Menu


حسادت در رابطه عاطفی


حسادت در رابطه های عاشقانه و عاطفی

در آغاز این درس، باید به یک نکته‌ی مهم اشاره کنیم: حسادت – که در عنوان این درس به کار رفته – در گفتگوهای ما دو کاربرد کاملاً متفاوت دارد.

یکی از کاربردهای حسادت، اشاره به احساسی منفی است که در یک فرد، نسبت به فرد دیگر، به علت جایگاه و موقعیت و داشته‌ها، شکل می‌گیرد (مثلاً وقتی شما نسبت به دوست خود، به خاطر خانه‌ی خوب، رابطه‌ی عاطفی خوب، ثروت زیاد، موقعیت شغلی جذاب، یا هر داشته‌ی دیگری حسادت می‌کنید).

این شکل حسادت، بین دو نفر شکل می‌گیرد.

اما شکل دیگری از حسادت – که مد نظر ما در این درس است – میان سه نفر شکل می‌گیرد: به این معنا که یک نفر با فردی رابطه‌‌ای دارد و وقتی احساس می‌کند طرف مقابل او، به فرد سومی توجه دارد یا علاقه‌مند است، نسبت به آن فرد سوم احساس حسادت می‌کند.

از آن‌جا که درس حاضر درباره‌ی این شکل از حسادت است، ما هر دو تعبیر حسادت و حسادت در رابطه عاطفی را به یک معنا به‌کار می‌بریم و در این‌ درس، حسادت را به معنای نخست آن به‌کار نمی‌بریم.

در زبان انگلیسی دانشگاهی، دو واژه‌ی Envy (حسادت به فرد دیگری) و Jealousy (حسادت در رابطه‌ی عاطفی) تا حد خوبی این دو مفهوم را تفکیک کرده‌اند.

در زبان عربی هم حسد و غیرت به همین تفکیک اشاره دارند.

اما در فارسی، اغلب ما برای این دو مفهوم، یک واژه را به‌کار می‌بریم. غیرت هم، با وجودی که در فارسی به کار می‌رود، دارای بار معنایی متفاوتی است.

تعریف حسادت چیست؟

با وجودی که همه‌ی ما کمابیش مفهوم حسادت را درک می‌کنیم، اما برای این‌که بتوانیم دقیق‌تر درباره‌ی آن صحبت کنیم، لازم است تعریف دقیقی از حسادت داشته باشیم. یکی از افرادی که در زمینه‌ی حسادت مطالعات فراوان و معتبری انجام داده، کریستین هریس (Christine Harris) است. او حسادت را چنین تعریف می‌کند (+):

وقتی فردی چنین ادراک کند که برخی از جنبه‌ها یا کلِ رابطه‌ی مهمی که با فرد دیگری دارد، به واسطه‌ی فرد سومی در معرض تهدید است، احساس حسادت در او برانگیخته می‌شود.

کلمه‌ی ادراک در این تعریف، بسیار کلیدی است. به این معنا که حسادت الزاماً در اثر اتفاقات‌های واقعی برانگیخته نمی‌شود، بلکه صرفاً همین که ما چنین حس کنیم که می‌تواند تهدیدی وجود داشته باشد، حسادت در ما برانگیخته می‌شود.

حسادت یک حس طبیعی است

نباید فکر کنیم که همه‌ی شکل‌های حسادت، نامطلوب و مخرب هستند. انسان‌ها به صورت غریزی برای حفظ داشته‌های خود تلاش کرده و می‌کوشند داشته‌هایشان را در برابر هر تهدیدی حفظ کنند.

طبیعی است رابطه عاطفی نیز به عنوان یکی از داشته‌های ارزشمند هر یک از ما، مشمول این قاعده قرار می‌گیرند و اگر احساس کنیم این دارایی در معرض تهدید است، احساسات ناخوشایندی در ما بروز پیدا می‌کنند.

به همین علت، حد متعارفِ حسادت میان خواهر و برادرها را (وقتی به یک اندازه مورد توجه والدین قرار نمی‌گیرند) به عنوان نشانه‌های یک بیماری در نظر نمی‌گیریم.

حسادت فرزندان به نوزاد تازه متولد شده و حتی حسادت به یک وسیله و شیء که بخشی از توجه اعضای خانواده را به خود اختصاص داده، تجربه‌ای بسیار شناخته‌شده و طبیعی است (+).

اما وقتی سن ما بالاتر می‌رود و قدرت فکر و تحلیل کردن‌مان پیچیده‌تر می‌شود، حسادت‌ هم، مصداق‌های پیچیده‌تری پیدا می‌کند.

اگر دو نفر از دوستان‌تان را با هم آشنا کرده باشید و آن‌ دو با یکدیگر رابطه‌ی صمیمی ایجاد کنند و به تدریج، رابطه‌ی شما با یکی از آن‌ها ضعیف شود، ممکن است حسی ناخوشایند را تجربه کنید.

این هم نمونه‌ی دیگری از حسادت است که تقریباً همه‌ی ما آن را تجربه کرده‌ایم.

ابعاد مختلف حسادت در رابطه عاطفی

رالف و مورین اربر (Erber) حسادت در رابطه‌ی عاطفی را به سه بخش تقسیم می‌کنند. این تقسیم‌بندی، تشخیص و تحلیل حسادت و مدیریت آن را برای ما ساده‌تر می‌کند (+):

محدودیت در دسترسی کامل به مجموعه درس حمایت اجتماعی

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های حمایت اجتماعی برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است. به عنوان عضو ویژه‌ی متمم به مجموعه درس‌های بسیار بیشتری از جمله درس‌های زیر دسترسی پیدا می‌کنید:

  فهرست درس‌های متمم

البته اگر به حمایت اجتماعی و رابطه عاطفی و موضوعاتی از این دست علاقه دارید، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  مدیریت استرس | مهارت ارتباطی

  شخصیت شناسی | خودشناسی

  چگونه شاد باشیم | عزت نفس

تمرین و مشارکت در بحث

شما در مدیریت حسادت چه تجربه‌هایی دارید که فکر می‌کنید می‌تواند برای دوستان‌تان مفید باشد؟

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    آرام آخوندی ، نفیسه فاطمی ، نریمان درافشان ، مهدی افشاری ، فهیمه تجلی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری حمایت اجتماعی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه حمایت اجتماعی
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

16 نکته برای حسادت در رابطه عاطفی

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : مریم آزاد

    به نظرم گاهی افراد برای مهار و مدیریت یک احساس باید رفتار‌هایی رو در خودشون تقویت کنند که بیان کننده‌ی احساس مخالفی باشه.
    اگر شخصی به گذشته‌ی مشترکی که داشته احترام میذاره و آینده‌ی مشترکی رو هم تصور میکنه، بهتر هست شیوه‌ای متفاوت از کنترل و مسیر‌‌های مشابه رو برای دور کردن حس حسادت در نظر بگیره.
    بعضی مواقع تعریف کردن از شریک عاطفی میتونه تاثیرگذار‌تر هم باشه.
    لباس امروزت بهت میاد و بهتر از همیشه هستی.
    خوشحالم با کسی ازدواج کردم که آداب اجتماعی و نحوه‌ی برخورد با دیگران رو به خوبی میدونه.
    همراه من که هستی احساس غرور میکنم.
    این مثال‌ها و گفتگو‌های مشابه موارد خیلی کوچکی هستند که میتونن حس حسادت رو ابتدا در ذهن و بعد در رفتار از شخص دور کنند و به سمت علاقه و حمایت بیشتر هدایت کنند.
    در نظر داشته باشیم که در روابط نزدیک با صمیمیت بالا هم گاهی افراد از بیان کردن انتظارات خودشون برای پیشگیری از رنجش و تنش خودداری می‌کنند. بنابراین فکر میکنم مهم هست که همیشه خودشون از همسر یا شریک عاطفیشون سوال کنند که آیا در ظاهر و رفتار مسئله‌ای هست که برای شخص مقابل مطلوب نیست و تمایل دارند که در آنها تغییر کنه؟ این موضوع از مواردی هست که ممکنه در رابطه‌ی عاطفی بعد از مدتی نادیده گرفته بشه.  اما چشم‌پوشی نکردن از اونها افراد رو هر بار یک گام بیشتر به صمیمت نزدیک می‌کنه و به همون اندازه حلقه رو برای حضور شخص سوم و همین طور سرازیر شدن اندیشه‌ها و احساسی از این دست حتی به شکل مقطعی در ذهن تنگ‌تر می‌کنه.
    در نهایت فکر می‌کنم مهم‌ترین مسئله باوری هست که فرد به خودش و شریک عاطفیش داره. چیزی که باعث میشه مجوز تصور کردن هر سناریو و تفسیر از اون رو به راحتی برای خودشون صادر نکنند.
    روابط عاطفی بیشتر از این‌که به مراقبت‌های ظاهری احتیاج داشته باشه به دقت و حفاظت از تصویری که ما از رابطه و شریک عاطفی در ذهن داریم نیاز داره.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .