Menu


کارگاه تحلیل رفتار متقابل در مدیریت و کسب و کار (معرفی)


تحلیل رفتار متقابل در مدیریت و روانشناسی

طی هفته‌های آتی، هر هفته یک درس در زمینه تحلیل رفتار متقابل در متمم منتشر خواهد شد.

آنچه در اینجا می‌خوانید صرفاً معرفی درس است و در درس‌های بعد،‌ وارد جزییات بحث خواهیم شد.

در اینجا می‌کوشیم انگیزه‌ی متمم از مطرح کردن این بحث و نیز اهداف و برنامه‌های مربوط به کارگاه تحلیل رفتار متقابل را خدمت شما شرح دهیم.

تحلیل رفتار متقابل در کدام دسته از درس‌های متمم قرار می‌گیرد؟

با توجه به محورهای آموزشی متمم که بر اساس نظر دوستان عزیز متممی انتخاب و اولویت بندی شده است، بحث تحلیل رفتار متقابل به عنوان یکی از زیرمجموعه های بحث مهارت‌های ارتباطی و مذاکره در تقویم آموزشی متمم گنجانده شده است.

وجه تمایز کارگاه تحلیل رفتار متقابل متمم (در مقایسه با سایر آموزش‌های تحلیل رفتار متقابل) چیست؟

همان‌طور که می‌دانید متمم می‌کوشد در اکثر سرفصل‌های درسی و محتواهای تولیدی خود، تا حد امکان در مقایسه با سایر درس‌ها و آموزش‌های موجود در فضای وب متمایز باشد.

بنابراین احتمالاً این سوال برای شما مطرح می‌شود که:

 با وجود انبوه کلاس‌ها و دوره‌های آموزشی تحلیل رفتار متقابل که در ایران و جهان برگزار می‌شود، چرا متمم تصمیم گرفته چنین مجموعه‌ای را ارائه کند؟ 

واقعیت این است که آموزش تحلیل رفتار متقابل به علت اقبال عمومی و تقاضایی که برای آن وجود داشته، به صورت گسترده وجود داشته و به علت رقابت در بین تعداد زیادی از ارائه دهندگان – که تقریباً محتوا و مفهوم مشابهی را نیز عرضه می‌کنند – اتفاقاً کیفیت نسبتاً مناسبی هم در آموزش آن وجود دارد.

بنابراین، متمم تمایل ندارد به تکرار کامل بحث‌های تحلیل رفتار متقابل یا بازگویی و بازنشر کتابهای تحلیل رفتار متقابل بپردازد.

[مطلب مرتبط: برخی از کتابهای آموزش تحلیل رفتار متقابل]

ما شبیه روشی که در کارگاه عزت نفس و کارگاه زندگی شاد و نیز شخصیت شناسی محیط کار داشته‌ایم و داریم، پس از چند درس ابتدایی که صرفاً به واژه شناسی و معرفی مفاهیم اولیه اختصاص می‌دهیم، به سراغ کاربردهای تحلیل رفتار متقابل در مدیریت و کسب و کار خواهیم رفت.

خواهیم دید که تحلیل رفتار متقابل به عنوان یک مدل می‌تواند به ما در درک و طبقه بندی بهتر رفتارها و گزینه‌ها و تصمیم‌ها کمک کند.

[درس مرتبط و مهم: مدل چیست؟ چرا واژه‌ی مدل را (به جای نظریه) به کار می‌بریم؟]

سرفصل‌های درس تحلیل رفتار متقابل در متمم چیست؟

با توجه به توضیحات فوق، سرفصل‌های کلی این مجموعه درس، به شرح زیر خواهد بود:

  • آشنایی با مبانی تحلیل رفتار متقابل به عنوان یک مدل
  • آشنایی با کاربردهای تحلیل رفتار متقابل در ارتباطات
  • استفاده از تحلیل رفتار متقابل در مذاکره و انتخاب رفتار مناسب در مذاکره
  • استفاده از تحلیل رفتار متقابل به عنوان مدلی برای طراحی تجربه مشتری
  • کاربرد تحلیل رفتار متقابل در تبلیغات و طراحی کمپین های تبلیغاتی

با توجه به نکاتی که در مورد مدل و مدلسازی مطرح کرده‌ایم، به خوبی می‌دانیم که تحلیل رفتار متقابل نیز یکی از ده‌ها مدلی است که برای مشاهده و تحلیل ارتباطات (بین انسان‌ها، بین کسب و کارها و انسان‌ها و بین برندها با یکدیگر) قابل استفاده است و مانند هر مدل دیگری، قرار نیست استفاده از این مدل، همواره درست و اثربخش باشد.

اما به عنوان یکی از ابزارهای موجود در جعبه ابزار مدیریتی و مهارتی ما می‌تواند گاهی به درک بهتر شرایط و انتخاب بهتر در رفتار و تعامل با دیگران کمک‌کننده باشد.

تفاوت نگرش تحلیل رفتار متقابل در مدیریت و روانشناسی چیست؟

تحلیل رفتار متقابل با الهام گرفتن از بحث‌های روانکاوی فرویدی شکل گرفته است (+).

بنابراین مانند هر ابزار و مکتب دیگری در روانکاوی، گاه و بیگاه می‌کوشد ریشه‌ی رفتارهای امروز انسان‌ها را در گذشته‌ی آنها واکاوی و جستجو کند.

به عنوان مثال ممکن است در بحث‌های روانشناسی بر اساس تحلیل رفتار متقابل، زیاد بشنوید که:

انسان‌ها تحت تاثیر پیش نویس‌ها یا Script‌هایی هستند که در سال‌های نخست زندگی‌شان شکل می‌گیرد و باید بکوشند با درک و تحلیل اثرات این پیش نویس‌ها در رفتار امروزشان، الگوهای رفتاری خود را اصلاح و بازنگری کنند.

قاعدتاً چنین بحث‌هایی در حیطه‌ی علاقمندی متمم قرار نمی‌گیرد و به هیچ روی، ترجیحی در خصوص ورود به این‌گونه بحث‌ها (و حتی اشاره به آنها) در متمم وجود ندارد.

آنچه که نویسندگان و تحلیل گران مدیریتی از تحلیل رفتار متقابل برگرفته‌ و مورد توجه قرار داده‌اند، دو بخش از این مدل است:

  • تقسیم بندی سه گانه‌ی رفتارها و سه شیوه‌ی متفاوت ادراک محیط
  • توجه به اهمیت تعاملات اجتماعی (که گاه به عنوان Social Transaction شناخته می‌شود)

نکته‌ی مهم در تحلیل رفتار متقابل این است که مثلث سه گانه‌ی کودک و بالغ و والد (که بر اساس سه گانه‌ی Id و Ego و Superego شکل گرفته است) یک تقسیم بندی سه گانه‌ی ارزشمند است که می‌تواند به ما در تحلیل بسیاری از حوزه های رفتاری در مدیریت کمک کند.

باز هم بد نیست از نسیم طالب و بحث دنیای سه حالتی او یاد کنیم که تاکید می‌کند بسیاری از تقسیم‌های دوگانه، بخش قابل توجهی از دنیای اطراف را از نگاه ما دور می‌کنند.

تحلیل رفتار متقابل از جمله سه گانه‌های ارزشمند در تحلیل است. مدلی که به ما یادآوری می‌کند که هر رفتاری که کودکانه نیست، الزاماً بالغانه نخواهد بود و با طبقه بندی سه گانه رفتارها، می‌توان درک بهتری از شرایط محیطی و گزینه‌های پیش رو در تعامل با دیگران به دست آورد.

آیا انجام دادن تمرین در درس‌های تحلیل رفتار متقابل اجباری است؟

با توجه به اصرار و تاکید دوستان متممی، ما قصد نداریم در سلسله درس‌های تحلیل رفتار متقابل متمم، تمرین‌های اجباری داشته باشیم.

ضمن اینکه تجربه‌ی درس‌های مشابه نشان داده که اکثر دوستان، مستقل از اجبار بیرونی به مشارکت در این درس‌ها علاقه دارند.

اما اگر تمایل دارید که این مفاهیم را به شکلی عمیق‌تر و کاربردی‌تر درک کنید و از مرحله‌ی دانستن به عمل کردن برسانید و به بخشی از مدل ذهنی شما در تحلیل رفتار و انتخاب رفتار تبدیل شود، پیشنهاد جدی ما این است که در تمرین‌های هفتگی این درس مشارکت داشته باشید.

منابع مورد استفاده متمم در تدوین درس تحلیل رفتار متقابل چیست؟

تعدادی از منابع ما، تحت عنوان کتابهای تحلیل رفتار متقابل معرفی شده‌اند.

البته کتابهای دیگری هم هستند که در ایران کمتر شناخته شده‌اند، اما اعتبار آنها کم نیست و محتوای ارزشمندی دارند و ما آنها را هم به فراخور موضوع، مورد استفاده قرار می‌دهیم.

از جمله این کتابها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

Emotional Literacy (Clause Steiner)

Rethinking Everything (Neil Bright)

به عنوان آخرین نکته:

اگر قصد دارید در این مجموعه درس همراه ما بمانید، لطفاً بر طبق سنت همیشگی در متمم، در زیر این درس به ما اعلام کنید که این موضوع در حوزه علاقمندی شما قرار دارد.

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری تحلیل رفتار متقابل به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

13 نکته برای کارگاه تحلیل رفتار متقابل در مدیریت و کسب و کار (معرفی)

     
    دوست گرامی مشاهده دیدگاههای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .