جان واتسون | پدر روانشناسی رفتارگرا
![جان واتسون - روانشناسی رفتارگرا](https://motamem.org/wp-content/uploads/2017/05/john-watson-psychologist.jpg)
جان واتسون (John B. Watson) را میتوان از بزرگترین روانشناسان قرن بیستم دانست.
اگر یکی از معیارهای اثرگذاری دانشمندان را، حجم نوشتههایی که در موردشان منتشر شده (چه در طول زندگی و چه پس از مرگ) در نظر بگیریم، در میان روانشناسان معاصر، جان واتسون را تنها میتوان با زیگموند فروید مقایسه کرد.
واتسون در سال ۱۹۱۳ و در زمانی که تنها ۳۵ سال داشت، در دانشگاه کلمبیا برای اعضای انجمن روانشناسی آمریکا یک سخنرانی کلیدی و تاثیرگذار انجام داد که چند ماه بعد، به صورت یک مقالهی رسمی نیز منتشر شد.
واتسون عنوان سخنرانی (و مقاله) را چنین انتخاب کرده بود: روانشناسی، از نگاه یک رفتارگرا.
[ دانلود نسخه انگلیسی مقاله: Psychology as the behaviorist views it]
واتسون دو سال بعد در سن ۳۷ سالگی، به عنوان جوانترین رییس انجمن روانشناسی آمریکا منصوب و مشغول به کار شد.
البته جان واتسون، در بسیاری از مراحل زندگی، جوانتر از همردههای خود بود.
چنانکه در ۱۶ سالگی وارد دانشگاه شد و زمانی که در ۲۵ سالگی مدرک دکترای خود را از دانشگاه شیکاگو دریافت کرد، همچنان جوانترین فارغالتحصیل مقطع دکترای آن دانشکده محسوب میشد.
واتسون را بیتردید میتوان پدر روانشناسی رفتارگرا (و به تعبیر دیگر: رفتارگرایی در روانشناسی) دانست.
اگر چه واتسون، نقش داشتههای اولیه و طبیعی موجودات را رد نمیکرد و میپذیرفت، اما بر این باور بود که نقش محیط در رشد و تربیتِ فرد، بسیار بیشتر از آن چیزی است که روانشناسان در نظر میگیرند.
واتسون، ترجیح میداد از مبانی و روش علوم تجربی در روانشناسی استفاده کند.
به عبارتی، حرفهای کسانی مانند یونگ یا فروید، برای او چندان جذاب نبود. چون بسیاری از حرفهای آنها، آزمودنی نبودند و صرفاً روایتسازی و توصیفپردازی به نظر میرسیدند.
او علاقمند بود که روانشناسی مانند فیزیک و شیمی، مستدل و مستند باشد. به همین علت رفتار و مطالعه رفتار را دوست داشت. چون رفتار، همواره نمایش بیرونی دارد و قابل سنجش و اندازهگیری است.
دغدغهی جان واتسون، پیش بینی و کنترل رفتار بود. او اگر چه ادعا نکرد که این هدف به صورت کامل و مطلق قابل دستیابی است، اما معتقد بود روانشناسی باید مسیر حرکت خود را بر این اساس انتخاب کند.
جان واتسون، با وجودی که تاثیر بسیار زیادی بر مسیر آکادمیک روانشناسی در عصر خود و پس از خود به جا گذاشت، در فضای آکادمیک باقی نماند.
او در سال ۱۹۱۹ کتابی تحت عنوان روانشناسی از منظر یک رفتارشناس (Psychology from the standpoint of a behaviorist) منتشر کرد و حرفها و دیدگاههای خود را در این زمینه تکمیل کرد و سپس با رها کردن موقعیت دانشگاهی خود و پیشنهادهای متعددی که به او میشد به سراغ صنعت تبلیغات رفت.
واتسون، جدا از اینکه در این صنعت، چهار برابر موقعیت دانشگاهیاش حقوق میگرفت، عملاً همسو با دیدگاه و ادعاهایش رفتار کرد.
جان واتسون بارها تاکید کرده بود که روانشناسی، باید بتواند بر رفتار تاثیر بگذارد و اثرات آن در جامعه (و نه فقط در دانشگاه) دیده شود. #آژانس تبلیغاتی والتر تامپسون، جای مناسبی برای اقدام عملی در راستای این ادعا بود.
او تا لحظهی مرگ، عضو انجمن روانشناسی آمریکا باقی ماند و نسبت به دانشگاه هم، مثبت حرف میزد. اما همچنان استفادهی واقعی از علم در فضای جامعه را ارزشمندتر و جذابتر میدید.
سایر دانشمندان مطرح در روانشناسی رفتارگرا:
ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری انگیزش-و-هیجان به شما پیشنهاد میکند:
- مدیریت انگیزه چیست؟ انگیزش و هیجان، چگونه زندگی ما را میسازند؟
- تعریف انگیزه چیست؟ پنج سوال اصلی در انگیزش
- برنامه ریزی برای برنامه ریزی (Plan to Plan)
- علف های هرز در زمین برنامه ریزی شما
- برنامه ریزی و چالش اقدامهای رها شده و ناتمام
- هدف داشتن و تلاش کردن کافی نیست | مرور نتایج هم مهم است
- مانع اصلی در رسیدن به خواسته ها
- نقش «طرح جایگزین یا Plan B» در برنامه ریزی
- تنبیه خود | آیا شما هم گاهی خودتان را تنبیه و مجازات میکنید؟
- رفتارشناسی | رفتارگرایی در روانشناسی | روانشناسی رفتارگرا
- شرطی سازی کلاسیک – هنوز هم باید آن را جدی بگیریم
- تقویت مثبت و مثالهای آن
- تقویت منفی و مثالهای آن
- انگیزه و بی انگیزگی در نگاه رفتارگراها چگونه تعریف میشود؟
- دوپامین چیست؟ درباره متهم اصلی پرونده لذت و اعتیاد!
- افسانه سیزیف | بی انگیزگی ناشی از انجام کارهای پوچ
- اثر آیکیا | دلبستگی به آنچه خود ساختهایم
- معرفی ماتریس عوامل انگیزشی دیوید فوربس
- چه چیزی انگیزه سفر را ایجاد کرده است؟
- مفهوم خود و خود انگاره (Self-concept): رابطه شما با خودتان چگونه است؟
- آنچه شما دربارهی خودتان میدانید
- رابطه هویت و انگیزه
- فهرستی که میتواند به ایجاد انگیزه در شما کمک کند
- امنیت به عنوان یک انگیزه
- چرا امنیت روانی خود را از دست میدهیم؟
- امنیت روانی به عنوان یک انگیزه پایه در بازاریابی و فروش
- تبدیل انتقام و ترس به انگیزه برای موفقیت
- درباره کارهایی که دوستشان نداریم
- معرفی کتاب The Science of Why: «دانشِ چراها» یا «علم علتها»
- دیوید مک کللند – نظریه پرداز انگیزش، پیشرفت و موفقیت
- کتاب اثر مرکب | دارن هاردی | خلاصه کتاب و نقد کتاب اثر مرکب
- کتاب پاداش | کتابی دربارهی انگیزش از دن اریلی
- کتاب انگیزش و هیجان مارشال ریو
- جان واتسون | پدر روانشناسی رفتارگرا
- آلبرت بندورا و نظریه یادگیری اجتماعی
- لئون فستینگر
- فرمول موفقیت چیست؟ افراد موفق چگونه به موفقیت میرسند؟
چند مطلب پیشنهادی از متمم:
برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)
ثبتنام | اطلاعات بیشتر فهرست درسهای متمم
نویسندهی دیدگاه : صادق علیخانی
درود
در مورد جان واتسون در اینترنت جست و جو کردم و به آزمایش معروف و جالب وی با عنوان "آزمایش آلبرت کوچولو" برخوردم.
پینوشت :این آزمایش فرایند شرطی سازی را برروی نوزاد 9ماه نشان میدهد که نوازد را در معرض تعدادی محرک شامل یک موش سفید، یک خرگوش و... قراردادند و واکنش های آلبرت(نام نوزاد) را مشاهده میکردند،مسلما هیچ ترسی از اشیا و جانورها نشان نمیداد.
دفعه بعد، هنگامی که موش به آلبرت نشان داده شد، جان واتسون با کوبیدن چکش بر یک لوله فلزی صدای بلندی ایجاد کرد. طبیعتاً کودک پس از شنیدن صدای بلند شروع به گریه کرد. پس از چند بار همزمان کردن موش سفید با صدای بلند، آلبرت هر بار که موش را میدید شروع به گریه میکرد.
ویدیو آزمایش "Little Albert"