Menu


درس تصمیم گیری پیشرفته (نقشه راه درس)


مهارت تصمیم گیری پیشرفته - راهنمای مطالعه درس

بحث تصمیم گیری از جمله بحث‌های کلیدی در مجموعه درس‌های متمم است.

متمم آموزش مهارت تصمیم گیری را به دو بخش کلی تقسیم کرده که بخش نخست آن، تحت عنوان مهارت تصمیم گیری درست در کار و زندگی به عنوان زیرمجموعه‌ دوره MBA متمم و در قالب حدود بیست درس ارائه می‌شود.

مباحثی که در درس مهارت تصمیم گیری مطرح می‌شوند تا حد زیادی مشابه مباحث رایج آکادمیک در حوزه تصمیم گیری هستند و در آنها کوشیده‌ایم از سرفصل‌های رایج در دوره‌های دانشگاهی، فاصله‌ی زیادی نگیریم.

از سوی دیگر بر این باور بوده و هستیم که  آنچه به صورت رسمی به عنوان درس تصمیم گیری ارائه می‌شود، ساختار و چارچوبی بیش از حد تئوریک و قدیمی دارد و به سختی می‌توان آن را به عنوان ابزاری برای تصمیم گیری بهتر در زندگی واقعی مورد استفاده قرار داد. 

با توجه به این دیدگاه، متمم مجموعه‌ی دیگری از دروس تصمیم گیری را تحت عنوان درس تصمیم گیری پیشرفته تولید و تنظیم کرده است که به روزتر، کاربردی‌تر و در عین حال عمیق‌تر هستند.

این مجموعه درس‌ها برای کسانی که مجموعه درس‌های مهارت تصمیم گیری را مطالعه نموده و پروژه پایانی درس تصمیم گیری را نیز تحویل داده‌اند، ارائه می‌شوند.

تم و فضای کلی درس‌های تصمیم گیری پیشرفته حول چه موضوعاتی است؟

ما برای درس تصمیم گیری پیشرفته، دو محور کلی در نظر گرفته‌ایم:

  • تصمیم گیری شهودی
  • ریسک در تصمیم گیری

در حال حاضر درس‌های مرتبط با تصمیم گیری شهودی در حال انتشار هستند و در ادامه، درس‌های مرتبط با ریسک در تصمیم گیری منتشر خواهند شد.

آیا متمم برای مطالعه‌ی درس‌های تصمیم گیری پیشرفته، پیشنهاد خاصی هم دارد؟

کسانی که درس مهارت تصمیم گیری درست را گذرانده‌اند عملاً به همه‌ی درس‌های تصمیم گیری پیشرفته (بدون تقدم و تاخر اجباری) دسترسی خواهند داشت.

اما پیشنهاد ما این است که در مطالعه‌ی درس‌های تصمیم گیری پیشرفته، ترتیب و توصیه‌های زیر رعایت شود:

گام اول – آشنایی با مفهوم تصمیم گیری شهودی

کار ما در ارائه‌ی مجموعه درس‌های تصمیم گیری شهودی، ساده نبوده است.

از سویی، هنوز خیلی از مردم، شهود را با حس ششم اشتباه می‌گیرند.

با توجه به اینکه شهود، یک مفهوم علمی و حس ششم یک نام گذاری غیرعلمی و گمراه کننده است، تفکیک این دو برای ما بسیار مهم بوده است.

عده‌ای دیگر، تصمیم گیری شهودی را روبروی تصمیم گیری منطقی قرار می‌دهند و تصمیم گیری منطقی را هم، تصمیمی می‌دانند که منطق آن، قابل توضیح باشد.

در حالی که همان‌طور که #دنیل کانمن تاکید دارد  تصمیم گیری شهودی درست، نوع دیگری از تصمیم گیری منطقی است که تصمیم گیرنده نمی‌تواند منطق آن را به صورت ساده و شفاف توضیح دهد. 

ما در همه‌ی تصمیم گیری های خود گاهی انتخاب درست و گاهی انتخاب اشتباه انجام می‌دهیم. این مسئله چندان به قابل توضیح بودن یا غیرقابل توضیح بودن منطق تصمیم گیری، ارتباطی ندارد.

با این توضیحات، لطفاً نخستین درس مرتبط با تصمیم گیری شهودی را با دقت مضاعف بخوانید:

گام دوم – آشنایی با مفهوم تصمیم گیری شهودی

ذهن انسان، ویژگی‌های متعدد شگفت‌انگیزی دارد که تمایل به پرت شدن حواس و Distraction تنها یکی از آنهاست!

شاید خیلی از ما تجربه کرده باشیم که هنگامی که دنبال کلید خود می‌گردیم، وقتی آن را صدا می‌کنیم زودتر آن را پیدا می‌کنیم.

تحقیقات نشان می‌دهد، این اتفاق ناشی از این واقعیت است که حتی در میانه‌ی جستجو دنبال کلید هم، ذهن ما به سراغ دغدغه‌های دیگر خودش می‌رود! (تا به حال چقدر شده که کتابها را می‌خوانید و می‌بینید که اصلاً‌ نمی‌دانید چه خوانده‌اید؟)

تازه این در حالتی است که سوال را می‌دانیم و تمرکز مطلق روی آن نداریم.

فکر کنید که سوال هم مشخص نباشد!

ضعف بسیاری از ما در تصمیم گیری‌های شهودی، به دلیل ضعف در شهود نیست.

بلکه به دلیل، بی‌توجهی به سوال مناسبی است که باید در جستجویش باشیم!

با توجه به این توضیحات، مطالعه‌ی درسی که در مورد انتخاب سوال کلیدی در تصمیم گیری است، می‌تواند مفیدتر باشد:

گام سوم – پای صحبت‌های گری کلین

در مورد تصمیم گیری شهودی، دانشمندان زیادی مطالعه و تحقیق و صحبت کرده‌اند.

بعضی نویسندگان و سخنران حرفه‌ای مانند ملکوم گلدول هم، کتابهای متعدد نوشته و سخنرانی کرده‌اند.

اما بعید است به سادگی بتوانیم نامی بزرگتر از گری کلین را در حوزه بیابیم.

او در عین رزومه قدرتمند دانشگاهی، سابقه‌ی کارهای اجرایی ارزشمندی هم دارد.

و از نشانه‌های مقیاس بزرگ او در دانش تصمیم گیری این است که معمولاً‌ وقتی قرار است کسی در زمینه‌ی تصمیم گیری شهودی،‌ روبروی #دنیل کانمن (که خطاهای شناختی را می‌شناسد و در مورد‌ آنها بحث می‌کند) بنشیند، گری کلین انتخاب می‌شود.

ما مطلب کوتاهی در معرفی گری کلین در متمم داریم که می‌تواند نقطه شروع خوبی باشد:

نخستین مطلبی که می‌تواند شما را کمی با فضای ذهنی گری کلین آشنا کند، گفتگویی با او است که در آن به اهمیت شناخت داستان و داستان‌گویی پرداخته و در نشریه آکادمی رهبری پروژه‌ها متعلق به سازمان فضایی آمریکا منتشر شده است:

طبیعتاً نباید انتظار داشته باشیم که با این مصاحبه‌ی کوتاه و فشرده شده، اطلاعات خیلی زیادی در زمینه داستان گویی به دست بیاوریم.

اما اگر آخرین بحث گری کلین در آن مصاحبه که به تفاوت شهود و بینش می‌پردازد هم یادمان بماند، به هدف درس دست پیدا کرده‌ایم.

گام چهارم – Thin Slicing یا برش‌های نازک از واقعیت

یکی از تعاریفی که از تصمیم گیری شهودی وجود دارد این است که:

 در تصمیم گیری شهودی، ما تمام اطلاعات مورد نیاز را در اختیار نداریم و بر اساس همان اطلاعاتی که در اختیار داریم، می‌کوشیم بهترین تصمیم را بگیریم. 

دقت داشته باشید که این تعریف، تنها یکی از نگاه‌های رایج به تصمیم گیری شهودی است.

چنانکه دنیل کانمن، در تعریف خود اصرار دارد که بحث شهود، ناقص بودن یا کامل بودن اطلاعات نیست. بلکه تلاش برای استدلال سازی یا اجتناب از جستجوی استدلال است.

اما به فرض که بخواهیم با تعریف اول، بیشتر آشنا شویم، خوب است با مفهوم Thin Slicing رابطه‌ی بهتری برقرار کنیم: این لغت، به ما یادآوری می‌کند که برای سنجش طعم کیک، لازم نیست تمام کیک را بخوریم و یک برش هم، برای قضاوت کافی است.

فعلاً دو مطالعه‌ی علمی در مورد برش‌های نازک را مطرح کرده‌ایم.

مطالعه‌ی اول به این سوال پاسخ می‌دهد که ما انسان‌ها تا چه در مورد دیگران از روی چهره‌ی آنها قضاوت می‌کنیم و مطالعه‌ی دوم، مربوط به نالینی آمبادی است که به ما یاد می‌دهد با تلاش برای توجیه تصمیمهای شهودی، ممکن است از تصمیم خوب فاصله بگیریم.

 بحث Thin Slicing هنوز نیازمند توضیحات و آموزش‌های بیشتر است و به تدریج آن را تکمیل‌ خواهیم کرد.

گام پنجم – گفتگوهای دنیل کانمن و گری کلن

یکی از بخش‌های آموزنده در درس تصمیم گیری پیشرفته، نشستن پای بحث‌ها و گفتگوهای دانشمندان حوزه تصمیم گیری است.

ما فعلاً در این زمینه، دو بخش از گفتگوهای دنیل کانمن و گری کلین را برای شما تنظیم و ارائه کرده‌ایم.

در یکی از آنها، هر دو نفر به یک موضوع می‌پردازند و آن، میزان قابل اعتماد بودن تصمیم گیری های شهودی است.

در گفتگوی دیگر، گری کلین با استفاده از ایده کالبدشکافی پیش از شکست، می‌کوشد کمک کند که قبل از انتخاب نهایی و تصمیم گیری، تصویری شفاف‌تر از آینده‌ی یک انتخاب یا یک پروژه بسازیم:

درس تصمیم گیری پیشرفته هنوز در ابتدای راه است و به تدریج تکمیل خواهد شد.

این راهنما و توضیحات نیز، به تدریج شکل شکیل‌تری به خود خواهد گرفت.

 

 
 

 
 

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری تصمیم گیری پیشرفته به شما پیشنهاد میکند: