Menu


تحلیل SWOT چیست؟ | آشنایی با ماتریس SWOT


ماتریس SWOT چیست؟ تحلیل SWOT را چگونه بر اساس آن انجام می‌دهیم؟

بسیاری از شاخه‌های دانش، کلیدواژه‌هایی دارند که تصور آن دانش‌ها، بدون آن واژه‌ها امکان‌پذیر نیست.

به عنوان مثال، اگر عرضه و تقاضا را از اقتصاد بگیریم، با وجود پیکر فربهِ این دانش، چیزِ چندانی از آن باقی نمی‌ماند.

به شیوه‌ی مشابه، اگر فرصت، تهدید، قوت و ضعف را از استراتژی بگیریم، بخش مهمی از استراتژی را کمرنگ کرده‌ایم. چهار واژه‌ای که معمولاً آن‌ها را به واسطه‌ی حرف اول معادل‌های انگلیسی‌شان، به عنوان SWOT یا ماتریس SWOT می‌شناسیم:

  • فرصت (Opportunity)
  • تهدید (Threat)
  • قوت (Strength)
  • ضعف (Weakness)

ماتریس SWOT را می‌توان از قدیمی‌ترین ابزارهای استراتژی دانست و تحلیل SWOT بر اساس این ماتریس، به بخش استانداردِ بسیاری از کتاب‌ها و مراجع رسمی در زمینه‌ی استراتژی و تفکر استراتژیک تبدیل شده است (گاهی اوقات این ماتریس را ماتریس سوات یا مدل سوات می‌خوانند).

با وجودی که اغلب ما، آشنایی کافی با این ابزار داریم، با هدف یکنواخت شدن تصویر ذهنی دوستان متممی از تحلیل SWOT و نیز شکل‌گیری یک زبان مشترک در به‌کارگیری مدل SWOT، درسی را به مرور مختصر این ابزار اختصاص داده‌ایم.

ماتریس SWOT

نخستین گام برای استفاده از تحلیل SWOT این است که نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید را، هر یک به صورت جداگانه و دقیق، فهرست کنیم.  دو اصطلاح قوت و ضعف به وضعیت درونی کسب و کار اشاره دارند و فرصت و تهدید، از محیط بیرونی کسب و کار حرف می‌زنند:

ماتریس SWOT که قرار است بعداً برای تحلیل SWOT استفاده شود. اما چارچوب آن باید تغییر کند

بنابراین موارد زیر می‌توانند نمونه‌هایی از قوت و ضعف در یک کسب و کار (SW) باشند:

  • نقدینگی بالا / پایین
  • دسترسی داشتن یا نداشتن به دانش فنی و تخصصی
  • فرهنگ سازمانی بسیار مولد یا غیر مولد
  • در اختیار داشتن یک پایگاه قدرتمند در میان مشتریان
  • سهم بالا یا پایین هزینه‌ی منابع انسانی در ساختار هزینه های کسب و کار
  • دسترسی ساده یا دشوار به منابع حیاتی برای کسب و کار
  • انگیزه‌ی بالا یا پایین نیروی کار
  • کیفیت بالا یا پایین محصولات
  • دسترسی یا عدم دسترسی به یک شبکه توزیع قدرتمند

در مقابل، موارد زیر می‌توانند نمونه‌هایی از فرصت و تهدید در محیط یک کسب و کار (OT) باشند:

  • نوسان نرخ برابری ریال در برابر دلار
  • ثبات یا بی‌ثباتی قوانین در حوزه‌ی فعالیت یک کسب و کار
  • وجود داشتن یا نداشتن رقبای بزرگ با حمایت و سوبسید دولتی
  • رواج داشتن یا رواج نداشتنِ فرهنگ استفاده از محصولات یک کسب و کار
  • تغییر در هرم جمعیتی و ویژگی‌های دموگرافیک جامعه
  • تغییراتی که در زیرساخت‌های تکنولوژیک کشور روی می‌دهد
  • پیشرفت‌های حوزه‌ی فناوری اطلاعات
  • تقویت یا تضعیف رابطه‌ی سیاسی کشور با سایر کشورها

اگر نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهدید را در چارچوبی که کمی بالاتر نمایش دادیم قرار دهیم، به چنین ماتریسی خواهیم رسید:

نمونه ماتریس SWOT تکمیل شده

تحلیل SWOT چیست؟

ماتریس SWOT را نباید با تحلیل SWOT اشتباه بگیریم. این ماتریس، صرفاً شیوه‌ای برای نمایش وضعیت موجود یک کسب و کار است. اما هدف اصلی از فهرست کردن نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهدید، بررسی گزینه‌های استراتژیک پیش روی یک کسب و کار است. وگرنه فهرست کردن نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهدید، به خودی خود نمی‌تواند معجزه کند و تأثیری داشته باشد.

به همین علت، گام بعد از تعیین مولفه‌های S و W و O و T در روش SWOT این است که رابطه‌ی آن‌ها با یکدیگر و تأثیر آن‌ها بر یکدیگر را در نظر بگیریم:

تحلیل SWOT

معمولاً در میان استراتژیست‌ها، اصطلاح‌های زیر را زیاد می‌شنوید (+):

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

دسترسی کامل به این درس برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که تحت عنوان تفکر استراتژیک مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  مدل ذهنی | تفکر سیستمی

  تصمیم گیری | مدیریت در شرایط ابهام

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

تمرین و مشارکت در بحث

یکی از چهار استراتژی SO و WO و ST و WT را انتخاب کنید و در کسب و کار خود (یا شرکت‌های مورد علاقه‌تان) نمونه یا نمونه‌هایی از آن را بیابید.

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: مهشید پرچمی , حسین قربانی , مریم رئیسی , معصومه خزاعی , معصومه شیخ مرادی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تفکر استراتژیک به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه تفکر استراتژیک
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

26 نکته برای تحلیل SWOT چیست؟ | آشنایی با ماتریس SWOT

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : فاطمه زهرا پاکزاد

    سازمان جهت بررسی:بیمارستان خصوصی
    ST : مکان جغرافیایی بیمارستان نزدیک به مرکز شهر است(قوت)
    قیمت خرید تجهیزات پزشکی به علت بالا رفتن ارزش ریالی دلار  و تحریم ایران ، بالا رفته(تهدید)
    تمرکز خدمات را روی بخش اورژانس و درمانگاهی بیمارستان میگذاریم و با توجه به موقعیت جغرافیایی  با بالا بردن کیفیت خدمات اورژانسی میزان پذیرش سرپایی را به راحتی میتوان بالا برده و بخشی از هزینه های تامین تجهیزات را جبران کرد.
    WT:سازمان های بیمه گر به پرداخت تعهدات خود پایبند نیستند.(تهدید)
    و نبود امکانات رفاهی مناسب و خدمات کافی از جمله کم بودن فضای فیزیکی وکمبود نیروی کار ماهر موجب نارضایتی همراهان بیمار  و در نتیجه کاهش میزان پذیرش ها میشود(ضعف) 
    تلاقی این تهدید و ضعف موجب می شود که میزان نقدینگی پایین آمده و سازمان به سمت ورشکستگی میل کند. استراتژی ای که برخی از بیمارستان ها در این زمینه  اتخاذ کردند لغو قرارداد با سازمان های بیمه گر است. تا بدین طریق بتوانند میزان نقدینگی را بالا برده و از این منبع درامد جهت بهبود خدمات بهره ببرند و سیستم را نجات دهند. البته موفقیت آمیز خواهد بود. اما آنچه اینجا دیده نشده میزان رضایت مراجعه کنندگان است. در حوزه درمان ثابت شده که با افزایش هزینه ها میزان مراجعه کنندگان کاهش چشمگیری نخواهد داشت (با وجود اینکه  اعتراض و شکایت زیاد خواهد شد ولی تاثیر چندانی در میزان پذیرش ندارد)
    اما در این استراتژی رضایت و سلامت جامعه دیده نشده است. این استراتزی  درتأیید این موضوع در متن درس انتخاب کردم که گفته شده: انتخاب نقطه تلاقی الزاماً به این معنا نیست که استراتژی مناسبی اتخاذ کردیم. اگر ماموریت مان را حقوق گیرنده خدمت در نظر بگیریم استراتژی مناسبی نیست ولی اگر هدفمان فقط حفظ حیات سازمان باشد میتواند استراتژی درستی باشد.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .