Menu


استراتژی رهبری هزینه | کاهش هزینه برای ایجاد مزیت رقابتی


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۷۶۳۱
پیش نیاز مطالعه درس رهبری هزینه

از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس بتوانند:

  • استراتژی رهبری هزینه را توضیح دهند و برای آن مثال بزنند.
  • توضیح دهند که چه مولفه‌هایی می‌توانند به موفقیت استراتژی رهبری هزینه کمک کنند (= کاهش هزینه و رقابت از طریق آن، برای چه کسب و کارهایی مناسب است؟)
  • توضیح دهند که کاهش هزینه به حداقل ممکن روی نیروهای پورتر چگونه تأثیر می‌گذارد؟
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
استراتژی رهبری هزینه چیست؟ کاهش هزینه ها چگونه به رقابت کمک می‌کند؟

پیش از این در معرفی پورتر گفته‌ایم که او علاقه‌ی بسیار زیادی به رقابت و مزیت رقابتی دارد و اساساً استراتژی را از دریچه‌ی رقابت می‌بیند.

او پس از طرح مدل پنج نیروی رقابتی، چند نسخه‌ی عمومی هم پیشنهاد داد که معتقد بود هر کسب و کاری با انتخاب یکی از این نسخه‌ها می‌تواند جایگاه ویژه‌ی خود را در صنعت پیدا کرده و خود را از سایر رقیبانش متمایز کند.

نخستین استراتژی رقابتی پیشنهادی پورتر، استراتژی Cost Leadership است که در فارسی به رهبری هزینه ترجمه شده است.

خلاصه‌ی این استراتژی در حد یک جمله این است که کسب و کار بکوشد محصول خود را با پایین‌ترین هزینه تولید کرده و به مشتری عرضه کند. می‌توان گفت اگر قرار بود کشوری نمادِ استراتژی رهبری هزینه باشد، بی‌تردید چین این جایگاه را به‌دست می‌آورد.

اما فراتر از این خلاصه‌ی کلی و غیردقیق، جزئیات متعددی درباره‌ی رهبری هزینه وجود دارد که در ادامه به آن می‌پردازیم.

تعریف استراتژی رهبری هزینه چیست؟

رهبری هزینه، به معنای پیشتاز بودن در کاهش هزینه است. در حدی که کسب و کارهای دیگر نتوانند کالا یا خدمت را به قیمتی پایین‌تر تولید کنند.

پورتر در کتاب استراتژی رقابتی خود، توضیح می‌دهد که انتخاب این استراتژی ساده نیست و کسب و کاری که استراتژی کاهش حداکثری هزینه‌ها را انتخاب می‌کند، باید نکات فراوانی را مد نظر قرار دهد:

در هر بخش از کسب و کار، باید عملیات با کمترین هزینه،‌ به عنوان سرلوحه ارزش‌ها و تصمیم گیری‌ها مورد توجه قرار بگیرد. به عبارت دیگر، باید در همه‌ی سطوح استراتژی به کاهش هزینه توجه شود و تک‌تک واحد‌ها هم، هزینه‌ها را به شکل بسیار جدی کنترل کنند. این مسئله در برخی واحد‌ها که معمولاً گشاده‌دستانه‌تر هزینه می‌کنند یا سنجش اثربخشی هزینه‌هایشان ساده نیست (مثل واحد تبلیغات) مهم‌تر و جدی‌تر است.

اگر صرفه جویی نسبت به مقیاس در یک کسب و کار معنا پیدا می‌کند، آن کسب و کار باید تولید بیشتر و افزایش مقیاس تولید را با هدف کاهش قیمت تمام شده مورد توجه قرار دهد. چنین کاری می‌تواند به معنای نیاز به سرمایه‌گذاری اولیه‌ی بیشتر هم باشد.

در بعضی از کسب و کارها، منحنی یادگیری معنا دارد. به این صورت که با تولید بیشتر، یادگیری بیشتری اتفاق می‌افتد و هزینه‌های تولید به خاطر کم شدن خطا کاهش پیدا می‌کند. چنین کسب و کارهایی، اگر قصد انتخاب استراتژی رهبری هزینه را دارند، باید به سرعت تجربه‌ی تولید خود را افزایش دهند تا از رقیبان فاصله پیدا کنند.

به طور کلی، کسب و کاری می‌تواند به سمت استراتژی رهبری هزینه حرکت کند که هم در هزینه‌های ثابت و سربار، و هم در هزینه‌های متغیر، حساسیت فراوان داشته باشد و بتواند از عهده‌ی کنترل این هزینه‌ها برآید.

استراتژی رهبری هزینه روی نیروهای رقابتی در صنعت چه تأثیری می‌گذارد؟

محدودیت در دسترسی کامل به این مجموعه درس

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های استراتژی و تفکر استراتژیک برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این درس‌ها، به درس‌های متنوع دیگری نیز دسترسی خواهید داشت که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  مدل ذهنی  |  تفکر سیستمی

  تفکر استراتژیک  |  تصمیم گیری

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

تمرین و مشارکت در بحث

یک صنعت را انتخاب کنید و برند یا شرکتی را در آن مثال بزنید که از نظر شما، استراتژی Cost Leadership یا حداقل هزینه را عامدانه و آگاهانه انتخاب کرده است. چه نشانه‌هایی باعث شده شما متقاعد شوید که این استراتژی در سطح شرکت وجود دارد؟

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    محمد رنجبر ، رضا شعبانی راد ، ماندانا نوری ، سهراب راعی ، احسان رضایی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری استراتژی کسب و کار به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه استراتژی کسب و کار
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

78 نکته برای استراتژی رهبری هزینه | کاهش هزینه برای ایجاد مزیت رقابتی

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : سعید عباسپور

    برای تمرین این درس نزدیک‌ترین و ملموس‌ترین و موثق‌ترین مثالی که میتونم بزنم شغل و کسب و کار فعلی خودمه.

    من در یک مجموعه تولید و توزیع پوشاک فعالیت میکنم.
    مجموعه‌ای که من در اون فعالیت دارم در 20سال گذشته دقیقا براساس سیاست پایین‌ترین هزینه، شروع به کار کرد. در اون سالها (دهه 80) صنعت پوشاک و مد به شکل امروزی رشد نکرده و همه‌گیر نبود و عمده فروشگاههای پوشاک به سبک بوتیک و خرد بودند و غالبا قیمت‌ها مناسب و رقابتی نبود. در این شرایط مجموعه ما شروع به کار کرد. مجموعه ما در ابتدا هنوز تولیدکننده نبود و برای تامین سیاست Cost Leadership سعی میکرد به روشهای مختلف کالا رو با قیمت مناسب تهیه کنه.
    مواد اولیه ارزان‌تر: یکی از سیاستها خرید نقدی بود. 20 سال قبل که کسی نقد خرید نمیکرد و چک‌های بسیار طولانی مدت (گاهی حتی دوساله!) به وفور داد و ستد میشد و غالبا بُنک‌دارها سودهای بالا برای مدت طلب میکردند مجموعه ما با افزایش سرمایه‌گذاری اولیه سیاست خرید نقد رو پیش گرفت و فروشنده‌ها تخفیف‌های بسیار بالایی منظور میکردند که هزینه اولیه کاهش پیدا میکرد. و در کنار خریدهای نقدی از داخل ایران ، تولید و واردات کالا از چین هم هزینه خرید را برای ما در آن سالها بسیار کاهش داد (البته تا قبل از سال 86 و ممنوعیت واردات پوشاک و بعد از سال 86 دیگر واردات نکردیم و صرفا بر خرید نقدی کالا و مواد اولیه برای تولید در داخل کشور و از فروشنده‌های قدیمی که سالها با آنها کار کرده بودیم و اعتباری کسب کرده بودیم تکیه کردیم)
    تبلیغات: به خاطر ندارم هیچوقت برای تبلیغات هزینه‌ای کرده باشیم
    منحنی یادگیری: من فکر میکنم مساله یادگیری برای ما همان اعتبار و نحوه خرید کالا و مواد اولیه برای تولید با قیمت مناسبتر و اصلاح روش‌های تولید بود و در این سالها مبادی مناسبی را شناسایی کرده بودیم و در بخش فروش هم در امر فروشگاهداری تجارب مفیدی آموختیم که برای کاهش هزینه‌های سربار برای ما بسیار مفید بود.
    مقیاس: عملا به خاطر ندارم خریدهایی کمتر از یک کانتینر 60فوت از چین یا بعد از آن خریدهایی در رقم‌های پایین داشته باشیم. خرید کمتر یعنی تخفیف کمتر و به معنی هزینه تمام شده بالاتر است. یکی دو سال بعد از شروع به کار (17-18سال قبل) در امر تولید حضور پیدا کردیم و با افزایش شعبه‌های فروش در استانهای مازندران و گیلان تولید را افزایش دادیم که ناگفته پیداست تولید 10عدد کالا بسیار پرهزینه‌تر از 10هزار عدد کالاست و از این رو هزینه تهیه کالا برای ما کاهش پیدا کرد و توانستیم با قیمت بسیار پایین نسبت به رقبا کالای تولید شده رو بفروشیم.

    .
    پ.ن. با توجه به تغییرات بازار در سالهای اخیر و رشد قابل ملاحظه صنعت پوشاک در شمال کشور و ورود واحدهای صنفی متعدد جدید به بازار عملا قسمت عرضه زیاد شد و مزیتهای رقابتی در بین عرضه‌کنندگان تقسیم شد. در چندسال اخیر با تجربه اندوخته سالها فعالیت ، تصمیم گرفتیم استراتژی قیمت پایین رو تغییر بدیم و به یک حوزه خاص در پوشاک و برندسازی (هرچند خیلی دیر) تخصصی‌تر وارد بشیم و من فکر میکنم هر سازمانی در زمانهای مختلف نیاز داره استراتژی‌های خودش رو مطابق با شرایط پیش رو تقویت یا اصلاح کنه.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .