چگونه میتوان بهترین خودرو جهان را ساخت؟ | دام بهینه سازی جزئی
![بهترین خودروساز جهان - بهینه سازی جزئی](https://motamem.org/wp-content/uploads/2018/01/suboptimization-in-cars.jpg)
بعضی موضوعات در بیان سادهاند. اما توجه به آنها در عمل دشوار است. بسیاری از حرفهایی که در تفکر سیستمی میخوانیم و میآموزیم، از این جنس هستند.
وقتی تعریف سیستم را مرور میکنیم، همهچیز ساده و شفاف بهنظر میرسد: «سیستم مجموعهای از دو یا چند جزء است که با یکدیگر در ارتباط هستند و بر یکدیگر تأثیر میگذارند.»
اما همین نکتهٔ ساده، تبعاتی دارد که معمولاً از چشممان دور میماند و میتواند منشاء بسیاری از اشتباهات سیستمی باشد.
در این درس میخواهیم یکی از این اشتباهات را مرور کنیم. اشتباهی که اگرچه ساده بهنظر میرسد، اما در کار و زندگی و محیط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ما مصداقهای فراوانی دارد. و همین نشان میدهد که برای دیدن آن به تلاش و تمرین نیاز داریم.
اشتباهی که در این درس میخواهیم به آن اشاره کنیم، «بهینه سازی جزئی» یا suboptimization است که در فارسی آن را به «بهینه سازی فرعی» و «بهینه سازی ثانویه» هم ترجمه کردهاند. متمم اصطلاح «بهینه سازی بخشی» را هم به عنوان معادلی مناسب برای suboptimization پیشنهاد میکند.
در بسیاری از کتابهای تفکر سیستمی و تحلیل سیستمها از جمله تفکر سیستمی قراچه داغی، بهینه سازی جزئی یکی از مشکلات جدی در عملکرد سیستمها معرفی شده است (+/+/+).
برترین خودرو جهان (مثال راسل اکاف)
«اگر هیچ محدودیتی نداشته باشید و بخواهید برترین خودرو جهان را بسازید چه میکنید؟»
این سوالی است که راسل اکاف – از بزرگان تفکر سیستمی و از نظریهپردازان نگرش مدرن به سیستمها – همیشه در کلاسها و جلساتش مطرح میکرد. کسانی که با او کار کردهاند، این مثال را مثال محبوب او دانستهاند (+).
یک روش ظاهراً درست و کاملاً غلط
ممکن است تصمیم بگیرید تمام قطعات خودرو را فهرست کنید.
سپس برای طراحی هر قطعه، تمام خودروهای جهان را بررسی کرده و ببینید بهترین طراحی آن قطعه در کدام خودرو به کار رفته است. در ادامه، این قطعات را – که هر یک برترین در نوع خود هستند – مونتاژ کنید:
سپر این خودرو بهترین سپر موجود در جهان، لاستیک آن بهترین لاستیک و سیستم تعلیق آن بهترین سیستم تعلیق قابلتصور در جهان است. تکتک قطعات آن، همین ویژگی را دارند.
اما آیا آنچه پیش روی شماست، بهترین خودرو جهان است؟ قطعاً نه. آنچه حاصل میشود، نهتنها بهترین خودرو جهان نیست، حتی احتمالاً در حد یک خودرو معمولی هم کارایی نخواهد داشت.
آتلی هاردارسن (هارثارسن / Atli Harðarson) ساکن ایسلند که در زمینهٔ آموزش و فلسفهٔ آموزش فعالیت میکند، این مثال محبوب اکاف را در قالب یک کلیپ ویدئویی کوتاه نمایش داده است:
بهینه سازی جزئی (Sub-optimization)
همانطور که در ابتدای درس گفتیم، به این شیوهٔ بهینهسازی، بهینهسازی جزئی گفته میشود (در مقابل بهینهسازی کلی یا total optimization).
کسانی که به سراغ بهینهسازی جزئی میروند، بر این باورند که وضعیت هر بخش از سیستم را که بهتر کنیم، مستقل از اینکه بخشهای دیگر چه وضعیتی دارند، به هر حال اتفاق خوبی رقم خواهد خورد. به این مثالها توجه کنید:
دسترسی کامل به مجموعه درسهای تفکر سیستمی برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است. با عضویت ویژه در متمم، علاوه بر دسترسی به مجموعه درسهای تفکر سیستمی، به مجموعه گستردهتری از درسها به شرح زیر نیز دسترسی پیدا خواهید کرد:
البته بررسیهای آماری ما نشان داده که علاقهمندان به درسهای تفکر سیستمی، از میان مجموعه درسهای متمم به مطالعهی درسهای زیر بیشتر علاقهمند بودهاند:
مدل ذهنی | تفکر استراتژیک | تفکر نقادانه
کوچینگ | مشاوره مدیریت | استعدادیابی
تصمیم گیری | حل مسئله | مدیریت زمان | یادگیری
گزینهی دیگر هم پیگیری منظم مجموعه درسهای دوره MBA متمم است.
اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید دربارهی متمم بیشتر بدانید، میتوانید نظرات دوستان متممی را دربارهی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی میشناسند:
تمرین
چه مثالهای دیگری از بهینه سازی جزئی در زندگی شخصی یا کسب و کارها دیدهاید یا میتوانید تصور کنید؟
ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تفکر سیستمی به شما پیشنهاد میکند: چند مطلب پیشنهادی از متمم:
برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)
با متمم همراه شوید
آیا میدانید که فقط با ثبت ایمیل و تعریف نام کاربری و رمز عبور میتوانید به جمع متممیها بپیوندید؟
۱۶۴۲ نظر برای چگونه میتوان بهترین خودرو جهان را ساخت؟ | دام بهینه سازی جزئی