Menu


دلایل شکست برنامه ریزی استراتژیک | استراتژی‌هایی که مرده به دنیا می‌آیند


دلایل شکست برنامه ریزی استراتژیک

افراد بسیاری، برنامه ریزی استراتژیک را نقد می‌کنند و می‌گویند که برنامه ریزی های استراتژیک، کارایی چندانی ندارند و معمولاً با شکست مواجه می‌شوند.

اما منظور غالب نقدها این نیست که دیگر استراتژی به درد نمی‌خورد و نباید به سراغ مدیریت استراتژیک رفت. بلکه تأکیدشان بر این است که باید به دام‌ها و خطاهای رایج در طراحی استراتژی و برنامه ریزی استراتژیک توجه شود.

حتی کسی مانند مینتزبرگ که از معروف‌ترین منتقدان برنامه ریزی استراتژیک است نیز، بیشتر به نقد روش‌ها پرداخته‌ تا این‌که اصل مفهوم استراتژی و برنامه ریزی را زیر سوال ببرد (مثلاً در مقاله‌ی ظهور و سقوط برنامه ریزی استراتژیک).

ما در این درس می‌خواهیم برخی از دلایل شکست برنامه ریزی استراتژیک را با هم مرور کنیم و ببینیم چگونه می‌توان روش برنامه ریزی را اصلاح کرد که احتمال شکست برنامه ریزی کاهش یابد.

استراتژی هایی که مرده به دنیا می‌آیند

هر کسی که در حوزه‌ای مشغول برنامه ریزی باشد، به سرعت می‌تواند مقصر شکست برنامه ریزی را اعلام کند. این افراد معمولاً می‌گویند: «برنامه خوب بود؛ اما بد اجرا شد.» شاید هم بگویند: «اجرای برنامه به خوبی شروع شد. اما مکانیزم‌های کنترل مدیریتی مناسبی در نظر گرفته نشده بود.» این ادعاها می‌توانند درست باشند. اما نمی‌توانیم بگوییم همیشه مشکل در اجرا و کنترل است.
بالاخره برنامه‌ریزان باید بپذیرند که علاوه بر اجرا و کنترل، خطا و اشتباه در خودِ برنامه ریزی هم می‌تواند یکی از علل شکست برنامه ریزی استراتژیک باشد. به همین علت، در عنوان درس از تعبیرِ استراتژی هایی که مرده به دنیا می‌آیند استفاده کرده‌ایم. یعنی در این درس نمی‌خواهیم به خطاهای اجرای استراتژی و کنترل استراتژیک (که اتفاقاً مهم هم هستند) بپردازیم. بلکه می‌خواهیم به خطاهایی بپردازیم که باعث می‌شود برنامه استراتژیک، از همان نخستین روزی که روی کاغذ می‌آید، محکوم به شکست باشد.
دلایل و علل شکست برنامه ریزی استراتژیک

دلایل شکست برنامه ریزی استراتژیک

مواردی که در ادامه می‌بینید، چندان پیچیده و شگفت‌انگیز نیستند. در واقع اگر خودتان هم وقت بگذارید و علل شکست خوردن استراتژی را فهرست کنید، به بسیاری از همین موارد اشاره خواهید کرد. اما به هر حال، قرار گرفتن آن‌ها در یک‌ جا در کنار یکدیگر می‌تواند تصویر بهتری از برنامه ریزی محکوم به شکست در ذهن شما ایجاد کند.

رسمی بودن بیش از حد فرایند برنامه‌ریزی استراتژیک

گاهی اوقات، برنامه‌ریزی استراتژیک به یک «مراسم» تبدیل می‌شود:

مراسمی که در روزهای مشخصی در سال (مثلاً پایان هر فصل یا ماه آخر هر سال) برگزار می‌شود؛ مراسمی که هر کس در آن، نقش و سمت مشخصی دارد و فقط می‌تواند در چارچوبی از پیش‌تعیین‌شده صحبت کند؛ مراسمی که در آن، صرفاً گزارش‌ها و اعداد و ارقام مرور می‌شوند و سندهای قبلی، بر اساس این داده‌های جدید، به‌روز می‌شوند.

خروجی چنین «مراسم‌»هایی، به سختی می‌تواند یک استراتژی قدرتمند و اثرگذار باشد.

آن‌چه در عمل اتفاق می‌افتد، جلسه‌ای شبیه جلسه‌های دیگر سازمان است که صرفاً عنوانی جدی‌تر و رسمی‌تر روی آن گذاشته شده است.

یک تغییر کلیدی در بازار، توسعه یک محصول جدید، یک دوراهی مهم برای مدیران ارشد، یک فرصت جدید برای همکاری، همه می‌توانند به معنای نیاز به تدوین یا بازنگری برنامه استراتژیک باشند.

اما  اگر بخواهیم منتظر بمانیم تا در مقاطع مشخص و طبق چارچوب متعارف به سراغ برنامه‌ریزی برویم، قاعدتاً این لحظات کلیدی و سرنوشت‌ساز، جایی در استراتژی شرکت پیدا نخواهند کرد.  طبیعی است که در چنین شرایطی، عده‌ای در شرکت به «کار کردن و تصمیم گرفتن» مشغول می‌شوند و عده‌ی دیگر هم، با «کاغذ سیاه کردن و استراتژی نوشتن» سرگرم خواهند شد.

محدودیت در دسترسی کامل به این مجموعه درس

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های استراتژی و تفکر استراتژیک برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این درس‌ها، به درس‌های متنوع دیگری نیز دسترسی خواهید داشت که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  مدل ذهنی  |  تفکر سیستمی

  تفکر استراتژیک  |  تصمیم گیری

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

تمرین و مشارکت در بحث

چه عوامل دیگری را می‌شناسید که ممکن است باعث شوند استراتژی از همان ابتدا (قبل از اجرا و پیاده سازی) محکوم به شکست باشد؟

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    شهرام سجادی پور ، الهه ح ، عمید کتیرایی ، حسین ، مسعود احمدی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری استراتژی کسب و کار به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه استراتژی کسب و کار
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

46 نکته برای دلایل شکست برنامه ریزی استراتژیک | استراتژی‌هایی که مرده به دنیا می‌آیند

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : سامان عزیزی

    همانطور كه همه ما انسانها در بسياري از زواياي شخصيت خودمان منحصر به فرد هستيم، سازمان ها هم در بسياري از موارد منحصر به فرد هستند و شرايط متفاوتي را تجربه ميكنند. پس براي تدوين هر نوع استراتژي ابتدا بايد دانش و شناخت نسبتاً جامعي از سازمان خود داشته باشيم و گرنه صرف استفاده از يك فرمول كه ديگران براي سازمان خود با شرايط متفاوت خود ساخته اند كمك موثري به ما نميكند.
    طبيعتاً هر چه شناخت ما از سازمانمان بيشتر و عميق تر باشد ، استفاده از مدل هاي ذهني ديگر بهتر ميتواند به ما كمك كند.
    به نظر من تقليد كوركورانه و سطحي از بهترين مدل ها،استراتژي ها و فرمول ها چيزي جز لاشه اي نيمه جان(اگر مرده نباشد!) براي ما به ارمغان نخواهد آورد

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .