Menu


تعریف تصمیم گیری چیست؟


تصمیم گیری چیست؟ تعریف تصمیم گیری چگونه انجام می‌شود؟

شاید اختصاص یک درس به تعریف تصمیم گیری کمی عجیب به نظر برسد.

همه‌ی ما می‌دانیم که تصمیم گیری چیست. درس‌های تصمیم گیری را هم به امید بهبود قدرت تصمیم گیری می‌خوانیم و پیگیری می‌کنیم.

شاید اگر در فضای آموزش و یادگیری نبودیم، به تعریف دقیق حد و مرز تصمیم گیری نیازی نداشتیم.

اما اکنون باید بدانیم که در درس‌های تصمیم گیری دقیقاً چه چیزی را جستجو کنیم و نیز چه انتظاراتی را نمی‌توانیم از این درس داشته باشیم.

چند مثال از تصمیم گیری

به این مثال‌ها نگاه کنید تا در ادامه راجع به یک ویژگی مشترک مهم در میان آن‌ها حرف بزنیم:

  آخر همین ماه از شرکت #استعفا بدهم یا تا پایان سال صبر کنم؟

  خودرو نو بخرم یا کارکرده؟

  حالا که می‌خواهیم ۱۰٪ کارکنان شرکت را تعدیل کنیم، از کارخانه شروع کنیم یا دفتر مرکزی؟

  از بین هشت نفری که در مصاحبه شغلی شرکت کردند، کدام را انتخاب کنم؟

  برای تولید محتوا از تیم داخل شرکت استفاده کنیم یا بهتر است این کار برونسپاری شود؟

  می‌خواهم از فهرست کتابهای مدیریتی، سه مورد را خریداری کنم. کدام کتابها گزینه‌ی مناسب‌تری هستند؟

  آیا در این نقطه از مذاکره، به طرف مقابل بگویم که از شرکت رقیب هم پیشنهاد دریافت کرده‌ام؟

اگر فقط چند دقیقه فرصت داشته باشید، احتمالاً می‌توانید ده‌ها مثال دیگر از تصمیم گیری به فهرست بالا بیفزایید.

اما فعلاً‌ هدف ما، طولانی‌تر کردن فهرست مثال‌ها نیست؛ بلکه در جستجوی وجه مشترک همه‌ی این مثال‌ها هستیم تا بتوانیم تعریف تصمیم را از آن‌ها استخراج کنیم و ببینیم تصمیم گیری به چه معناست.

تعریف تصمیم گیری | منظور از مهارت تصمیم گیری چیست؟

وقتی از تصمیم گیری حرف می‌زنیم، همیشه گزینه‌ها مشخص هستند.

ما می‌خواهیم با اتکا به دانش تصمیم گیری و تکنیک‌ها و ابزارهای آن، بهترین گزینه را انتخاب کنیم.

به بیان دیگر، سوالِ تصمیم گیری این نیست که: چه گزینه‌هایی پیش روی من است؟

بلکه این پرسش است که: کدام‌یک از گزینه‌های پیش رو را انتخاب کنم؟

بنابراین، اگر می‌دانیم چه گزینه‌هایی داریم و می‌خواهیم قدرت ارزیابی و انتخاب خود را افزایش دهیم، باید روی بهبود مهارت تصمیم گیری متمرکز شویم.

اما ممکن است هنوز در مرحله‌ی یافتن گزینه‌های مختلف قرار داشته باشیم. در این حالت، چالش اصلی ما حل مسئله است.

پس از حل مسئله، باید به انتخاب بهترین گزینه (یا همان تصمیم گیری) فکر کنیم.

مجدداً باید تأکید کنیم که گاهی اوقات، اصطلاح تصمیم گیری به شکل کلی برای هر دو حوزه‌ی حل مسئله و انتخاب بهترین گزینه به کار می‌رود.

اما در فضای آموزش مدیریت، استفاده از عبارت تصمیم گیری و حل مسئله رایج‌تر است و وقتی این دو را در کنار هم به‌کار می‌بریم، یعنی منظورمان از تصمیم گیری، مشخصاً انتخاب میان گزینه‌های موجود است.

چرا بر تفکیک تصمیم گیری و حل مسئله تأکید داریم؟

برای این تأکید، علت‌های متعددی وجود دارد که در این‌جا به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

جدا بودن ادبیات علمی این دو حوزه

با وجودی که تصمیم گیری و حل مسئله با یکدیگر ارتباط تنگاتنگ دارند، اما در محیط دانشگاهی به عنوان دو حوزه‌ی متفاوت مورد توجه قرار گرفته‌اند و می‌گیرند.

کسانی مثل دنیل کانمن، هوارد رایفا و هربرت سایمون که از بزرگان حوزه‌ی تصمیم گیری هستند، معمولاً فرض می‌کنند که شما گزینه‌های مختلف را می‌دانید و می‌کوشند به انتخاب بهترین گزینه کمک کنند. بحث‌های خطاهای تصمیم گیری، ارزیابی گزینه‌ها و اشتباهات قضاوت، همگی از این جنس هستند.

در مقابل، گروه دیگری از نویسندگان و مدرسان هستند که به جستجو و خلق گزینه‌ها کمک می‌کنند. به عنوان مثال، مبحثی مانند خلاقیت، در این بخش قرار می‌گیرد.

معمولاً نمی‌توانید کتاب‌ها و نویسندگان چندانی را پیدا کنید که هر دو حوزه را به یک اندازه مورد توجه قرار داده باشند.

حل مسئله به دانش تخصصی هم نیاز دارد

تصمیم گیری یک مهارت عمومی است. اما حل مسئله عموماً نیازمند دانش تخصصی در حوزه‌ی مورد نظر است.

مثلاً اگر با مشکل افزایش نارضایتی مشتریان روبرو باشید، جستجو و تشخیص راهکارهای ممکن (حل مسئله)، نیازمند دانش تخصصی در حوزه‌ی بازاریابی و ارتباط با مشتری است.

اما این‌که از بین راهکارها کدامیک را انتخاب کنیم، از جنس تصمیم گیری است.

 حتماً به این نکته توجه کرده‌اید که نقش بدنه‌ی کارشناسی در سازمان‌ها و نیز بسیاری از مشاوران، همکاری در فازِ حل مسئله است.
اما معمولاً مدیران هستند که وظیفه‌ی تصمیم گیری (انتخاب از بین گزینه‌های روی میز) را بر عهده می‌گیرند. 

یادگیری ساده‌تر

سومین انگیزه‌ی ما در تفکیک حل مسئله و تصمیم گیری این است که یادگیری در این حالت، ساده‌تر خواهد بود.

به هر حال برای هر نوع یادگیری، بهتر است کل مبحث را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنیم.

حالا که تقسیم بندی حل مسئله و تصمیم گیری رایج است، برای ما هم بهترین گزینه استفاده از همین شیوه خواهد بود.

به همین علت، اگر چه گاهی در درس تصمیم گیری متمم به نکات مربوط به حل مسئله اشاره شده است، اما اصل این بحث را به صورت جداگانه در مجموعه‌ی روشها و تکنیکهای حل مسئله مورد توجه قرار داده‌ایم.

بعد از خواندن این درس چه کار کنم؟

  اگر قصد دارید مجموعه درس‌های تصمیم گیری در متمم را به شکل منظم بخوانید، به سراغ درس انواع تصمیم گیری بروید.

  اگر فعلاً نمی‌خواهید درس‌های تصمیم گیری را به شکل منظم بخوانید و هدف‌تان، آشنایی بیشتر با مفهوم تصمیم گیری است، پیشنهاد می‌کنیم تعریف تصمیم سازی را هم بخوانید تا درک بهتری از این دو مفهوم و تفاوت‌شان داشته باشید.

پیشنهاد عضویت در متمم

دوست عزیز.

شما با عضویت رایگان به عنوان کاربر آزاد متمم (صرفاً با تعیین نام کاربری و کلمه‌ی عبور) می‌توانید به حدود نیمی از چند هزار درس متمم دسترسی داشته باشید.

همچنین در صورت تمایل، با پرداخت هزینه عضویت، به همه‌ی درس‌های متمم دسترسی خواهید داشت.

فهرست برخی از درس‌های مختص کاربران ویژه متمم را نیز می‌توانید در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌های مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ و بررسی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  دوره MBA

  فنون مذاکره

  تصمیم گیری

  مدیریت بازاریابی

  سواد دیجیتال

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: سامان عزیزی , نازنین شکوری , یاسمن احمدیان , زهرا عالی پور , علی اف آر

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری تصمیم گیری به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه تصمیم گیری
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟