Menu


خطاهای شناختی چه هستند؟ فهرست خطاهای شناختی و انواع آنها


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۱۲۰۹۳
از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس:
  • خطاهای شناختی را تعریف کنند.
  • بتوانند به صورت بسیار کلی، تفاوت بین خطاهای سوگیری و خطاهای تحریف را شرح دهند.
  • بتوانند بعضی از خطاهای شناختی را فهرست کنند (همین که نام‌شان را بدانید کافی است. هر خطای شناختی، درس مستقلی دارد).
  • اهمیت درک و شناخت خطاهای شناختی را به خاطر بسپارند.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
خطاهای شناختی چه هستند و فهرست آنها چیست؟

خطاهای شناختی یا Cognitive Errors از جمله بحث‌های مهم در حوزه مدیریت و روانشناسی محسوب می‌شوند.

این خطاها، هنگام تحلیل و تفسیر و قضاوت در مورد رویدادها ما را به دام خود گرفتار می‌کنند و باعث می‌شوند که ما نتوانیم شرایط موجود را به درستی ارزیابی کرده و بهترین گزینه‌ی پیش رو را انتخاب کنیم.

اکثر خطاهای شناختی به مرور زمان و در اثر زندگی طولانی‌ مدت انسان بر روی کره زمین، در مغز ما شکل گرفته‌اند و ضمن اینکه بسیاری از آنها به بقاء ما کمک کرده‌اند و یا به فکر کردن سریع‌تر و تصمیم گیری بهتر مغز ما کمک می‌کنند، هزینه‌هایی هم به ما تحمیل می‌کنند.

 خطاهای شناختی، همراه قدیمی ما انسان‌ها

 تقسیم بندی خطاهای شناختی

 فهرست برخی از خطاهای سوگیری

 فهرست برخی از خطاهای تحریف

 اهمیت شناخت و درک خطاهای شناختی

 خطاهای شناختی در کدام درس‌ها مورد اشاره قرار گرفته‌اند؟

 گزارشی از وضعیت حل تمرین شما در بحث خطاهای شناختی

خطاهای شناختی، همراه قدیمی ما انسان‌ها

شاید بتوان خطاهای شناختی را قواعد محاسبات سرانگشتی مغز انسان دانست که اگر چه مزایای زیادی دارد، اما دردسرهای خود را هم به همراه خواهد داشت.

مثال زیر، نمونه‌ای فرضی از راهکارهای قدیمی حل مسئله را روایت می‌کند که می‌تواند در زندگی امروز، به یک خطای شناختی تبدیل شود. خطایی که آن را به عنوان خطای تعمیم می‌شناسیم:

فهرست خطاهای شناختی و انواع خطاهای شناختی

تقسیم بندی خطاهای شناختی

خطاهای شناختی، زیرمجموعه‌های زیادی دارند که این زیرمجموعه‌ها و تقسیم بندی‌ها، گاهی مرزهای مشخص‌ هم ندارند و دارای هم پوشانی هستند.

از میان انواع تقسیم بندی‌ها و اصطلاحات حوزه ی خطاهای شناختی شاید دو اصطلاح سوگیری های شناختی (Cognitive Biases) و تحریف های شناختی (Cognitive Distortions) رایج‌تر از بقیه باشند:

با وجود اینکه اختلاف نظرهای جدی در تعریف و تفکیک مفهوم سوگیری های شناختی و مفهوم تحریفهای شناختی وجود دارد، اما شاید تقسیم بندی زیر تا حدی راهگشا باشد:

 سوگیری های شناختی عموماً میان همه‌ی ما انسان‌ها مشترک هستند و معمولاً در ارزیابی روی می‌دهند.

 تحریف‌های شناختی فردی‌تر هستند. به عبارتی شدت و ضعف آنها در انسان‌ها بسیار متفاوت است. معمولاً هم در ثبت و یادآوری رویدادها به وجود می‌آیند.

با این حال، چون تقسیم بندی فوق بسیار ذهنی است، ما در متمم (غیر از این درس که به تقسیم بندی کلاسیک وفادار مانده است) معمولاً ترجیح می‌دهیم از اصطلاح خطاهای شناختی استفاده کنیم که عمومی‌تر است و همه‌ی موارد را پوشش می‌دهد.

فهرست برخی از انواع خطاهای شناختی از نوع سوگیری

فهرست برخی از انواع خطاهای شناختی از نوع تحریف

  • تفکر همه یا هیچ یا All or nothing
  • تعمیم دادن یا Over-generalization
  • بایدها یا Should Statements (درس جبر محیطی در گفتگو)
  • برچسب گذاری بر روی خود و دیگران یا Labeling
  • بزرگنمایی و کوچکنمایی یا Magnification / Minimization
  • حذف رویدادها و اطلاعات مثبت یا Disqualifying Positives
  • پریدن به نتیجه بدون طی شدن مسیر Jumping to Conclusions
  • شخصی کردن و به خودگرفتن Personalization
  • ذهن خوانی یا Mindreading
  • خطای هاله ای (Halo Effect)

اهمیت شناخت و درک خطاهای شناختی

معمولاً دانشجویان مدیریت و روانشناسی شناختی، پس از اینکه با برخی از خطاهای شناختی آشنا می‌شوند یک اعتراض مشترک دارند.

آنها می‌گویند: حتی به فرض اینکه همه‌ی این خطاها را بشناسیم، آیا می‌توانیم همه‌ی آنها را از فرایند تصمیم گیری خود حذف کنیم؟

پاسخ به این سوال منفی است. ما معمولاً در بهترین حالت، می‌توانیم این خطاها را مهار کنیم.

بنابراین، اجازه بدهید درس خطاهای شناختی را از ابتدا با بحثی که در انتهای آن مطرح خواهد شد آغاز کنیم.

دنیل کانمن برای پاسخ به این سوال، یک مثال ساده اما مفید را مطرح می‌کند:

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

درس خطاهای شناختی تصمیم گیری و زیرمجموعه های آن برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این درس، به سایر درس‌های مرتبط با تصمیم گیری هم دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانند به شما بیشتر کمک کنند.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌های مطرح شده، ما فکر می‌کنیم با توجه به علاقمندی شما به این موضوع، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

 تفکر سیستمی

 شخصیت شناسی

 تحلیل رفتار متقابل

 مهارت کار تیمی

 حمایت اجتماعی

 مدیریت استرس

خطاهای شناختی در کدام درس‌ها مورد اشاره قرار گرفته‌اند؟

ما در متمم به بهانه‌ی پرونده‌ ان ال پی به برخی از خطاهای شناختی (از جمله تعمیم، حذف و تحریف) پرداخته‌ایم.

در مجموعه درس های مهارت ارتباطی هم در درسی با عنوان گفتگو با خود از استعاره‌ی مورچه و مورچه خوار استفاده کرده‌ایم و برخی از خطاهای تحریف را مورد اشاره قرار داده‌ایم.

و همچنین در درس گفتگو با خود تا حدی به برخی از رایج ترین تحریف های شناختی اشاره کرده‌ایم.

سایر خطاهای شناختی، در درس تصمیم گیری مورد اشاره قرار گرفته‌اند.

وضعیت شما در مطالعه و حل تمرین‌های درسهای خطای شناختی

درس‌هایی که تمرین آنها را حل کرده‌اید با علامت  و درس‌هایی که هنوز تمرین آنها را حل نکرده‌اید با علامت  مشخص شده‌اند.

 
 

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری تصمیم گیری به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

35 نکته برای خطاهای شناختی چه هستند؟ فهرست خطاهای شناختی و انواع آنها

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : ضیاء شیخ الاسلامی

    بسیار ممنون.

    سایت بیزینس‌اینسایدر، ماه گذشته بیست مورد از عواملی که منجر به خطای شناختی در تصمیم‌گیری می‌شوند را در اینفوگرافی زیر برشمرده است:

    این خطاهای شناختی به ترتیب:
    1) اتکای بیش از حد به اطلاعات اولیه دریافتی
    2) هیوریستیک و مغز خطاساز
    3) پذیرش باورهای مرسوم
    4) خطای نقطه‌ی کور
    5) حمایت از انتخاب اشتباه پیشین
    6) گرایش به وجود الگو در رویدادهای تصادفی
    7) خطای تایید خود
    8) محافظه‌کاری و حفظ اطلاعات پیشین
    9) جمع آوری اطلاعات غیرموثردر تصمیم
    10) بی توجهی به اطلاعات هشداردهنده
    11) نتیجه محوری
    12) اعتماد بیش از حد به توانایی‌های خود
    13) اثر داروی بی‌خاصیت (placebo effect)
    14) تعصب به کارایی محصولات نوآورانه
    15) تمرکز بر آخرین اطلاعات
    16) تمرکز بر ویژگی‌های آشکار
    17) درک جهان پیرامون بر اساس انتظارات
    18) استریوتایپ
    19) بی‌توجهی به شکست‌ها و در نظر گرفتن تنها پیروزی‌ها
    20) ترس از دست دادن

    متممی‌های عزیز؛ بابت ضعف در ترجمه‌ی شایسته عذر می‌خوام :)

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .