حسابداری ذهنی چیست؟ | تعریف حسابداری ذهنی و چند مثال
«هنگام جستجوی کمد و مرتب کردن لباسهای قدیمی، کارت یکی از حسابهای بانکی قدیمیتان را پیدا میکنید. تقریباً مطمئن هستید که حساب خالی است. اما وقتی موجودی حساب را بررسی میکنید میبینید به اندازهٔ یک وعده شام خانوادگی در یک رستوران گرانقیمت در آن پول هست.
قبلاً فکر کرده بودید که به چنین رستورانی بروید. اما نهایتاً به نتیجه رسیده بودید این کار منطقی نیست و بهتر است پول رستوران لوکس را برای کارهای دیگری خرج کنید. حالا که این پول پیدا شده، چه میکنید؟ آیا صرفاً موجودی آن را به حساب فعال فعلیتان منتقل میکنید و روند عادی زندگی را ادامه میدهید؟ یا تصمیم میگیرید ایدهٔ رستوران گرانقیمت را عملی کنید؟»
این داستان، صرفاً یکی از صدها داستان و اتفاقی است که با کمک حسابداری ذهنی میتوان آن را بهتر درک و تحلیل کرد. درس حاضر به همین موضوع، یعنی حسابداری ذهنی اختصاص دارد.
از دوستان متممی انتظار میرود پس از مطالعه این درس- بتوانند حسابداری ذهنی (به انگلیسی: Mental Accounting) را شرح دهند.
- چند مثال از حسابداری ذهنی در زندگی روزمره و محیط کار بیان کنند.
- بتوانند برخی از سرفصلهای حسابداری ذهنی خودشان را تشخیص داده و تحلیل کنند.

آیا شما هم با کسانی مواجه شدهاید که برای تشویق مردم به کتابخوانی میگویند: «کتاب واقعاً گران نیست. الان قیمت یک کتاب هماندازهٔ یک پیتزاست. چرا یک نفر نباید برای خرید کتاب هزینه کند؟»
این افراد از نظر منطقی حرف درستی میزنند. متوسط قیمت کتاب معمولاً در همان حد و حدود متوسط قیمت پیتزاست. اما کسانی که چنین مقایسهای را مطرح میکنند، از نکتهٔ مهم دیگری غافلاند. در واقع بهتر است به جای نصیحت کردن و تشویق دیگران به کتابخوانی، خودشان برای مطالعه وقت بگذارند و متوجه شوند که این شکل حرف زدن و مقایسهشان اشتباه است.
احتمالاً میپرسید: باید دربارهٔ چه موضوعی مطالعه کنند تا دیگر از این حرفهای سطحی و اشتباه نزنند؟ پاسخ این است: حسابداری ذهنی.
وقتی این درس را کامل بخوانید و با حسابداری ذهنی آشنا شوید، کمتر دچار این نوع اشتباههای تحلیلی خواهید شد. برای این که بحث حسابداری ذهنی بهتر در ذهن شما جا بیفتد، پیش از این که به سراغ تعریف حسابداری ذهنی و تاریخچه آن و جزئیات بیشتر برویم، چند مثال دیگر از حسابداری را هم مرور خواهیم کرد:
چند مثال از حسابداری ذهنی
اولین مثالمان را از کتاب تفکر سریع و کند نوشتهٔ دنیل کانمن انتخاب کردهایم. کانمن این مثال حسابداری ذهنی را از یکی از مقالات کلاسیک ریچارد تیلر نقل کرده است.
فرض کنید دو نفر که به بسکتبال علاقهمندند، قصد دارند در یکی از شبهای پیش رو به دیدن بازی تیم مورد علاقهشان بروند. سالن بازی ۶۰ کیلومتر با محل اقامت آنها فاصله دارد. نفر اول بلیط را خریده، اما نفر دوم دقیقاً زمانی که قصد داشت بلیط بخرد، دوستی را دیده و آن دوست، بلیط همان بازی را به او هدیه داده است.
حالا که به زمان برگزاری بازی نزدیک شدهاند، در خبرها اعلام شده که آن شب، برفی خواهد بود و کولاکی سنگینی هم جادهها را در بر خواهد گرفت. به نظرتان کدامیک از این دو نفر بیشتر احتمال دارد از رفتن به محل مسابقه و تماشای آن پشیمان شود؟ میشود حدس زد کسی که بلیط را هدیه گرفته، بیشتر احتمال دارد تصمیم خود را تغییر دهد و از تماشای بازی صرفنظر کند.
حالا به سراغ ماجرای دیگری میرویم که ظاهر آن متفاوت است. اما ماهیت آن شبیه داستان قبلی است.
فرض کنید به تازگی با عطری خوشبو آشنا شدهاید و میخواهید آن را بخرید. اتفاقاً پول نقد هم در کیفتان دارید و تصمیم میگیرید پول عطر را به شکل نقدی پرداخت کنید. لحظهای که روبهروی صندوق فروشگاه میایستید و کیف پول خود را باز میکنید، میبینید پولتان جایی از کیف بیرون ریخته و متوجه نشدهاید. بنابراین عملاً پول عطر از دستتان رفته، بیآنکه عطری خریده باشید. اما خوشبختانه کارت بانکیتان در کیف است و میتوانید پول را با کارت پرداخت کنید. آیا عطر را میخرید؟ یا چون ضرر زیادی به شما وارد شده، از خرید عطر صرفنظر میکنید؟
حالا سناریوی دیگری را تصور کنید: خوشبختانه شما پول خود را گم نکردهاید. هزینهٔ عطر را پرداخت میکنید و شیشه را تحویل میگیرید. اما کمی آنطرفتر از دستتان میافتد و میشکند. حالا چکار میکنید؟ دوباره عطر را میخرید؟ یا دیگر آن روز از خرید عطر صرفنظر میکنید؟
این پرسش از افراد مختلف پرسیده شده و احتمالاً جواب را حدس میزنید. بسیاری از مردم در حالت اول (گم کردن پول نقد) میگویند که به هر حال عطر را میخرند. اما در حالت دوم، تعداد بسیار کمتری حاضرند که همانجا دوباره عطر را بخرند.
حالا به سراغ سومین داستان برویم:
تاریخچه حسابداری ذهنی
اولین کسی که اصطلاح «حسابداری ذهنی» یا «Mental Accounting» را برای مواردی مانند داستانهای بالا رواج داد، ریچارد تیلر بود. همانطور که در درس اقتصاد رفتاری گفتیم، تیلر سهم مهمی در شکلگیری اقتصاد رفتاری داشته و بسیاری او را پدر اقتصاد رفتاری میدانند.
حرف اصلی اقتصاد رفتاری این است که انسانها، بر خلاف آنچه اقتصاددانهای سنتی میگویند، همیشه کاملاً عقلایی و مکانیکی رفتار نمیکنند. ما انسانها در رفتارها، تصمیمها و قضاوتهای خود، بهگونهای عمل میکنیم که گاهی واقعاً توضیح دادن آن – به زبان علمی – سخت است.
تیلر فقط به این که بگوید «انسانها عقلایی رفتار نمیکنند» بسنده نکرد. بلکه تلاش کرد توضیح دهد چرا انسانها به این شکل رفتار میکنند.
بالاخره یک نفر باید توضیح میداد که چرا وقتی گوشی ما در توالت میافتد، معمولاً حاضر نیستیم دوباره همان مدل را بخریم.
وقتی پول خودمان را در جیب خودمان پیدا میکنیم، آن را بر باد میدهیم و اگر شیشهٔ عطرمان بشکند، برخلاف زمانی که پول عطر را گم کرده بودیم، حاضر نیستیم دوباره برای خرید عطر هزینه کنیم.
ریچارد تیلر این اتفاقات را با یک مدل بسیار جالب توضیح داد. همان مدلی که امروز همه به اسم حسابداری ذهنی میشناسند. او گفت انسانها حسابهای مالی زندگی خود را درست مثل حسابداران یک شرکت در ذهن خود نگهداری میکنند. آنها سرفصلهای مختلف حسابداری در ذهن دارند و بسته به این که هر درآمد و یا هزینهای در کدام سرفصل ثبت شود، تصمیم متفاوتی در موردش میگیرند.
باید اشاره کنیم که تیلر نخستین کس و تنها کسی نبوده که در زمینهٔ حسابداری ذهنی کار کرده است. کانمن و تورسکی پیش از او در سال ۱۹۸۴ در کتاب انتخابها، ارزشها و چارچوبها ایدههایی از این جنس را مطرح کردند. اما این تیلر بود که بعداً این بحث را توسعه داد. امروزه مقالهای را که تیلر و یکی از همکارانش به نام شِفرین در سال ۱۹۸۸ نوشتند، نقطهٔ تولد رسمی حسابداری ذهنی در نظر میگیرند (+).
«حسابداری ذهنی» یا «حسابداری روانشناختی»؟
ریچارد تیلر در کتاب کج رفتاری توضیح میدهد که او ابتدا از اصطلاح Psychological Accounting یا حسابداری روانشناختی استفاده میکرده است. اما وقتی آموس تورسکی و دنیل کانمن در مقالهٔ خود از اصطلاح Mental Accounting یا حسابداری ذهنی استفاده میکنند، برای این که یک وحدترویه شکل بگیرد، او هم اصطلاح حسابداری ذهنی را میپذیرد و بهکار میبرد.
بحث حسابداری ذهنی بعداً دو مسیر موازی را طی کرد. دانشمندان اقتصاد رفتاری آن را بسط دادند و سعی کردند با شناخت بهتر ابعاد حسابداری ذهنی، رفتارهای انسانها را بهتر مدلسازی کنند. بعدها که موضوعات مالی درمانی و روانشناسی پول رواج پیدا کرد، مردم عادی و افراد خارج از جامعهٔ دانشگاهی هم به روش حسابداری ذهن انسان علاقهمند شدند. چون اگر بخواهیم ریشهٔ رفتارهای مالی و اشتباهات پولی خود را درک کرده و آنها را اصلاح کنیم، حتماً باید مفهوم حسابداری ذهنی را هم عمیقاً درک کرده باشیم.
رو آوردن مردم به سرمایه گذاری در بازارهای پولی و مالی هم به رونق بحث حسابداری ذهنی کمک کرده است.
آشنایی با حسابداری ذهنی برای سرمایه گذاران بسیار مفید است و کمک میکند تا در مدیریت پورتفوی خود خطاهای کمتری داشته باشند (در معرفی پادکست حرفهایهای کسب و کار بحث خطاهای شناختی در معاملههای بورسی را از زبان مدیر یک شرکت سرمایهگذاری مطرح کردهایم).
تعریف حسابداری ذهنی
تیلر در مقالهٔ Mental Accounting Matters حسابداری ذهنی را به شکل زیر تعریف میکند:
حسابداری ذهنی مجموعهای از فعالیتهای ذهنی است که افراد و خانوارها برای ارزیابی، سازماندهی و مرور و پیگیری فعالیتهای مالی خود انجام میدهند.
سادهترین راه برای تعریف حسابداری ذهنی این است که آن را با حسابداری مالی و مدیریتی در سازمانها مقایسه کنیم.
او در ادامه توضیح میدهد که انسانها هم درست مثل سازمانها، برای ثبت ذهنی هزینههای خود، ردیابی و مدیریت آنها، از روشهای متعارف حسابداری استفاده میکنند. یعنی:
- سرفصلهای حسابداری مختلفی را در ذهن خود در نظر میگیرند.
- درآمدها، هزینهها، خریدها و فروشها را در آن سرفصلها ثبت میکنند.
- حتی مشابه حسابدارها، داراییهایشان را هم در ذهن خود از نظر حسابداری مستهلک میکنند.
کاربرد حسابداری ذهنی در تفسیر رفتارهای اقتصادی ما
حسابداری ذهنی هر یک از ما با دیگری متفاوت است
حتی بدون این که مطالعه و پژوهشی انجام شود، میتوانیم حدس بزنیم که سرفصلهای حسابداری انسانها شبیه هم نیست. موقعیت شغلی، موقعیت اجتماعی، تجربههای زندگی، آموزش، رشتهٔ تخصصی، سن و حتی ویژگیهای شخصیتی میتوانند روی سرفصلهای حسابداری ذهنی ما تأثیر بگذارند.
دسترسی کامل به این درس برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.
با عضویت به عنوان کاربر ویژهی متمم، علاوه بر دسترسی به سایر بحثهای مرتبط با روانشناسی پول به درسهای بسیار بیشتری دسترسی پیدا میکنید که میتوانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:
فهرست درسهای مختص کاربران ویژه متمم
با توجه به بررسیهای ما، دوستان متممی علاقهمند به درس روانشناسی پول از درسهای زیر هم استقبال کردهاند:
تاریخچه پول | سواد مالی کودکان و نوجوانان
خودشناسی | شخصیت شناسی | مذاکره
افزایش عزت نفس | زندگی شاد | تصمیم گیری
اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید دربارهی متمم بیشتر بدانید، میتوانید نظرات دوستان متممی را دربارهی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی میشناسند:
مشارکت در بحث | تمرین اول
روی یک کاغذ، فهرستی از هزینههایی که در یک ماه اخیر انجام دادهاید تهیه کنید. همهٔ جزئیات لازم نیست. همین که چند نمونه از هزینهها را روی کاغذ بیاورید کافی است (لطفاً هزینهها را زیر این درس ننویسید).
برای هر هزینه، یک عنوان انتخاب کنید. مثلاً ممکن است هزینهٔ کتاب را زیر عنوان «سرگرمی» یا شاید زیر عنوان «یادگیری» ثبت کنید. یا مثلاً هزینهٔ رستوران را زیر «سرگرمی» یا «تعامل با دوستان» ثبت کنید. قرار نیست برای بیست قلم هزینه، بیست عنوان پیدا کنید. شاید سه، چهار یا پنج سرفصل کافی باشد.
حالا که سرفصلها مشخص شده و زیر هر کدوم هم یک یا چند قلم هزینه نوشتهاید، فکر کنید و ببینید هزینههای دیگری هم در ماه گذشته بوده که بتوانید زیر این عنوانها اضافه کنید؟
بعد از این که سه مرحلهٔ قبل را روی کاغذ انجام دادید، در اینجا صرفاً چند مورد از عناوین و سرفصلهای حسابداری ذهنیتان را بنویسید.
مشارکت در بحث | تمرین دوم
هزینهٔ اشتراک متمم را زیر چه عنوان سرفصلی قرار میدهید؟ (صرفاً برای کنجکاوی میپرسیم. قطعاً پاسخِ درست و غلط ندارد). چه هزینههای دیگری را در این سرفصل ثبت میکنید؟
مشارکت در بحث | تمرین سوم
سرفصلهای حسابداری مادر و پدرتان را – در حدی که حدس میزنید و میشناسید – با سرفصلهای حسابداری زندگی خودتان مقایسه کنید.
کدام سرفصلها در حسابداری ذهنی آنها وجود داشته که در حسابداری ذهنی شما وجود ندارد؟
شما کدام سرفصلها را حسابداری ذهنی خود افزودهاید که در حسابداری والدینتان وجود نداشته است؟
فایل صوتی حسابداری ذهنی
یکی از فایلهای رادیو متمم به بحث حسابداری ذهنی اختصاص دارد. محمدرضا شعبانعلی در این فایل صوتی پنجاه دقیقهای دربارهٔ موضوعاتی مانند مفهوم حسابداری ذهنی، نحوهٔ مشخص کردن سرفصلهای حسابداری ذهنی و توصیههایی دربارهٔ حسابداری ذهنی کارآمدتر میپردازد. این اپیزود را میتوانید در صفحهٔ زیر گوش داده یا دانلود کنید:
تقلب در حسابداری ذهنی
اگر بخواهیم با خودمان صادق باشیم، میپذیریم که گاهی اوقات در حسابداری ذهنی تقلب میکنیم. یعنی حتی وقتی پای کس دیگری در میان نیست، خودمان سعی میکنیم خودمان را گول بزنیم تا بتوانیم برای کارها و هزینهها و تصمیمهایی که در ذهن داریم، بودجه جور کنیم.
کتاب دلارها و منطق ما (Dollars and Sense) نوشته دن اریلی کتابی درباره حسابداری ذهنی و سایر جنبههای اقتصاد رفتاری است و یکی از موضوعاتی که در این کتاب به آن پرداخته شده، همین فریبکاریهاست. روایت متمم از این بحث را میتوانید در درس زیر بخوانید:
چند مقاله درباره حسابداری ذهنی
در حدی که ما در درس روانشناسی پول متمم لازم داریم، آنچه در این درس و درسهای بعدی درباره تعریف حسابداری ذهنی و کاربرد آن گفته شده کافی است.
اما اگر قصد داشته باشید چند مقاله حسابداری ذهنی بخوانید، بهترین نقطهی شروع، دو مقالهای است که ریچارد تیلر در این زمینه منتشر کرده است.
فایل PDF هر دو مقاله را میتوانید از طریق لینکهای زیر دانلود کنید.
او در مقاله اول بیشتر به بحثهای عمومی و توصیف و تعریف حسابداری ذهنی پرداخته و در مقالهی دوم، به تأثیر حسابداری ذهنی بر رفتار مصرف کننده را بررسی کرده است.
ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مبانی روانشناسی پول به شما پیشنهاد میکند:
- دوره روانشناسی پول | اهمیت پول، معنای پول و مدیریت پول در زندگی
- برنامه ریزی مالی شخصی چیست؟ | مشاور مالی شخصی چه میکند؟
- اقتصاد رفتاری چیست؟ | دانش مالی رفتاری چه میگوید؟
- بررسی تصمیم گیری اقتصادی جانوران | میمونها و طوطیها
- مالی درمانی (Financial Therapy) چیست؟
- ریچارد تیلر (ریچارد تالر)
- آدریان فرنهام | از روانشناسی پول تا رفتارشناسی در محیط کار
- پرسشنامه MBBS آدریان فرنهام: سنجش نگرش پولی
- روانشناسی پول و رابطه پول و امنیت
- روانشناسی پول و بحث رابطه پول با تلاش و توانایی
- روانشناسی پول و وسواس پولی
- روانشناسی پول و تمایل به نگهداری پول
- روانشناسی پول و نگرش پولی و ناکافی بودن پول
- روانشناسی پول و رابطه پول و قدرت
- خرید تکانشی و انواع آن | تصمیم لحظهای برای خرید
- خرید درمانی: راهکاری برای بهبود ناراحتی و افسردگی؟
- مطالعه تکمیلی: انسان، حیوان اقتصادی نیست (دربارهی عدد ۱۳۷)
- مالیات بر گناه | آیا مالیات گناه میتواند یک راهکار اثربخش باشد؟
- حسابداری ذهنی چیست؟ | تعریف حسابداری ذهنی و چند مثال
- حسابداری ذهنی | فایل صوتی رایگان
- حسابداری ذهنی و روشهای خلاقانهی خود فریبی | دن اریلی
- به جای خریدن یک موبایل گرانقیمت…
- پیش نویس پولی چیست؟ | Money Script
- کدام را انتخاب میکنید: به دست آوردن یا خرج کردن پول؟
- پیش نویس های پولی | اجتناب از پول و بحث دربارهٔ پول + پرسشنامه
- پیش نویس های پولی | تقدیس و پرستش پول + پرسشنامه
- پیش نویس های پولی | پول و جایگاه اجتماعی + پرسشنامه
- پیش نویس های پولی | نگهبان پول + پرسشنامه
- آیا میتوان از «ظرفیت پول داشتن» صحبت کرد؟
- پورتفولیو چیست؟ مدیریت پورتفولیو به چه معناست؟
- کتاب کج رفتاری (شکل گیری اقتصاد رفتاری) نوشته ریچارد تیلر
- کتاب دلارها و منطق ما (دن اریلی)
- کتاب نابخردی های پیش بینی پذیر | دن اریلی
- درآمد پایه همگانی – شما آن را چگونه میبینید؟
- کتاب روانشناسی پول | آدریان فرنهام
- کتاب سقلمه (تلنگر) | طراحی محیط برای تأثیرگذاری روی انتخابها
چند مطلب پیشنهادی از متمم:
سوالهای پرتکرار دربارهٔ متمم
متمم مخففِ عبارت «محل توسعه مهارتهای من» است: یک فضای آموزشی آنلاین برای بحثهای مهارتی و مدیریتی.
برای آشنا شدن بیشتر با متمم به صفحهٔ درباره متمم سر بزنید و فایل صوتی معرفی متمم را دانلود کنید و گوش دهید.
فهرست دوره های آموزشی متمم را کجا ببینیم؟
هر یک از دوره های آموزشی متمم یک «نقشه راه» دارد که مسیر یادگیری آن درس را مشخص میکند. با مراجعه به صفحهٔ نقشه راه یادگیری میتوانید نقشه راههای مختلف را ببینید و با دوره های متنوع متمم آشنا شوید.
همچنین در صفحههای دوره MBA و توسعه فردی میتوانید با دوره های آموزشی متمم بیشتر آشنا شوید.
هزینه ثبت نام در متمم چقدر است؟
شما میتوانید بدون پرداخت پول در متمم به عنوان کاربر آزاد عضو شوید. اما به حدود نیمی از درسهای متمم دسترسی خواهید داشت. پیشنهاد ما این است که پس از ثبت نام به عنوان کاربر آزاد، با خرید اعتبار به عضو ویژه تبدیل شوید.
اعتبار را میتوانید به صورت ماهیانه (۱۶۰ هزار تومان)، فصلی (۴۲۰ هزار تومان)، نیمسال (۷۵۰ هزار تومان) و یکساله (یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان) بخرید.
توجه داشته باشید که خرید ششماهه و یکساله بهترتیب معادل ۲۰٪ و ۳۸٪ تخفیف (نسبت به خرید یکماهه) محسوب میشوند.برای اطلاعات بیشتر به صفحه ثبت نام مراجعه کنید.
آیا در متمم فایل های صوتی رایگان برای دانلود وجود دارد؟
مجموعه گسترده و متنوعی از فایلهای صوتی رایگان در رادیو متمم ارائه شده که میتوانید هر یک از آنها را دانلود کرده و گوش دهید.
همچنین دوره های صوتی آموزشی متنوعی هم در متمم وجود دارد که فهرست آنها را میتوانید در فروشگاه متمم ببینید.
با متمم همراه شوید
آیا میدانید که فقط با ثبت ایمیل و تعریف نام کاربری و رمز عبور میتوانید به جمع متممیها بپیوندید؟
سرفصلهای هزینه ای من به دو بخش ضروری و غیر ضروری تقسیم میشن و گاها بعضی از اونها قابلیت جابجایی در سرفصل هارو دارن.
البته این دو سرفصل هم زیر شاخه هایی از نظر اهمیت دارن که به ۳ بخش خیلی مهم .مهم و کمتر مهم تقسیم میشن.
مثلا خرید کتاب در سرفصل ضروری خیلی مهم قرار داره و خرید شلوار نو گاهی در سرفصل ضروری کمتر مهم یا گاهی در سرفصل غیرضروری
ممکنه برای یک قرار ملاقات مهم نیاز به خرید عطر داشته باشم اونوقت این خرید میشه سرفصل ضروری مهم و ممکنه فقط بخام عطر بخرم برای بوی خوب که اینبار میره جز سرفصل غیرضروری مهم
در مورد هزینه سایت متمم هم جالبه بگم که روزی که با سایت بطور تصادفی اشنا شدم و همون روز چند ساعت به مطالعه دروس ازادش پرداختم نتیجه گرفتم باید برای رشد فکری و ذهنی خودم حتما عضویت یکساله سایت رو خریداری کنم شاید جالب باشه اما در اون لحظه تمام نقدینگی من همون مبلغ ۲۸۰ هزار تومن بود شاید اندکی بیشتر
خرید کتاب و هزینه کردن در سایت متمم در سرفصل ضروری خیلی مهم برای من ثبت میشن
۱- من چند سر فصل مهم از نظر خودم دارم برای مثال
تربیت کودک : اگر دختر کوچکم کل یک جعبه دستمال کاغذی را بیرون بکشد و به هوا اندازد یاپاره کند اصلا ناراحت نمی شوم چون به نظرم در حال آموزش است این درحالی است که مادرم یا شوهرم به سرعت فریاد می کشند بچه نکن مگه این اسباب بازیه . برای من هر چیز سالمی که توجه بچه را جلب کند ، اسباب بازی است و در جهت رشد و تربیت اوست پس مجاز به استفاده به نحوه دلخواه است . مثال دیگر اینکه اگر تخم مرغی را له کرد و نخورد یا روی سفره پخش کرد مجاز است . هزینه های این چنینی را می گویم حالا انگار پول خرید اسباب بازی داده ام .
حال خوب خودم یا اطرافیانم : خرید کردن غیرضروری تا سقفی از مبلغ توسط دختر نوجوانم در این سرفصل است . سفارش غذا یا شیرینی دلخواه برای خودم و خرید وسایل تزئینی برای شوهرم و خرید خرت و پرت جات رنگی برای دختر کوچکم .
۲- هزینه اشتراک متمم برای من توسعه فردی ( یادگیری ) است . مانند خرید کتاب یا هزینه مشاوره حتی اولویت اشتراک متمم از این دو هم بالاتر است .
۳- پدر و مادرم (بیشتر مادرم) هر خریدی که منجر به اقلام مهم و ماندگار قابل تبدیل به پول باشد را صحیح و بقیه موارد را غیرضروری میداند . مثلا خرید انگشتر طلا مجاز و خرید بدلیجات هرگز. . ولی برای من حال خوب است .
من تقریباً سه ساله که هزینههامو ثبت میکنم. چند ماهی هست که تصمیم گرفتم محصولاتی رو که خریداری میکنم، توی دستهبندیهای مختلف، جای بدم.
هزینهی اشتراک متمم رو توی دستهبندی “آموزشی و کتاب” قرار میدم. مواردی که مستقیماً در مسیر رشد و توسعهی فردی، بهم کمک میکنن.
این موارد رو ذیل این دستهبندی، قرار میدم:
کتاب + محصول آموزشی دیجیتال و فیزیکی + اپ/نرمافزاری که برای توسعهی فردی – تحصیلی یا شغلی – مورد استفاده قرار میگیره.
من از فروردین سال ۱۳۹۲ تمامی هزینه ها و درآمدهای خودم رو در یکی از نرم افزارهای حسابداری شخصی ثبت کردم و همچنان این کار رو ادامه میدم. اوایل که میخواستم هزینه ها یا درآمدها رو ثبت کنم همیشه به چالش انتخاب سرفصل ها میخوردم که مثلا یک هزینه رو میشه در چند سرفصل مختلف ثبت کرد و مجبور بودم یکی از اونها رو انتخاب کنم. (خیلی کار سخت و پر زحمتی بود اوایل برام)
به مرور سرفصلهای ذهنی خودم رو مشخص کردم و به نرم افزار اضافه کردم و با مشاهده گزارش هزینه ها و درآمدها سعی کردم که بهتر منابعم رو مدیریت کنم.
برای من سرفصل ها تا دو سطح تعریف میشه
یکی سطوح اصلی هست مانند فراغت، آموزش و رشد، مایحتاج منزل، خودرو، مسافرت، امور خیریه و …
دیگری زیر مجموعه سطوح اصلی هست که به طور مثال زیر مجموعه فراغت: فیلم و سریال (اشتراک یا خرید اونها)، ورزش، مجله و … قرار میگیره یا زیر مجموعه آموزش و رشد: شهریه، حق اشتراک، همایش، فایل یا کتاب و … قرار میگیره.
هزینه اشتراک متمم برای من در سرفصل آموزش و رشد و در زیر مجموعه حق اشتراک قرار میگیره.
هزینه های دیگری که در متمم ممکنه انجام بشه، مثل خرید فایل صوتی یا شرکت در همایش، جداگانه در سرفصل آموزش و رشد و در زیر مجموعه های همایش و خرید فایل یا کتاب قرار میگیره.
پی نوشت: در مورد هزینه هایی که گفتم ممکنه در چند سرفصل بشه ثبت کرد یک مثال میزنم تا شفاف تر بشه
من برای هزینه های “خورد و خوراک” و “مسافرت” سرفصل جداگانه دارم. حالا تصور کنید در مسافرت یک وعده غذایی خوردم. اوایل این چالش رو داشتم که این هزینه رو در کدوم سرفصل باید ثبت کنم. بعدها به این نتیجه رسیدم هر کس ممکنه با مدل ذهنی خودش این سبک هزینه ها رو ثبت کنه. من شخصا سعی کردم سرفصلی رو انتخاب کنم که به ذهنم نزدیک تر بود (برای من زیر مجموعه مسافرت ثبت میشه)
۲.خرید اشتراک متمم در قسمت اموزش کسب مهارت ها قرار دارد.
گزینه های دیگر این لیست شامل:خرید کتاب،هزینه کلاس های متنوع برای کسب مهارت های جدید،خرید سررسید و خودکار.
۳.سرفصل هایی ک در ذهن من هست و درذهن والدین نیست:سرفصل اموزش مهارت ها
۱- من لیست هزینه های خودم را هر روز می نویسم و سرفصل هایی مثل: رفت و آمد، خوراک، اقساط و هزینه هایی که تکرار نمی شوند و معمولا یکبار در ماه یا سال اتفاق می افتند را تحت عنوان متفرقه ثبت کرده ام.
۲- چون هزینه متمم یک هزینه سالیانه است توی گروه متفرقه ثبت می شود.
۳- در نسل گذشته بطور کلی هزینه آموزش و سفر بسیار پایین تر از نسل حاضر بوده، این دو هزینه برای من بیشتر از نسل قبل نشده اضافه نشده، ولی کالای دیجیتال و متعلقاتش رو هم باید به هزینه های جدید اضافه کنیم تا حدود ۲۰ پیش تقریبا وجود نداشت الان بخشی از زندگی همه ما شده.
۲) متمم را در سرفصل حسابداری هزینه های شخصی یا هزینه های رشد فردی قرار میدهم.
در کنار هزینه های خرید کتاب، یادگیری و حتی هزینه هایی که برای ورزش می کنم (آمادگی جسمانی)، قرار میدهم.
۳)سرفصل رشد فردی: احساس می کنم در سرفصل های حسابدای پدر و مادرم رشد فردی به شکلی که من دارم وجود ندارد و شاید رشد فردیشون خلاصه بشه به جلسات هفتگی که درباره ی موضوعات مذهبی است که هزینه اش در حد یک ایاب و ذهاب است، خلاصه شود.
سرفصل پول دور ریختن: برای پدرم غذای بیرون خوردن جز سرفصل حسابداری پول دور ریختن است (البته الان کمی اوضاع بهتر شده) که برای من جز سرفصل حسابداری تفریحی حساب میشه و شاید برای پدر و مادرم سرفصل حسابداری تفریحیشان، سفر و مهمانی باشد.
خرید اشتراک متمم رو تو سرفصل اموزشی قرار میدم
خرید کتاب
خرید اموزش های بورس
تو این سرفصل هستن
سلام وقت همه بخیر
۱- من فقط دوتا سرفصل دارم اونهم هزینه های جاری زندگی و هزینه های پیشرفت یا همان رشد فردی
۲- اینکه متمم در سرفصل رشد و توسعه فردی قرار دارد
۳- دقیقا همین توسعه فردی در زندگی قدیم یا همان خانه پدری وجود نداشت و من در زندگی خودم دارم
سرفصل های شیک پوشی ، تنوع طلبی ، عشق ورزی (برای عزیزان) ، لذت بردن (دورهمی) ، رشد شخصی (خرید اشتراک متمم) ، ارتقاء روح و زکات مال(خیریه) ، سلامتی و زیبایی و. ..
با بررسی سرفصلهای هزینه های پدر و مادرم فکر میکنم ملغمه ای از هر دو رو دارم به علاوه هزینه های رشد شخصی و سلامتی و زیبایی که اونها کمتر انجام دادن
البته به نظر من بعضی از آدمهایی که اهل مطالعه نیستن ولی کارشون رونق داره فکر میکنم از عملکرد دیگران درسهای زیادی گرفتن و این تجارب براشون بیشتر عملی بوده
تفریح و رفیق بازی.سرمایه گذاری شخصی.خرج های فصلی .سلامتی.
خوب متمم در کنار کتاب توی سرفصل سرمایه گذاری شخصی هست.
سرفصل های پدرومادرم/هدیه ها.قبض ها.تعمیرات.مایحتاج خونه.مسافرت ها.مهمونی هاو…
خوب بعضی سرفصل ها مشترک هستند فقط شاید مهمونی ها و مسافرت ها رو واسه خودم در کنار خوش گذرونی ها توی سرفصل تفریحات قرار بدم.
سایت متمم برام تحت سرفصل پرکننده ی مفید هست. چند وقتی هست که به دلیل سربازی نمیتونم کار کنم و وقتی میرسم خونه زبان میخونم و ورزش میکنم. باقی وقت باید به نحوی پر شود. چه بهتر که با چیزی پر شود که ارزش افزوده تولید کند. برای من متمم در سرفصل پرکننده ی مفید هست. باقی چیزهایی که جزء پرکننده ی مفید هست عبارت است از حل جدول سودوکو، خواندن کتاب هایی که متمم معرفی کرده، جلسات مشاوره، عکاسی. بعضی چیزها هم بین چند سرفصل اشتراک دارند مثل وبلاگ نویسی که چند وقتی هست کنار گذاشتم. یا مطالعه که بین سرفصل رشد و سرفصل پرکننده اشتراک دارد.
مانا باشید.
یک سر فصل حسابداری دارم با عنوان هزینه بهبود زندگی با کمک کردن به فعالیتهای درست دیگران
مثلا اگر کتاب یا فیلم یا سایتی محتوای خوبی داشته باشه، حتی اگر خودم هم استفاده نکنم، چند تا میخرم تا این کار و فعالیت درست و خوب، رشد کنه.
میدونم این کارم گاهی مثل لایک زدن زیر یک پست خوب است که هزینه من چندان تاثیری در آن کار ندارد ولی با این کار، خودم احساس خوبی دارم.
سایت متمم چند سال قبل جزو این فصل بودم. چند تا ثبتنام میکردم و با بهانه کمبود وقت اصلا سر نمیزدم. اما الان فرق کرده، جزو ضرویات شده است.
..::هوالرفیق::..
اول بگذارید کنجکاوی متمم را برطرف کنم: جز سرفصل «هزینه های ضروری» است. حالا بگذارید متمم را کنجکاوتر! کنم: به غیر از این این سرفصل، هیچ سرفصل دیگری در ذهنم تعریف نشده است…!
در واقع رفت و آمد، قبض تلفن همراه، مهمانی دادن یا مهمان کردن دوستان، پوشاک و… همگی جز سرفصل هزینه های ضروری هستند و به طور کلی چیزی به نام هزینه های غیر ضروری برایم تعریف نشده است.
شاید برای این بود که هنگام خواندن مثال عطر در دو حالت گم شدن پول و شکسته شدنش، در هر حال عطر را می خریدم!
الان که این را می نویسم کمی حس نگرانی و اضطراب دارم؛ در هر حال این نوع حسابداری ذهنی چیز منطقی نیست…!
هرچند که در خانواده مرا فردی که رفتار اقتصادی خوبی دارد می شناسد و به این معروف هستم که امیرعلی پول هایش را پسانداز می کند و خرّاج نیست. اما باز می دانم که باید در این باره بیشتر بخوانم و آگاهانه تر رفتار کنم.
پ.ن: سعی کردم با خواندن دیدگاه دیگر دوستان سرفصل های ذهنی خود را به تفکیک بنویسم اما تنها سرفصلی که واقعا در ذهن دارم همین است: هزینه های ضروری
سلام
دسته بندی هزینه های من به اینصورت هست:
ضروریات
لذت
امور خیر
هدیه
رشد و توسعه (خرید اکانت متمم، در کنار خرید کتاب، شرکت در همایش های آموزشی، خرید سی دی های آموزشی و … در این طبقه قرار دارند.
به نظر میرسه سرفصل لذت _به تعبیر من_ خیلی برای نسل قبل یا حداقل درباره خانواده من، به رسمیت شناخته نشده. و همینطور اونها برای روز مبادا پس انداز می کردند و خودشون رو از اون لذت محروم می کردند، که من در زندگی مشترک، اصول اینچنینی و زندگیِ با ترس از روز مبادا ندارم.
سرفصلها: ۱-تنقلات و خرید مایحتاج(سوپرمارکت و نانوایی …)
۲-کتاب و مجله و نرم افزار
۳-ناهار و شام بیرون از منزل
۴-قبضهای ماهانه(شارژ آپارتمان و قبض موبایل و تلفن و برق و ..)
۵-تفریح: سفر و سینما و تیاتر و…
۶-متفرقه: خریدهای خاص مثل مبلمان و وسایل تزیینی و فرش و
۷-حمل و نقل: بنزین و تاکسی
۸-پوشاک و کفش
۹-آموزش(هزینه اشتراک متمم در این بخش قرار می گیره)
۱۰- خشکشویی و کارواش
تمرین اول: چند مورد از عناوین و سرفصلهای حسابداری خودتان را اینجا برای بقیهی دوستان متمم بنویسید.
هزینههای روزانه زندگی مثل هزینه رفت و آمد به محل کار، هزینه تلفن و اینترنت/ هزینههای ضروری زندگی مثل خریدهای سوپرمارکتی و میوه/ هزینههای تفریح و خوشگذرانی/ هزینههای مسافرت/ هزینههای مد و پوشاک/ پسانداز/ هزینه رشد و توسعه فردی/ هزینه خرید لوازم منزل/ هزینه مربوط به نگهداری خودرو
تمرین دوم: هزینهی اشتراک متمم را زیر چه عنوان سرفصلی قرار میدهید؟ چه هزینههای دیگری در این سرفصل ثبت میشوند؟
هزینهی اشتراک متمم زیر عنوان سرفصل رشد و توسعه فردی ثبت میشود که هزینههایی همچون خرید کتاب و شرکت در سمینارها و دورههای آموزشی در این سرفصل ثبت میشوند.
تمرین سوم: به سرفصلهای حسابداری پدر و مادر خود نگاه کنید. سرفصلهای زندگی خودتان را هم ببینید. کدام سرفصلها در حسابداری ذهنی آنها وجود داشته که در حسابداری ذهنی شما وجود ندارد؟ یا بالعکس. کدام سرفصلها را شما به حسابداری ذهنی خود افزودهاید؟
به نظرم هزینههای مربوط به مسافرت، خوشگذرانی و تفریح در هزینههای زندگی نسل امروزی پررنگتر از هزینههای زندگی نسل قبلی است.
۱-هزینه گردش و تفریح،هزینه مواد خوراکی،هزینه نگهداری و تعمیر خودرو،هزینه آموزش، هزینه ارتباطات …
۲-هزینه آموزش.
۳-هزینه گردش و تفریح و هزینه تعمیر و نگهداری خودرو ، و هزینه آموزش را مادرم ندارد. اما در عوض هزینه پرستار خصوصی دارد که من ندارم.
هزینه ی اشتراک متمم را در زیرعنوان یادگیری و رشد قرار می دهم؛ هم ارز با هزینه برای خرید کتاب یا شرکت در یک دوره یا کارگاه آموزشی.
با سلام
سرفصل های من به صورت زیر است:
۱-هزینه های روزانه(شامل شیر،گوشت،قبوض،بنزین،…)
۲-سلامت(باشگاه،ویزیت پزشک)
۳-آموزشی(دانشگاه،کنکور)
۴-رشد و پیشرفت(کتاب،متمم،کلاس زبان،اینترنت)
۵-تفریح و خرید تجربه(سفر،سینما،رستوران،طبیعت گردی)