Menu


اثر مار کبرا – وقتی سیاست‌گذاری‌ها نتیجه‌ی عکس می‌دهند


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۱۶۳۰

پیش‌نیاز مطالعه این درس:

از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس بتوانند:
  • داستان مربوط به اثر کبرا یا اثر مار کبرا (Cobra Effect) را تعریف کنند.
  • داستان مربوط به اثر موش (Rat Effect) را تعریف کنند.
  • بتوانند برای اثر کبرا در زمینه‌های دیگر (شامل زندگی فردی و اجتماعی و نیز حوزه‌ی کسب و کار) مثال بزنند.
  • اصلاح Counter-intuitive یا مخالف شهود اولیه (یا ضد شهود) را به خاطر بسپارند و به کار ببرند.
اثر کبرا یا اثر مار کبری چیست؟

در درس قبل به این نکته‌ی مهم پرداختیم که وقتی برای یک مشکل یا چالش، راهکاری ارائه می‌کنیم، نمی‌توانیم به سادگی در مورد اثربخش بودن یا نبودن آن راهکار یا هزینه‌های احتمالی آن راهکار قضاوت کنیم.

برای اینکه بتوانیم در مورد اثرات و نتایج یک راهکار قضاوت کنیم، باید ابتدا از خود بپرسیم که اثرات این راهکار را در کدام حوزه‌ها مد نظر داریم؟ همچنین به این سوال هم پاسخ بدهیم که اثرات این راهکار را در چه مدت زمان، مورد توجه قرار می‌دهیم؟

این مبحث که در کتاب‌های علمی تحت عنوان توجه به محدوده‌ی اثر و افق زمانی مطرح می‌شود، در گفتگوها و کتاب‌های عمومی‌تر، با عنوان اثر کبرا یا اثر مار کبرا مورد بحث قرار می‌گیرد.

در این درس، داستانی را که باعث شکل‌گیری این اصطلاح شده است، با هم مرور می‌کنیم.

داستان مار کبرا چیست و چرا اثر مار کبرا شهرت جهانی پیدا کرده است؟

سالها پیش وقتی هند مستعمره‌ی انگلیسی‌ها بود، تعداد مارهای کبرا در سطح شهر دهلی به میزان چشم‌گیری افزایش یافته بود.

این مسئله یک خطر جدی محسوب می‌شد و باید به شکلی برای آن چاره‌اندیشی می‌کردند.

دولت احساس کرد به تنهایی نمی‌تواند از عهده‌ی مدیریت این وضعیت و رفع این چالش برآید. به همین علت تصمیم گرفته شد که از مشارکت شهروندان هم برای رفع این مشکل استفاده شود.

داستان اثر مار کبری یا اثر کبرا چیست؟

دوست عزیز دسترسی کامل به مطالب مربوط به این بخش ، از طریق ثبت نام به عنوان کاربرویژه امکانپذیر هست

تمرین

چه مثال‌های دیگری در ذهن دارید که از جنس اثر کبرا یا اثر موش باشند؟

 
 

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری تفکر سیستمی به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

391 نکته برای اثر مار کبرا – وقتی سیاست‌گذاری‌ها نتیجه‌ی عکس می‌دهند

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : محمدرضا شعبانعلی

    مثالی که به ذهن من می‌رسد، سیاست آمریکا در قبال مکزیک است.

    یکی از وعده‌های کلیدی ترامپ، ایجاد فرصت‌های شغلی در آمریکا بود و یکی از اقدام‌های اجرایی که مد نظر داشته و دارد، تلاش برای لغو یا تعدیل پیمان نفتا و مخالفت با سرمایه گذاری شرکت‌های آمریکایی‌ در مکزیک بوده است.

    با گذشت حدود یک ماه از آغاز به کار ترامپ، لری سامرز اقتصاددانی که چند سال ریاست دانشگاه هاروارد را بر عهده داشته و زمان کلینتون وزیر خزانه‌داری بوده و زمان اوباما هم رییس شورای اقتصاد ملی بوده گزارش داد که تهدید‌ها و طرح‌های ترامپ، باعث کاهش ارزش پول ملی مکزیک (پزو)‌ شده است (+).

    لری سامرز توضیح می‌دهد که کاهش حدوداً ۱۵ درصدی ارزش پزو در مقابل دلار طی چند هفته باعث شده که اتفاقاً مکزیک برای سرمایه گذاری آمریکاییان جذاب‌تر شود.

    در واقع اگر چه شاید دولت ترامپ روی چندان خوشی به سرمایه گذاری در مکزیک نشان نمی‌دهد و همین مسئله یک امتیاز منفی است، اما افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری بسیار بیشتر از اثر منفی نگرش دولت است.

    لری سامرز معتقد است برآیند آنچه روی داده این است که مکزیک در دوران ترامپ، در مقایسه با فرصت‌های شغلی که از دست می‌دهد، فرصت‌های شغلی بیشتری به دست خواهد آورد.

    نکته تکمیلی: همسو با تحلیل لری سامرز، می‌دانیم که حتی اگر ترامپ عوارض گمرکی تعامل با مکزیک را افزایش دهد، جذابیت شرایط جدید در حدی هست که برخی شرکت‌ها تعامل با مکزیک را از طریق کشور واسطی مثل کانادا به فعالیت مستقیم اقتصادی در آمریکا ترجیح دهند.

    نکته‌ی تکمیلی دو: حداقل در لحظه‌ی نگارش این تمرین، مواردی که اعلام کرده‌اند به سرمایه‌گذاری مستقیم و ایجاد اشتغال در آمریکا رغبت پیدا کرده‌اند، بیشتر جنبه‌ی خبری داشته‌اند و ظاهراً  اثر اجرایی کارهای ترامپ بیشتر معکوس بوده است.

    مثلاً اینتل در کاخ سفید و در حضور ترامپ اعلام کرد با سرمایه‌گذاری ۷ میلیارد دلاری قصد تاسیس یک مجموعه‌ی تولیدی جدید و ایجاد ۱۰۰۰۰ فرصت شغلی در آمریکا را دارد.

    اما فردای آن روز مشخص شد که پروژه‌ی راه اندازی این مجموعه از زمان اوباما شروع شده بوده و حتی اوباما از آن بازدید هم داشته است.

    به عبارتی، خبرهای ایجاد اشتغال در آمریکا ظاهراً بیشتر از جنس «خبر» است.

    اما روند واقعی، افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری در بیرون آمریکاست.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .