Menu

ثبت نام مالی در گردهمایی توسعه مهارتهای فردی متممی ها

گردهمایی توسعه مهارتهای فردی، یک برنامه یک روزه‌ی اجتماعی - آموزشی از زیرمجموعه‌های برنامه آموزشی گروه متمم است که با هدف آشنایی بیشتر دوستان متممی با یکدیگر و نیز تبادل دانسته‌ها و آموخته‌هایشان، در بیست و ششم مرداد ماه سال جاری برگزار می‌شود.



پرونده‌ای برای برنامه ریزی عصبی کلامی یا ان ال پی (قسمت اول)


ان ال پی یا برنامه ریزی عصبی کلامی

بارها از طرف متممی‌های عزیز، این مسئله مطرح شده است که چرا در متمم به موضوع ان ال پی پرداخته نمی‌شود. قبل از اینکه بحث در مورد ان ال پی را آغاز کنیم، باید تاکیدی بر این مسئله داشته باشیم که در زبان رایج امروز، ان ال پی به دو معنای کاملاً متفاوت به کار برده می‌شود. یکی از کاربردهای ان ال پی، به عنوان مخفف Natural Language Processing یا «پردازش زبان طبیعی» است و زیرمجموعه‌ای از حوزه IT و به طور خاص هوش مصنوعی محسوب می‌شود که هدف آن، درک مفهوم جملات انسانی توسط ماشین (موبایل – کامپیوتر و سیستم‌های عامل) است.

آنچه امروز تحت عنوان SIRI در آیفون می‌بینیم و یا شکل مشابه آن IRIS در سیستم عامل اندروید یا سیستم جستجو با صدا که توسط گوگل انجام می‌شود، نمونه‌هایی از ان ال پی، به معنای «پردازش زبان طبیعی» است.

اما ان ال پی مفهوم دیگری هم دارد. این کلمه به عنوان مخفف عبارت Neuro-Linguistics Programming یا برنامه ریزی عصبی کلامی هم به کار می‌رود که موضوع این نوشته است.

بحث در مورد ان ال پی، یکی از بحث‌های چالش برانگیز است. به خاطر اینکه موافقان و مخالفان بسیاری جدی دارد. برخی از نکات و تکنیک‌های این حوزه، چیزی نیست به سادگی قابل انکار باشد و برخی دیگر از ادعاهای مطرح شده در ان ال پی، به سادگی قابل پذیرش نیست.

ما در سلسله مطالبی تحت عنوان «پرونده‌ای برای ان ال پی» می‌کوشیم به جنبه‌های مختلف این حوزه نگاه کنیم. مانند سایر نوشته‌های متمم، تلاش ما استفاده از منابع اصیل و معتبر علمی است. در این مسیر به کتاب‌های بندلر و گریندر، به تحقیقات دانشگاهی، به حرف‌های موافقان و مخالفان مطرح این بحث در جهان، نگاه خواهیم کرد.

در عنوان این سلسله نوشتار، عمداً از نام «درس» استفاده نکردیم. چون پذیرش پیشوند «درس» به معنای پذیرش علمی بودن یک حوزه است و حوزه‌ی ان ال پی، به تعریف دقیق کلمه، علم محسوب نمی‌شود و در بهترین حالت، می‌تواند یک تکنیک اثربخش محسوب گردد.

این اصطلاح نخستین بار توسط دو نفر به نام‌های ریچارد بندلر و جان گریندر به کار برده شد. ریچارد بندلر در فلسفه و روانشناسی تحصیل کرد و جان گریندر تحصیلات خود را در حوزه روانشناسی آغاز کرد و دکترای خود را در حوزه زبان شناسی گرفت.

قبل از اینکه بخواهیم در مورد ان ال پی صحبت کنیم، باید در مورد نگاه رفتاری – شناختی در روانشناسی صحبت کنیم. چرا که نخستین تحقیقات و مطالعات بندلر و گریندر، قبل از اینکه حوزه‌ی جدیدی را مطرح کرده و به تبلیغ و آموزش آن بپردازند، به حوزه رفتاری – شناختی مربوط بود.

رفتارگراها در اوایل قرن بیستم به شدت روی رفتارهای بیرونی، شرطی سازی و تاثیر محیط روی یادگیری و تغییر رفتار متمرکز بودند. در نیمه‌های قرن بیستم، نگاه شناختی یا Cognitive هم در حوزه روانشناسی جایگاه مناسبی را به خود اختصاص داد.  لغت‌هایی مانند ادراک، حافظه، توجه، پردازش و … دستاورد این نوع نگرش در حوزه روانشناسی است.

اگر بخواهیم دقت علمی را قربانی سادگی کلامی کنیم می‌توانیم دو مثال ساده را با هم مرور کنیم:

بررسی‌های متعدد نشان می‌دهد که اگر فاصله زمانی بین انجام رفتار خلاف قانون در رانندگی و پرداخت جریمه آن زیاد باشد، پرداخت جریمه، تغییر جدی در رفتار به وجود نمی‌آورد. به عبارتی، وقتی من و شما هر روز خلاف قانون رفتار و رانندگی کنیم و دوربین‌ها هم تصویر ما را ثبت کنند و ما هم روز فروش خودرو یا پس از اینکه پلیس خودرو ما را به پارکینگ برد، جریمه را پرداخت کنیم، این پرداخت جریمه در ذهن ما به عنوان تنبیه رفتارهای نادرست، ثبت نمی‌شود.

speeding-fine-NLP-motamem

اجازه بدهید خیلی ساده‌تر مثال بزنیم.

جوانی را در نظر بگیرید که همیشه با سرعت غیر مجاز رانندگی می‌کند و تمام دوربین‌های شهری و جاده‌ای، از خودروی او تصاویر یادگاری دارند! او هم این جریمه‌ها را جدی نمی‌گیرد. روزی در جاده‌ی شمال، به دلیل حمل نوشیدنی‌های غیرمجاز، ماشین او متوقف می‌شود و حالا برای خروج از پارکینگ، او وادار به پرداخت چند میلیون تومان جریمه‌های پرداخت نشده‌ی قبلی است. این جوان جریمه‌ها را پرداخت می‌کند.

چون پرداخت جریمه‌ها همزمان با متوقف شدن ماشین به دلیل حمل نوشیدنی غیر مجاز بوده، او احتمالاً با پرداخت جریمه دو نکته را خواهد آموخت: یا اینکه نوشیدنی غیر مجاز را حمل نکند چون هزینه‌های مادی سنگین دارد و یا اینکه آنها را در مسیر شمال، حمل نکند! همانطور که می‌بینید، او همچنان رانندگی با سرعت غیرمجاز را ادامه خواهد داد و رفتارش را در حوزه‌های دیگر اصلاح خواهد کرد!

اگر این جوان به هر روشی وادار شود در فاصله‌ی کمی پس از انجام جرائم رانندگی، جریمه‌ی خود را پرداخت کند، احتمالاً تغییر متفاوتی در الگوی رفتاری و رانندگی‌اش ایجاد خواهد شد.

چنین بحث‌هایی مورد علاقه رفتارگراها در روانشناسی است. حوزه‌ای که رفتار، پاداش، تنبیه، یادگیری و شرطی سازی را مورد توجه قرار می‌دهد.

حالا اجازه دهید ماجرای دیگری را با هم مرور کنیم:

احتمالا نام پلاسیبو را شنیده‌اید. داروهای بی اثری که در مطالعات دارویی، به بیماران  داده می‌شود تا اثر داروی واقعی را بسنجند. شاید شما هم زمانی مجبور شده باشید به مادربزرگ یا پدربزرگ خودتان که مدام به دنبال خوددرمانی برای سرگیجه و سردرد هستند، قرص‌های کاکائویی رنگین بدهید و آنها هم از اثربخشی این دارو راضی بوده باشند! 

کم نیستند مثال‌هایی از این دست که نشان می‌دهند فرایند ذهنی و تحلیلی انسان می‌تواند بر فضای فیزیکی درونی و اطرافش تاثیر بگذارد. چنین بحث‌هایی مورد علاقه روانشناسان شناختی است. آنها که ادراک و تفسیر و برداشت انسانها را دارای جایگاه بزرگی در شخصیت و تحلیل و رفتار می‌بینند.

ریچارد بندلر و جان گریندر در این فضا، تحقیقات و مطالعات اولیه خود را آغاز کردند. مطالعاتی که بعدها، به شکلی متفاوت و با عنوان ان ال پی، در دهه‌ی هفتاد میلادی رونق پیدا کرد و فراگیر شد.

با ما در بررسی پرونده ان ال پی، همراه بمانید…

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری پرونده NLP به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

29 نکته برای پرونده‌ای برای برنامه ریزی عصبی کلامی یا ان ال پی (قسمت اول)

     
    دوست گرامی مشاهده دیدگاههای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .