Menu


اثر مار کبرا – کاربرد تفکر سیستمی در سیاست گذاری


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۱۶۳۰

پیش‌نیاز مطالعه این درس:

از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس بتوانند:
  • داستان مربوط به اثر کبرا یا اثر مار کبرا (Cobra Effect) را تعریف کنند.
  • داستان مربوط به اثر موش (Rat Effect) را تعریف کنند.
  • بتوانند برای اثر کبرا در زمینه‌های دیگر (شامل زندگی فردی و اجتماعی و نیز حوزه‌ی کسب و کار) مثال بزنند.
  • اصلاح Counter-intuitive یا مخالف شهود اولیه (یا ضد شهود) را به خاطر بسپارند و به کار ببرند.
این درس دارای محتوای تشویقی با عنوان دزدان دریایی کارائیب است.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
اثر کبرا یا اثر مار کبری چیست؟

در درس قبل به این نکته‌ی مهم پرداختیم که وقتی برای یک مشکل یا چالش، راهکاری ارائه می‌کنیم، نمی‌توانیم به سادگی در مورد اثربخش بودن یا نبودن آن راهکار یا هزینه‌های احتمالی آن راهکار قضاوت کنیم.

برای اینکه بتوانیم در مورد اثرات و نتایج یک راهکار قضاوت کنیم، باید ابتدا از خود بپرسیم که اثرات این راهکار را در کدام حوزه‌ها مد نظر داریم؟ همچنین به این سوال هم پاسخ بدهیم که اثرات این راهکار را در چه مدت زمان، مورد توجه قرار می‌دهیم؟

این مبحث که در کتاب‌های علمی تحت عنوان توجه به محدوده‌ی اثر و افق زمانی مطرح می‌شود، در گفتگوها و کتاب‌های عمومی‌تر، با عنوان اثر کبرا یا اثر مار کبرا مورد بحث قرار می‌گیرد.

در این درس، داستانی را که باعث شکل‌گیری این اصطلاح شده است، با هم مرور می‌کنیم.

داستان مار کبرا چیست و چرا اثر مار کبرا شهرت جهانی پیدا کرده است؟

سالها پیش وقتی هند مستعمره‌ی انگلیسی‌ها بود، تعداد مارهای کبرا در سطح شهر دهلی به میزان چشم‌گیری افزایش یافته بود.

این مسئله یک خطر جدی محسوب می‌شد و باید به شکلی برای آن چاره‌اندیشی می‌کردند.

دولت احساس کرد به تنهایی نمی‌تواند از عهده‌ی مدیریت این وضعیت و رفع این چالش برآید. به همین علت تصمیم گرفته شد که از مشارکت شهروندان هم برای رفع این مشکل استفاده شود.

داستان اثر مار کبری یا اثر کبرا چیست؟

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

بحث تفکر سیستمی و داستان مار کبری برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که تحت عنوان تفکر سیستمی مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد در کنار تفکر سیستمی، مطالعه‌ی مباحث زیر را نیز در اولویت قرار دهید:

  دوره MBA

  تصمیم گیری

  مدل ذهنی

  فنون مذاکره

  سواد دیجیتال

محتوای تشویقی

این درس، دارای محتوای تشویقی است و عنوان محتوای تشویقی آن، دزدان دریایی کارائیب است.

دوستان عزیز متممی که تمرین این درس را انجام داده باشند و تمرین آنها تایید و منتشر شده باشد، می‌توانند محتوای تشویقی این درس را مشاهده کنند.

محتوای تشویقی

تمرین

چه مثال‌های دیگری در ذهن دارید که از جنس اثر کبرا یا اثر موش باشند؟

  لطفاً توجه داشته باشید که ما در متمم، تعداد و ترتیب درس‌ها و تقویم محتوا را بر اساس تعداد دوستان علاقه‌مند به هر درس، انتخاب و طراحی می‌کنیم.

بنابراین لطفاً پس از مطالعه‌ی این درس و هر درس دیگر در متمم، چند ثانیه وقت بگذارید و با علامت‌گذاشتن یا علامت نگذاشتن زیر هر درس، اولویت و ترجیحات خود را به ما اعلام کنید.

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: Smm110 , ساره رضوان , دیانا , علی یارمحمدی , شکوفه

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری تفکر سیستمی به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه تفکر سیستمی
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

575 نکته برای اثر مار کبرا – کاربرد تفکر سیستمی در سیاست گذاری

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : محمدرضا شعبانعلی

    مثالی که به ذهن من می‌رسد، سیاست آمریکا در قبال مکزیک است.

    یکی از وعده‌های کلیدی ترامپ، ایجاد فرصت‌های شغلی در آمریکا بود و یکی از اقدام‌های اجرایی که مد نظر داشته و دارد، تلاش برای لغو یا تعدیل پیمان نفتا و مخالفت با سرمایه گذاری شرکت‌های آمریکایی‌ در مکزیک بوده است.

    با گذشت حدود یک ماه از آغاز به کار ترامپ، لری سامرز اقتصاددانی که چند سال ریاست دانشگاه هاروارد را بر عهده داشته و زمان کلینتون وزیر خزانه‌داری بوده و زمان اوباما هم رییس شورای اقتصاد ملی بوده گزارش داد که تهدید‌ها و طرح‌های ترامپ، باعث کاهش ارزش پول ملی مکزیک (پزو)‌ شده است (+).

    لری سامرز توضیح می‌دهد که کاهش حدوداً ۱۵ درصدی ارزش پزو در مقابل دلار طی چند هفته باعث شده که اتفاقاً مکزیک برای سرمایه گذاری آمریکاییان جذاب‌تر شود.

    در واقع اگر چه شاید دولت ترامپ روی چندان خوشی به سرمایه گذاری در مکزیک نشان نمی‌دهد و همین مسئله یک امتیاز منفی است، اما افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری بسیار بیشتر از اثر منفی نگرش دولت است.

    لری سامرز معتقد است برآیند آنچه روی داده این است که مکزیک در دوران ترامپ، در مقایسه با فرصت‌های شغلی که از دست می‌دهد، فرصت‌های شغلی بیشتری به دست خواهد آورد.

    نکته تکمیلی: همسو با تحلیل لری سامرز، می‌دانیم که حتی اگر ترامپ عوارض گمرکی تعامل با مکزیک را افزایش دهد، جذابیت شرایط جدید در حدی هست که برخی شرکت‌ها تعامل با مکزیک را از طریق کشور واسطی مثل کانادا به فعالیت مستقیم اقتصادی در آمریکا ترجیح دهند.

    نکته‌ی تکمیلی دو: حداقل در لحظه‌ی نگارش این تمرین، مواردی که اعلام کرده‌اند به سرمایه‌گذاری مستقیم و ایجاد اشتغال در آمریکا رغبت پیدا کرده‌اند، بیشتر جنبه‌ی خبری داشته‌اند و ظاهراً  اثر اجرایی کارهای ترامپ بیشتر معکوس بوده است.

    مثلاً اینتل در کاخ سفید و در حضور ترامپ اعلام کرد با سرمایه‌گذاری ۷ میلیارد دلاری قصد تاسیس یک مجموعه‌ی تولیدی جدید و ایجاد ۱۰۰۰۰ فرصت شغلی در آمریکا را دارد.

    اما فردای آن روز مشخص شد که پروژه‌ی راه اندازی این مجموعه از زمان اوباما شروع شده بوده و حتی اوباما از آن بازدید هم داشته است.

    به عبارتی، خبرهای ایجاد اشتغال در آمریکا ظاهراً بیشتر از جنس «خبر» است.

    اما روند واقعی، افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری در بیرون آمریکاست.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .