Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Menu


کتاب از گوشه و کنار ترجمه | علی صلح‌جو


از گوشه و کنار ترجمه

اگر به ترجمه علاقه دارید یا بخشی از کار شما به خواندن و درک نوشته‌های انگلیسی (یا زبان‌های دیگر) اختصاص دارد، احتمالاً خواندن کتاب از گوشه و کنار ترجمه می‌تواند برایتان آموزنده و در عین حال لذتبخش باشد.

این کتاب را علی صلح‌جو نوشته که پیش از این کتاب نکته های ویرایش او را در متمم معرفی کرده‌ایم.

کتاب‌هایی که به موضوع ترجمه می‌پردازند، خصوصاً‌ اگر بخواهند نیم‌نگاهی هم به مکاتب ترجمه داشته باشند، معمولاً سنگین می‌شوند و ممکن است خوانندهٔ غیرحرفه‌ای نتواند به سادگی با آن‌ها همراه شود.

اما روشی که علی صلح‌جو در تدوین و تألیف کتاب از گوشه و کنار ترجمه به کار گرفته، باعث شده که چنین اتفاقی نیفتد و این اثر برای خوانندهٔ غیرحرفه‌ای نیز جذاب باشد.

از گوشه و کنار ترجمه علی صلح جو

صلح‌جو این کتاب را در قالب نوشته‌هایی کوتاه با موضوعات متنوع ارائه کرده است. هر نوشته در چند سطر خلاصه می‌شود و جز در پاره‌ای موارد، طول آن از یک صفحه فراتر نمی‌رود.

او چنان‌که خود در مقدمه می‌گوید، این مطالب را در طول زمان نوشته و گرد آورده است. صلح‌جو همچنین کوشیده «به جای توصیف فنی مفاهیم ترجمه، بیشتر به مصداق‌ها بپردازد و طوری بنویسد که خواندن آن‌ها برای خواننده خسته‌کننده نباشد.»

به سبک همیشگی پاراگراف فارسی متمم، بخش‌های کوتاهی از کتاب از گوشه و کنار ترجمه را برای شما انتخاب کرده‌ایم که آن‌ها را در ادامه می‌آوریم:

یک به هشت

اگر هر کلمهٔ زبان انگلیسی یا هر زبان خارجی دیگر با یک کلمهٔ زبان فارسی جفت‌و‌جور می‌شد، هیچ مشکلی در ترجمه باقی نمی‌ماند. متأسفانه، نه در زبان فارسی و نه در هیچ دو زبان دیگری، چنین وضعیتی برقرار نیست.

همین cousin انگلیسی را در نظر بگیرید که هم پسرعمو است و هم دخترعمو، هم پسرعمه است و هم دخترعمه، هم پسردایی است و هم دختردایی، و دست آخر این‌که هم پسرخاله است و هم دخترخاله. آیا کلمه‌ای در فارسی داریم که این هشت معنی را یکجا در خود داشته باشد؟

ضمناً، کسانی که می‌گویند زبان انگلیسی، از هر نظر، از زبان فارسی دقیق‌تر است بهتر است به این موضوع توجه کنند.

اهمیت عنوان

گاه مترجم یا مو‌ٔلف عنوانی برای اثر می‌گذارد که ویراستار یا ناشر آن را نمی‌پسندد. رسیدن به توافق بر سر این موضوع گاه دشوار است.

یک بار ناشری به گراهام گرین پیشنهاد می‌کند عنوان رمانش (سفرهایم با خاله‌جان) را تغییر دهد تا او بتواند آن را منتشر کند. گرین در یادداشتی کوتاه به او می‌نویسد، «عوض کردن ناشر آسان‌تر از عوض کردن عنوان است» (مانگل ۱۳۸۰).

افسون معنای اول

پرهام (۱۳۷۲) می‌نویسد که یکی از اشتباهات رایج مترجمان انتخاب معنای اول از معناهای چندگانه‌ای است که فرهنگ‌های لغت تقریباً برای تمام کلمات می‌دهند.

این کار ناشی از تنبلی و سهل‌انگاری است. تجربهٔ من نیز همین را می‌گوید. بارها در ویرایش آثار ترجمه‌شده به این اشتباه برخورده‌ام.

The economists of the Enlightenment used to attack linguistic issues.

چنانچه از زمرهٔ مترجمانی باشیم که فقط به اولین معنی کلمات در فرهنگ لغت توجه می‌کنند، چه بسا جملهٔ بالا را به صورت زیر ترجمه کنیم:

اقتصاددانان عصر روشنگری به موضوعات زبانی حمله می‌کردند.

در صورتی که ترجمهٔ درست آن تقریباً چیزی برعکس آن است:

اقتصاددانان عصر روشنگری علاقه داشتند به موضوعات زبانی بپردازند.

شکنجه و لذت ترجمه

به نظر من، هنگامی که مجبوریم اثری را دقیق و با ترس و لرز از جاافتادنِ حتی یک کلمهٔ بی‌اهمیت ترجمه کنیم، شکنجهٔ بزرگی تحمل می‌کنیم. این شکنجه به‌خصوص در ایران بیشتر است، زیرا ملاک ما در داوری ترجمه، عموماً، دقت و حتی دقتِ بیش‌ از اندازه است.

اضطراب ناشی از پیدا شدن کوچک‌ترین اشتباه جایی برای لذت بردن مترجم از ترجمه باقی نمی‌گذارد (نقد ترجمه نیز صرفاً به دنبال یافتن همین گونه اشتباهات است). برعکس، زمانی که این وسواس را کنار می‌گذاریم و بدون رعایت دقت‌های نه‌چندان لازم فقط به انتقال معنا و مفهوم می‌پردازیم، لذتی توصیف‌ناپذیر می‌بریم. اتفاقاً، این گونه ترجمه‌ها، به علت توجه نکردن به بعضی دقت‌های نالازم، نثر سالم‌تر و خواندنی‌تری پیدا می‌کنند.

علت این امر شاید همان کشف معروف چامسکی دربارهٔ ذاتی بودن استعداد نحوی در انسان باشد. منشأ این لذت رهاشدن از بند کلمه و اندیشیدن در قالب جمله (نحو) است.

همسایگی معنایی

… انگلیسی‌ها واژهٔ pirate را دارند که به معنی دزد دریایی است. در فرهنگ ما، بین معنی این واژه و سارق ادبی خیلی تفاوت است، اما آنها هر دو معنی را با همین کلمه بیان می‌کنند. به نظر می‌رسد بتوان نتیجه گرفت که فرهنگی که سرقت ادبی را با همان برچسبی می‌نامد که به دزدی دریایی اشاره می‌کند، فرهنگی است که در آن سرقت ادبی بسیار مذموم است.

کتاب از گوشه و کنار ترجمه را #نشر مرکز به بازار عرضه کرده است.

پیشنهاد ما این است که حتی اگر مترجم حرفه‌ای نیستید و صرفاً به خاطر تولید محتوا برای سایت‌ها یا شبکه های اجتماعی گاهی جمله‌ها و متن‌هایی را ترجمه می‌کنید، باز هم این کتاب کوچک و کم‌حجم را در برنامهٔ مطالعهٔ خود قرار دهید.

خرید کتاب از گوشه و کنار ترجمه (شهر کتاب آنلاین)

خرید کتاب از گوشه و کنار ترجمه (آدینه بوک)

پیشنهاد عضویت در متمم

دوست عزیز.

شما با عضویت رایگان به عنوان کاربر آزاد متمم (صرفاً با تعیین نام کاربری و کلمه‌ی عبور) می‌توانید به حدود نیمی از چند هزار درس متمم دسترسی داشته باشید.

همچنین در صورت تمایل، با پرداخت هزینه عضویت، به همه‌ی درس‌های متمم دسترسی خواهید داشت. فهرست برخی از درس‌های مختص کاربران ویژه متمم را نیز می‌توانید در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

از میان درس‌هایی که در فهرست بالا آمده است، درس‌های زیر از جمله پرطرفدارترین‌ موضوعات هستند:

دوره MBA  |  مذاکره  |  کوچینگ  |  توسعه فردی

فنون مذاکره  |  تصمیم گیری  |  مشاوره مدیریت

تحلیل رفتار متقابل  |  تسلط کلامی  |  افزایش عزت نفس

چگونه شاد باشیم  |  هوش هیجانی  |  رابطه عاطفی

خودشناسی  |  شخصیت شناسی  |  پرورش کودکان هوشمندتر

اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید درباره‌ی متمم بیشتر بدانید، می‌توانید نظرات دوستان متممی را درباره‌ی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی می‌شناسند:

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    وحید مهدوی ، پویان فدوی ، نریمان درافشان ، ، حسن پیوسته گر

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری چالش نوشتن به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه چالش نوشتن
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

۲ نظر برای کتاب از گوشه و کنار ترجمه | علی صلح‌جو

     
    تمرین‌ها و نظرات ثبت شده روی این درس صرفاً برای اعضای متمم نمایش داده می‌شود.
    .