِ حرفه ای و علمیِ فرد هست در حالیکه بیوگرافی ، شرحی از زمانِ تولد تا پایانِ حیاتِ فرد رو ارائه می کنه با جزئیاتی شبیهِ اینکه در کجا متولد شده ، چه خانواده ای داشته ، در کجا رشد کرده ، به چه مدرسه ای رفته ، در چه محیطی زندگی کرده و . . . و میتونه بسیار مفصل باشه .

    کلیاتِ رزومه و CV تقریباً مشابه هستند (در برخی کشورها مثلِ کانادا ، رزومه از CV ، خلاصه تر و مختصر تر نوشته میشه) و شاملِ سوابقِ کاری و لیستِ مهارتهای فرد و اطلاعاتِ شناسایی فرد هستند . نحوۀ نگارشِ رزومه ، نیازمندِ مهارتی پایه ای هست و باید با رعایتِ اختصار و اصولِ رزومه نویسی ، انجام بشه .

    از اصولِ رزومه نویسی میشه به این موارد ، اشاره کرد :

    معمولاً رزومه ها در قطع A4 و نهایتاً در دو برگۀ A4 نوشته میشن
    مهارتهایِ قید شده در رزومه ، باید تا حدِ ممکن ، مرتبط با شغلی باشن که رزومۀ خودمون رو برای جذب شدن در اون پست ، به کارفرمایِ مربوطه ارائه می کنیم
    رزومه باید مرتبط با خصوصیات و مشخصاتی باشه که در آگهیِ استخدام ، از سویِ کارفرما ، اعلام میشه
    معمولاً در رزومه ها باید از افعالِ معلوم استفاده بشه و کمتر ، از افعالِ مجهول میبایست ، استفاده بشه
    اطلاعاتِ تماسِ فردِ متقاضی ، میبایست کاملاً مشخص و درست ، در رزومه ، قید بشه
    از دادنِ اطلاعاتِ بی ربط و دروغ ، در رزومه باید خودداری بشه
    رزومه ، به لطفِ شبکه هایِ اجتماعی و اینترنت ، تبدیل به ابزاری برای بازاریابیِ فرد و ارائۀ خودش به عنوانِ مجموعه ای از مهارتهای فردی شده و میتونه ، مزیت های رقابتیِ انکار نشدنی ، برای فرد ایجاد کنه

    اینها و بسیاری از موارد دیگه ، میبایست در نوشتن و نحوۀ ارائۀ رزومه ، رعایت بشن و تاثیر بسزایی در پذیرش یا عدمِ پذیرشِ فردِ متقاضیِ کار و ورود به حوزه ای متناسب با مهارت ها و نیازهایِ خودِ فرد ، داره .

    به دلیلِ ضعفِ مهارتِ گزارش نویسی ، بسیاری از فرابندها ، با مشکل مواجه میشن . یکی از روش های مبارزه با این نقصان در صنایع ، سیستم هایِ استاندارد سازی و مستند سازی و گزارش نویسیِ کلیشه ای با استفاده از فرمت های استاندارد و با استفاده از فرم هایِ کلیشه ای و مشخص هست که در صنایعِ مختلف و بر اساسِ نیاز ، انواعِ مختلفی داره . مثلاً ISO9000 ، ISO9001  و ISO14001  و شبیه اینها . امیدوارم به لطفِ این سری در متمم ، بتونم این مهارت رو درست یاد بگیرم و با تمرین ، توسعه بدم

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .