Menu


تفاوت تصمیم گیری و تصمیم سازی


تفاوت تصمیم گیری و تصمیم سازی - یا تصمیم یاری در سیستمها

تصمیم گیری و تصمیم سازی دو مفهومی هستند که گاه، از تفاوت آن‌ها غافل می‌شویم.

معمولاً این تصمیم گیری است که شهرت بیشتری دارد و بیش از تصمیم سازی مورد توجه قرار می‌گیرد؛ به همین علت، این درس کوتاه و البته مهم را به تأکید بر مفهوم تصمیم سازی اختصاص داده‌ایم.

ابتدا به تفاوت تصمیم گیری و تصمیم سازی می‌پردازیم و سپس، به چند نکته درباره‌ی اهمیت نقش تصمیم سازان اشاره خواهیم کرد.

مفهوم تصمیم سازی چیست؟

می‌دانیم که یکی از مراحل مهم تصمیم گیری، انتخاب کردن است.

دانش و مهارت حل مسئله، به عنوان بخشی از فرایند تصمیم گیری، به ما کمک می‌کند تا گزینه‌های پیش رو را بیابیم و تشخیص دهیم. سپس، با انتخاب یکی از گزینه‌ها، تصمیم‌گیری به پایان می‌رسد.

چه در محیط خانه و خانواده و چه در کسب و کارها و سازمان‌های بزرگ، پیش می‌آید که مسئولیت انتخاب گزینه‌ی نهایی بر عهده‌ی یک نفر گذاشته می‌شود؛ اما فرد یا افراد دیگری هستند که در مراحل قبلی تصمیم گیری، نقش ایفا می‌کنند.

گردآوری اطلاعات و تحلیل آن‌ها، معرفی منابعی که می‌توان به آن‌ها مراجعه کرد، فهرست کردن گزینه‌ها و برآورد هزینه‌‌ و دستاورد هر گزینه، از جمله فعالیت‌هایی است که پیش از انتخاب نهایی انجام می‌شود و ممکن است انتخاب‌کننده‌ی نهایی (فرد تصمیم‌گیر) آن‌ها را بر عهده‌ی افرادی دیگر بگذارد.

کسانی که تا قبل از مرحله‌ی انتخاب نهایی، در تصمیم گیری نقش ایفا می‌کنند، تصمیم ساز نامیده می‌شوند.

چند مثال از افراد تصمیم ساز

حتماً با خواندن تعریف تصمیم سازی، مثال‌های بسیاری به ذهن شما خطور کرده است.

بنابراین در این‌جا صرفاً به چند مثال محدود اکتفا می‌کنیم:

پشتیبانی از تصمیم یا تصمیم‌یاری (Decision Support)

هنگام اشاره به مفهوم تصمیم سازی و تفاوت آن با تصمیم گیری، اصطلاح دیگری هم هست که مورد توجه قرار می‌گیرد و آن، تصمیم یاری (Decision Support) است.

تصمیم سازی، می‌تواند آگاهانه یا ناآگاهانه باشد. هم‌چنین می‌تواند سازنده یا مخرب باشد. اما تصمیم‌یاری دارای بار معنایی مثبت است.

تصمیم‌یاری را می‌توان یک وظیفه یا کارکرد در نظر گرفت. وظیفه و کارکردی که می‌تواند برای یک انسان یا یک سیستم تعریف شود.

مثلاً ممکن است از یک مدیر بشنوید که می‌گوید من سیستم CRM را به عنوان یک ابزار Decision Support مدیریتی می‌بینم و از آن، برای بهبود کیفیت تصمیم‌هایم استفاده می‌کنم.

درباره‌ی سیستم‌های پشتیبانی از تصمیم‌گیری یا سیستم‌های تصمیم‌‌یاری (Decision Support Systems) در درس جداگانه‌ای صحبت خواهیم کرد.

بنابراین، فعلاً هدف این درس، صرفاً تأکید بر تفاوت تصمیم گیری و تصمیم سازی است.

محدودیت در دسترسی کامل به این مجموعه درس

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های تصمیم گیری و حل مسئله برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته با توجه به علاقه‌ی شما به مباحث تصمیم گیری و حل مسئله، مناسب‌تر به نظر می‌رسد که مطالعه‌ی درس‌های زیر را در اولویت قرار دهید:

  تفکر سیستمی | تفکر استراتژیک

  مهارت یادگیری | مدل ذهنی

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

چه مثال‌ها و تجربه‌هایی در زمینه‌ی تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی دارید که فکر می‌کنید می‌تواند برای دوستان‌تان مفید باشد؟

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    الهه فاضلی ، امیرعلی ضیائی ، سارا میران ، ندا محمدی ، مهشید محمدی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تصمیم گیری به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه تصمیم گیری
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

85 نکته برای تفاوت تصمیم گیری و تصمیم سازی

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : ساجده ممتازیان

    با درس های دکتر علیرضا شیری بود که برای اولین بار با اهمیت مفهوم «تصمیم سازی » تو روابط عاطفی آ شنا شدم. ایشون میگفتند:«وقتی دختری نقش خودش روتو تو تصمیم سازی نادیده میگیره بازی رو تماما به طرف مقابل واگذار میکنه و پسر رو متهم میکنه به بد یا بی تصمیمی
    توروابط عاطفی معمولا نقطه ای هست که بهش میگیم نقطه ی عطف رابطه ، یه دوراهی سرنوشت ساز که تعیین میکنه رابطه ادامه پیدا کنه یا برای همیشه از بین  بره  در اینجا رفتار هر دو طرف یا یکی از طرفین کاملا میتونه تصمیم ساز باشه

    مورد بعدی اینکه دوستان ما خیلی میتونن برای ما تصمیم ساز باشند حتی باسبک

    زندگی شون . من دوستی دارم که  به رشد و خودسازی اهمیت میده، مرتب ورزش میکنه و هر روز زبان میخونه متوجه شدم خیلی از تصمیماتی که من برای زندگی خودم گرفتم کاملا متاثر از زندگی دوستم بوده .

    تصمیم سازی های مخرب

    بعضیا سبک  ارتباطی مخربی دارن ، منظورم کسانی هستن که توی رابطه استثمار گرانه رفتار میکنن و طرف مقابل رو وادار میکنن تصمیم موردنظر اونا رو بگیره گاهی اونقدر این کار رو دقیق و باظرافت انجام میدن که فکر میکنی واقعا هیچ گزینه ی دیگه ای وجود نداره جز همین که اونا میخان

    گاهی حواسمون نیست  که دیگران چقدر هوشمندانه ( از نظرخودشون ) سعی میکنن ما رو تحت تاثیر قرار بدن فرض کن رفتی نمایشگاه ماشین و تصمیم داری ماشین بخری فروشنده طوری از مزایای خرید فلان ماشین تعریف میکنه که تصور میکنی اگه این ماشین رو نخری بزرگترین ضرر زندگی ات رو متحمل شدی و دیگه هیچ وقت نمیتونی خودتو ببخشی

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .