Menu


تکنیکها و قوانین طوفان فکری


قوانین طوفان فکری - تکنیک های آن

طوفان فکری یا بارش فکری (‌Brainstorming) را همه‌ی ما کمابیش می‌شناسیم.

تکنیکی رایج در حل مسئله که چندین دهه قدمت دارد و یکی از نخستین ابزارهایی است که در آموزش حل مسئله، مورد اشاره قرار می‌گیرد.

اگر چه به طور دقیق نمی‌توان ابداع‌کننده‌ی روش طوفان فکری را تعیین کرد، اما معمولاً نخستین به‌کارگیری رسمی اصطلاح طوفان فکری را به الکس آزبورن (Alex Osborn) نسبت می‌دهند.

در این درس به سه موضوع درباره طوفان فکری می‌پردازیم:

کاربرد طوفان فکری

از طوفان فکری برای تولید ایده و راه حل‌های اولیه در حل مسئله استفاده می‌شود.

بنابراین بدیهی است که پیش از جلسه طوفان فکری باید صورت مسئله به صورت روشن و واضح تعریف شده باشد.

با توجه به آن‌چه در هشت مهارت وابسته به تصمیم گیری تحت عنوان مدل PrOACT مطرح شد، می‌توان گفت تکنیک طوفان فکری برای مرحله‌ی تولید گزینه‌های مختلف (Alternative Generation) مفید است.

به بیان دیگر هم می‌توان گفت: هدف طوفان فکری، تشویق تفکر واگراست.

قوانین طوفان فکری (بایدها و نبایدها)

بایدها و نبایدها و توصیه‌های بسیاری برای مدیریت جلسات طوفان فکری مطرح می‌شود.

اما قوانین زیر را می‌توان قوانین زیربنایی طوفان فکری دانست:

قضاوت، نقد و ارزیابی ممنوع است.

به خاطر داشته باشیم که قضاوت و ارزیابی و انتخاب میان ایده‌ها، می‌تواند ذهن ما را به روی ایده‌های تازه ببندد.

ضمن این‌که یکی از موانع خلاقیت، خفه کردن و محدود کردن ایده‌ها در ذهن – حتی قبل از بیان اولیه – است.

بنابراین قضاوت، نقد و ارزیابی تا زمان پایان جلسه ممنوع است و این کار باعث خواهد شد که:

  کسی ایده‌ای را – قبل از بیان – در ذهن خودش حذف نکند.
  کسانی که ایده‌ای را مطرح می‌کنند، با نقد و تحلیل دیگران، انگیزه‌ی خود را از دست ندهند.
  تعداد و تنوع ایده‌ها افزایش پیدا کند.

هیچ‌کس مالک ایده‌اش نیست.

مهم است که هیچ‌کس ادعا نکند که این ایده مال من است یا آن ایده را فلانی مطرح کرد.

وصل کردن ایده‌ها به افراد، می‌تواند اثربخشی یک جلسه طوفان فکری را کاهش دهد. چون:

  قضاوت ما در مورد فرد، به ایده هم سرایت می‌کند.
  دیگران ترجیح می‌دهند ایده‌ی جدیدی مطرح کنند، تا این‌که ایده‌ی فرد دیگری را اصلاح کنند.
  اصلاح یا تکمیل یک ایده، ممکن است باعث مقاومت و موضع‌گیری کسی که نخستین بار آن را مطرح کرده است بشود.

برای برگزاری بهتر جلسه طوفان فکری چه می‌توان کرد؟

در این زمینه، توصیه‌ها و ایده‌ها و تجربه‌های بسیاری مطرح شده است. بنابراین آن‌چه در ادامه می‌خوانید صرفاً برخی از توصیه‌های رایج برای افزایش اثربخشی جلسات طوفان فکری است.

دامنه‌ی مسئله را بسیار محدود تعریف نکنید.

ما پیش از این هم درباره اهمیت تعریف مسئله صحبت کرده‌ایم. بنابراین به خوبی می‌توانید حدس بزنید که محدود کردن تعریف مسئله، چه اثرات و تبعاتی دارد.

با محدود کردن مسئله، بخشی از پاسخ‌های احتمالی را حتی قبل از شروع بحث، حذف می‌کنیم. ضمن این‌که حساسیت و قضاوت ذهنی افراد درباره‌‌ی ایده‌هایشان افزایش می‌یابد و این حالت، می‌تواند به اصل عدم قضاوت و ارزیابی به عنوان زیربنای جلسه‌ی طوفان فکری آسیب بزند:

  برای افزایش سریع فروش چه کنیم؟

  چه کنیم تا تعداد فاکتورهای صادر شده در این ماه، به نسبت ماه گذشته ۲۰ درصد افزایش پیدا کند؟

صورت مسئله را بسیار کوتاه تعریف کنید.

هر چه تعریف صورت مسئله را طولانی‌تر کنید، احتمال این‌که روند ایده پردازی محدود شود افزایش خواهد یافت.

می‌توانید با خودتان قرار بگذارید که صورت مسئله در کمتر از ده کلمه تعریف شود؛ یا این‌که اصرار داشته باشید آن را در قالب یک جمله تعریف کنید.

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

دسترسی کامل به این درس برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که تحت عنوان تصمیم گیری و حل مسئله مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  تفکر سیستمی

  مهارت یادگیری

  مدل ذهنی

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

کتاب درباره طوفان فکری

تقریباً هر کتابی را درباره حل مسئله باز کنید، خواهید دید که بخشی از آن به تکنیک طوفان فکری اختصاص پیدا کرده است.

اما صرفاً به عنوان نمونه به کتابهای زیر – که در تدوین این درس به آن‌ها مراجعه کردیم – اشاره می‌کنیم:

  Brainstorming & Beyond

  Creative Problem Solving

فصل چهارم کتاب The Art of Innovation  هم به بحث طوفان فکری پرداخته و نکات ارزشمندی را مطرح کرده است (مقدمه‌ی این کتاب توسط تام پیترز نوشته شده).

اگر توصیه یا تجربه‌ی دیگری دارید که فکر می‌کنید برای دوستان‌تان مفید است، خوش‌حال می‌شویم آن را با ما هم در میان بگذارید.

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: محسن دوست حسینی , محمدحسن مازاراتابکی , محمد موحدی , روح الله یعسوبی , محمد وحیدطاری

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری مهارت حل مسئله به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه مهارت حل مسئله
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

10 نکته برای تکنیکها و قوانین طوفان فکری

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .