Menu


مهارت تصمیم گیری درست در مدیریت و زندگی (نقشه راه درس)


مهارت تصمیم گیری و روشهای تصمیم گیری درست در کار و زندگی

درس مهارت تصمیم گیری درست در مدیریت و زندگی از جمله درس‌های مقدماتی دوره MBA متمم محسوب می‌شود.

متمم در درس مهارت تصمیم گیری می‌کوشد کمک کند تا خطاهای ما در تصمیم گیری کاهش یافته و احتمال انتخاب مناسب و تصمیم گیری درست افزایش بیابد.

چون بر این باور هستیم که گاه اتخاذ درست یا نادرست یک تصمیم می‌تواند زندگی ما را برای همیشه دگرگون کند.

در درس مهارت تصمیم گیری درست به چه نوع تصمیم‌هایی در چه زمینه‌هایی توجه داریم؟

واضح است که تصمیم گیری ممکن است در حوزه‌های متعددی (از جمله زمینه‌های زیر) قابل تعریف و بررسی باشد:

  • تصمیم گیری در مسائل مالی برای کسب حداکثر منافع با حداقل هزینه ممکن
  • تصمیم گیری در مسائل سازمان برای مدیریت بهتر منابع و مواجهه با چالش‌ها
  • تصمیم گیری در مدیریت به عنوان ابزاری برای انتخاب بهترین گزینه
  • تصمیم گیری در زندگی روزمره و روابط عاطفی انسانی

بدیهی است هر یک از این زمینه‌ها به دانش و تجربه‌ی خاص خود نیازمند هستند.

اما کلیات فرایند تصمیم گیری در همه‌ی آنها تا حد زیادی مشابه است.

  • همیشه با تعدادی گزینه مواجه هستیم. چون تا زمانی که یک گزینه بیشتر نداریم، عملاً تصمیم گیری معنایی ندارد.
  • همیشه دچار این تردید هستیم که چه زمانی برای تصمیم گیری مناسب است؟ بهتر است اکنون تصمیم بگیرم و یا آن را به تعویق بیاندازم؟
  • همیشه ذهن ما در ارزیابی و مقایسه گزینه‌ها گرفتار خطاهای شناختی می‌شود.
  • مسئولیت تصمیم گیری خصوصاً در تصمیم های مهم زندگی بسیار بالاست و بسیاری از ما از پذیرش این مسئولیت‌ها ترس داریم.
  • انتخاب کردن با اقدام کردن تفاوت دارد و ممکن است در عین اینکه انتخاب درست را می‌دانیم، در راستای آن اقدام نکنیم.
  • نمی‌دانیم چه زمانی به منطق استدلالی و چه زمانی به تصمیم گیری شهودی خود (آنچه دلمان می‌گوید) اعتماد کنیم.

بنابراین در درس مهارت تصمیم گیری، می‌کوشیم بیشتر به کلیات فرایند تصمیم گیری که بین اکثر انتخاب‌ها و تصمیم گیری‌های ما مشترک است، توجه داشته باشیم.

متمم، مطالعه‌ی درس مهارت تصمیم گیری را به چه کسانی توصیه می‌کند؟

طبیعی است که هر کس قصد دارد مجموعه‌ی درس‌های مدیریتی متمم را بخواند، باید درس مهارت تصمیم گیری را به عنوان یکی از مقدمات ضروری، مورد مطالعه قرار دهد.

اما این درس از جمله درس‌هایی است که به صورت مستقل هم، می‌تواند مفید و اثربخش باشد و ممکن است برخی دوستان، تصمیم بگیرند به صورت انفرادی و مستقل به مطالعه‌ی درس مهارت تصمیم گیری درست بپردازند.

آیا مطالعه‌ی درس مهارت تصمیم گیری، پیش نیاز خاصی دارد؟

خیر.

این درس را می‌توانید به عنوان یک درس مستقل و قبل از مطالعه‌ی سایر درس‌های متمم نیز مطالعه نمایید.

روش پیشنهادی متمم برای مطالعه‌ی درس مهارت تصمیم گیری چیست؟

در صورتی که قصد دارید این درس را به صورت کامل و دقیق مطالعه نموده و درک کنید، پیشنهاد متمم این است که گام‌های زیر را به ترتیب طی نمایید.

مهلرت تصمیم گیری درست در مدیریت و زندگی

گام اول – گوش دادن به فایل صوتی معرفی درس تصمیم گیری

یک فایل صوتی سی و پنج دقیقه‌ای برای معرفی درس تصمیم گیری در نظر گرفته شده است.

پیشنهاد ما این است که قبل از شروع به مطالعه‌ی سایر درس‌ها، این فایل صوتی را دانلود کرده و گوش بدهید.

شاید هم دوست داشته باشید مانند 337 نفر دیگری که در مورد پرسش انتهایی این فایل صوتی نظر داده‌اند، شما هم نظرتان را مطرح کنید.

بیشترین فایده‌ی اظهارنظر شما این خواهد بود که در پایان درسهای مهارت تصمیم گیری و همین‌طور در پایان سلسله بحثهای تصمیم گیری پیشرفته، می‌توانید به پاسخ خود بازگردید و ببینید نوع نگرش و تحلیل شما چه تغییراتی داشته است.

گام دوم- آشنایی با خرده مهارت‌های تصمیم‌گیری

در این مرحله، پیشنهاد ما این است که دو درس را مطالعه کنید.

ابتدا درس انواع تصمیم گیری را بخوانید. این درس به شما کمک می‌کند که وقتی واژه‌ی تصمیم گیری را می‌شنوید، مثال‌های متعدد و متنوعی به ذهن شما خطور کند و دامنه‌ی این مفهوم برای شما گسترده‌تر شود.

سپس درس هشت خرده مهارت مرتبط با تصمیم گیری را مطالعه کنید.

مهم نیست که تمرین درس هشت خرده مهارت را در متمم حل کنید. اما تحت هر شرایطی، حتی روی یک کاغذ در خلوت خودتان، تمرین آن را انجام دهید.

انجام تمرین این درس، آمادگی ذهنی شما را برای درک بهتر درس‌های آتی افزایش می‌دهد.

گام سوم- گوش دادن به فایل صوتی دشواری انتخاب

فایلهای صوتی دشواری انتخاب، ترجمه‌ی فشرده‌ای ازکتاب Paradox of Choice نوشته‌ی Barry Schwartz است که توسط محمدرضا شعبانعلی انجام شده است.

اگر این فایل‌های صوتی را هم گوش ندهید، می‌توانید بدون هرگونه مشکل جدی، درس‌های بعدی تصمیم گیری را مطالعه کنید. بنابراین اجباری در گوش دادن به این فایلهای صوتی وجود ندارد.

اما به هر حال، پیشنهاد ما برای طی کردن کامل‌تر دوره آموزشی تصمیم گیری در متمم این است که برای گوش دادن به این فایلها، وقت بگذارید تا تصویری بهتر از فضای این درس برای شما شکل بگیرد:

گام چهارم- آشنایی با سرفصل های درس تصمیم گیری در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی

ما مطلبی تحت عنوان سرفصل های درس تصمیم گیری در دانشگاه‌ها داریم که می‌توانید بدون مطالعه‌‌ی آن به سراغ گام چهارم بروید!

ممکن است بپرسید اگر چنین چیزی لازم نبوده، چرا آن را در متمم مطرح کرده‌ایم؟

درس تصمیم گیری هم مانند هر درس دیگری می‌تواند با نگرش‌ها و رهیافت‌های متفاوتی تدریس شود.

طبیعی است که متمم بر اساس الگوها و سرفصل‌ها و نیازهای درس‌های مدیریتی خود، یکی از این شیوه‌ها را که بیشتر به تصمیم گیری کیفی نزدیک است، انتخاب کرده است.

اما ممکن است شما کتابهایی با دیدگاهی متفاوت در حوزه تصمیم گیری خوانده باشید یا در دوره ها و سمینارهای تصمیم گیری با نگاه‌های متفاوت شرکت کرده باشید و یا بخواهید سرفصلهای درس تصمیم گیری را در متمم با سایر مراکز آموزشی مقایسه کنید.

این درس را برای معرفی نگاه‌های متفاوت به این حوزه در نظر گرفته‌ایم.

گام پنجم- فوبیای تصمیم گیری یا ترس از تصمیم گیری

برای تصمیم گیری درست قبل از هر چیز باید ترس از تصمیم گیری کاهش یافته و از بین برود.

همه‌ی ما کم و بیش با فوبیای تصمیم گیری مواجه شده‌ایم.

تصمیم‌هایی چنان سخت و دشوار که آرزو می‌کنیم ای کاش هرگز با آنها مواجه نمی‌شدیم.

یا حتی تصمیم‌هایی ساده، که ترجیح می‌دهیم تا حد امکان بار مسئولیت و تبعات انتخاب در آنها را به دیگران واگذار کنیم.

به همین دلیل، آشنایی با مفهوم فوبیای تصمیم گیری یکی از مراحل کلیدی در درس تصمیم گیری است.

پیشنهاد ما این است که حتماً تمرین این درس را حل کنید.

گام ششم –  هنر حل مسئله

هنر حل مسئله را می‌توانید به عنوان یکی از سرفصل‌های درس تصمیم گیری یا حتی به عنوان یک درس مستقل مورد توجه قرار دهید.

بدون آشنایی با هنر حل مسئله، تصمیم گیری‌های ما عموماً به جای گامی به سوی وضع مطلوب به تلاشی برای حفظ وضع موجود یا فرار از آن تبدیل خواهد شد.

در درسی به نام هنر حل مسئله، چند نکته را مورد توجه قرار داده‌ایم که معمولاً اکثر انسانها در هنگام حل مسئله از آنها غافل می‌شوند.

مطالعه‌ی جدی و حل تمرین این درس برای ما بسیار مهم است.

تمرین این درس از جمله تمرین‌های ساده اما مهم درس تصمیم گیری است که به انجام بهتر پروژه پایانی درس تصمیم گیری کمک می‌کند:

درسی هم درباره خلاقیت در حل مسئله داریم که می‌تواند مفید و جذاب باشد.

این درس هم تمرین ساده‌ای دارد که در صورت تمایل می‌توانید آن را حل کنید. اگر چه اجباری به حل آن نیست و بدون حل آن تمرین هم می‌توانید به خوبی، درس‌های بعدی را درک کنید.

درس تفکر واگرا و تفکر همگرا هم ادامه‌ی بحث خلاقیت در تصمیم گیری و حل مسئله است و می‌‌تواند به درک بهتر مفهوم خلاقیت کمک کند.

در زمینه‌ی هنر حل مسئله، دو درس ساده اما بسیار مهم دیگر هم داریم:

یکی درس برون ریزی ذهنی و دیگری سلسله مراتب ارزش‌ها.

انجام تمرین‌های این دو درس، می‌تواند به درک بهتر مفهوم‌شان کمک کند.

به عنوان یک بحث تکمیلی در زمینه‌ی برون ریزی، می‌توانید نوشته‌ی لطفاً طولانی‌تر حرف بزن را هم در روزنوشته‌های محمدرضا شعبانعلی بخوانید.

گام هفتم – سیستم یک و دو در تصمیم گیری

اگر بخواهیم بگوییم که قلب بحث تصمیم گیری در متمم کجاست، باید به بحث سیستم‌های دوگانه‌ی تصمیم گیری اشاره کنیم.

در این زمینه دو درس (قسمت اول و قسمت دوم) در نظر گرفته شده است.

قسمت دوم درس، تنها در صورتی برای شما به صورت کامل نمایش داده خواهد شد که تمرین قسمت اول را انجام داده باشید.

برای درک بهتر مکانیزمهای ذهنی تصمیم گیری، پیشنهاد متمم این است که حداقل یک هفته پس از مطالعه‌ی این دو درس، وقت بگذارید و به صورت دائمی، شیوه‌ی تحلیل و تصمیم گیری خودتان را بررسی کنید.

خواهید دید که در بسیاری از تصمیم‌ها، به جای اینکه به سراغ سیستم دو برویم، از سیستم یک استفاده می‌کنیم و یا برعکس، در شرایطی که سیستم یک می‌تواند به ما در انتخاب بهتر کمک کند، تکیه کردن به سیستم دو را ترجیح می‌دهیم.

گام هشتم – آشنایی با خطاهای شناختی

در گام بعدی، باید با خطاهای مغز انسان در تصمیم گیری آشنا شویم.

آشنایی با خطاهای مغز انسان باعث حذف کامل این خطاها و تصمیم گیری منطقی نمی‌شود، اما کمک می‌کند که احتمال تصمیم گیری های اشتباه را کاهش دهیم.

پیشنهاد ما این است که ابتدا تعریف خطاهای شناختی را به صورت ساده و مختصر در واژه نامه متمم بخوانید.

سپس مجموعه درس‌های مرتبط با خطاهای شناختی در متمم را مطالعه نمایید.

پس از مطالعه‌ی مقدمه‌ای که در مورد خطاهای شناختی تنظیم شده و همینطور آشنایی با مفهوم هیوریستیک می‌توانید درس مربوط به هر یک از خطاهای شناختی در تصمیم گیری را مطالعه کنید:

درسی هم تحت عنوان چرا این تصمیم را گرفتید وجود دارد که بیشتر به بحث تعارض شناختی یا Cognitive Dissonance می‌پردازد.

می‌توانید آن را به عنوان یکی از خطاهای شناختی در نظر بگیرید و یا اینکه مانند برخی محققان، آن را به عنوان خطایی عمیق‌تر که ریشه‌ی تقویت بسیاری از خطاهای شناختی دیگر است، در نظر بگیرید.

گام نهم- مشاهده سمینار انتخاب و تصمیم گیری

در صورت تمایل، می‌توانید از این گام هم عبور کنید. چون آنچه در فیلم ویدئویی همایش انتخاب می‌بینید و می‌شنوید، تا حد زیادی تکرار درس‌های قبلی است.

اما شاید برخی از دوستان، ترجیح بدهند با دیدن این سلسله فیلم‌ها، مطالب درس را در قالب دیگری دوره کنند.

گام دهم- انجام پروژه‌ی درس تصمیم گیری

در این مرحله، می‌توانید به سراغ پروژه‌ی درس تصمیم گیری بروید.

پس از انجام پروژه و ارائه‌ی آن، باید صبر کنید تا حداقل هفت نفر از ارزیابان متمم، پروژه‌ی شما را تایید کنند.

با مراجعه به اتاق خبر درس تصمیم گیری، می‌توانید فهرست ارزیاب‌های فعلی درس تصمیم گیری را ببینید.

گام یازدهم- استفاده از درس‌های تصمیم گیری پیشرفته

دوستان متممی، پس از پایان این درس و ارائه‌ی پروژه‌ی آن و تایید پروژه توسط ارزیابان متمم، در صورت تمایل می‌توانند از درس‌های پیشرفته‌ی تصمیم گیری استفاده کنند.

چه منابع و مراجعی برای تدوین درس مهارت تصمیم گیری مورد استفاده قرار گرفته است؟

 ۱- Thinking Fast & Slow, Daniel Kahneman (کتاب تصمیم گیری سریع و آهسته نوشته‌ی دنیل کانمن)

۲- Predictably Irrational, Dan Ariely (کتاب غیرمنطقی بودن پیش بینی پذیر انسانها، دن اریلی)

۳- The invisible Gorilla, Christopher Chabris (گوریل نامرئی، کریستوفر شابریس)

۴- Paradox of Choice (Barry Schwartz) (دشواری انتخاب، بری شوارتز)

۵- Choices, Values and Frames, (انتخابها، ارزش‌ها و چارچوب‌ها، دنیل کانمن)

 

 

 
 

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری تصمیم گیری به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

64 نکته برای مهارت تصمیم گیری درست در مدیریت و زندگی (نقشه راه درس)

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : رویا

    بخشی از ترجمه شفاهی کتاب دشواری انتخاب یا Paradox of Choice 

    تصمیم‌گیری و انتخاب همیشه با یه سوال شروع میشه:
    من چی می‌خوام؟
    من برای اینکه بدونم چی می‌خوام، در واقع باید بتونم پیش‌بینی کنم که هرکدوم از تصمیم‌هام در من چه حسی ایجاد می‌کنن.
    اقتصاددان‌ها یه اصطلاحی به نام Utility یا مطلوبیت دارن. منظورشون میزانِ رضایتِ ما از یک وضعیته.
    برای اینکه تصور مطلوبیت برای شما راحت باشه، فرض کنید که ما به مطلوبیت هر رویداد یا اتفاق، یه عدد میدیم. حالا فرض کنید میریم سینما یا موسیقی گوش میدیم یا میریم رستوران و شام می‌خوریم. در اون لحظه یک مطلوبیتی رو تجربه می‌کنیم. اجازه بدید بهش بگم مطلوبیت تجربه شده. مثلا ممکنه شما به شام رستوران۶۰ از۱۰۰ بدید یا به موسیقی که گوش دادید۸۰ از۱۰۰ بدید.
    قبل از اینکه وارد اون رستوران بشید یا قبل از اینکه اون موسیقی رو گوش بدید یا قبل از اینکه برید سینما، یه حدسی از مطلوبیتش داشتید. مثلا فکر می‌کردید که شام فلان رستوران مطلوبیتش برای شما ۷۵ از ۱۰۰ باشه، یا فکر می‌کردید که مطلوبیت موسیقی ۵۰ از۱۰۰ خواهد بود. اجازه بدید اسم این رو هم بذارم مطلوبیت مورد انتظار.
    حالا فکر کنید که یه مدتی گذشت و رستوران یا سینما یا موسیقی برای شما به یک خاطره تبدیل شد. شما یک مطلوبیت دیگه رو بهش نسبت میدید. ما بهش میگیم خاطره از مطلوبیت.
    اگر این سه تا مطلوبیت هم‌جهت باشن، هم اندازه باشن، ما می‌تونیم بگیم که دقیقا چی می‌خوایم.
    دنیل کانمن و همکارانش نشون دادن که خاطره‌ی ما از مطلوبیت هر تجربه‌ای فقط به دو عامل برمیگرده:
    Peakمطلوبیت یعنی لحظه‌ای که بیشترین لذت یا بیشترین رنج رو بردیم و مطلوبیت پایانی یا مطلوبیت در آخرین لحظات.
    بهش میگن قانون Peak-end 

    اشتباه نیست اگه بگیم ما انسان‌ها در بسیاری اوقات دقیقا نمی‌دونیم چی می‌خوایم. ما عموما نمی‌تونیم به درستی، احساسی رو که از یک انتخاب خواهیم داشت، حدس بزنیم. ما عموما در به یاد آوردن صحیح تجربه‌های قبلیمون هم خطا داریم اما تصمیم‌های ما متاسفانه براساس همین خاطرات و انتظارات شکل می‌گیرن.
    در دنیایی که تصمیم‌ها و انتظارات هر روز بیشتر از پیش میشن، ما بیشتر از پیش با انتخاب‌هایی مواجه میشیم که در اونها خواسته‌ی واقعی خودمون رو نمی‌‌دونیم و حتی نمی‌تونیم تشخیص بدیم.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .