Menu


کتاب استراتژی اقیانوس آبی (معرفی + خلاصه)


استراتژی اقیانوس آبی چیست؟

کتاب استراتژی اقیانوس آبی (Blue Ocean Strategy) را بی‌تردید می‌توان یکی از کتابهای کلاسیک حوزه مدیریت و استراتژی دانست.

آقای دبلیو چان کیم (W. Chan Kim) و خانم رنه مابورنیا (Renee Maubourgne) این بحث را برای نخستین بار در سال ۲۰۰۴ در قالب مقاله‌ای در نشریه کسب و کار دانشگاه هاروارد ارائه کردند.

پس از آن، در سال ۲۰۰۵ همین بحث با مثال‌ها و توضیح‌های بیشتر و کامل‌تر به شکل یک کتاب جامع و آموزنده به بازار عرضه شد.

[ فایل مرتبط: دانلود مقاله استراتژی اقیانوس آبی (PDF انگلیسی) ]

خلاصه کتاب استراتژی اقیانوس آبی

بحث استراتژی اقیانوس آبی، حول یک مفهوم شکل گرفته است: رقابت یا Competition.

نگاه چان کیم و مابورنیا به بحث رقابت با نگاه و الگوی رایج در بازاریابی و فروش تفاوت دارد:

بهترین استراتژی برای موفقیت در رقابت این است که اساساً وارد رقابت نشویم

در نگاه اول ممکن است این حرف، شبیه جملات قصار سان تزو در کتاب هنر جنگ آوری به نظر برسد.

او هم در آن‌جا تأکید می‌کند که ژنرال‌های بزرگ،‌ در جنگ‌ها پیروز می‌شوند؛ اما بزرگ‌ترین ژنرال‌ها اصلاً وارد جنگ نمی‌شوند و اجازه نمی‌دهند فضای جنگی شکل بگیرد.

اما نباید فراموش کنیم که کتاب استراتژی اقیانوس آبی، مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها، توصیه‌ها و راهکارها را نیز در این زمینه در اختیار خواننده قرار می‌دهد.

اقیانوس قرمز و رقابتهای خونین

کیم و مابورنیا در کتاب خود، برای توصیف وضعیت رقابتی از یک استعاره مفهومی استفاده می‌کنند.

آن‌ها فضاهای رقابتی را اقیانوس‌های قرمز (خونین) می‌نامند.

اجازه بدهید تعریف کیم و مابورنیا را بخوانیم:

جهان کسب و کار را می‌توان به دو فضای متمایز تقسیم کرد که ما آن‌ها را اقیانوس های آبی و قرمز می‌نامیم.

اقیانوس قرمز شامل همه‌ی صنعت‌هایی است که امروز وجود دارند و بازارهایی که به خوبی شناخته شده‌اند.

در اقیانوس قرمز، مرز صنایع تعریف شده و به رسمیت شناخته می‌شود.

همه‌ی بازیگران نیز، قوانین رقابتی را می‌دانند و پذیرفته‌اند.

در چنین بازارهایی،‌ بازیگران برای پیشی گرفتن از یکدیگر، می‌کوشند تا سهم بیشتری از تقاضای موجود را به دست بیاورند و از آن خود کنند.

هر چه تعداد بازیگران و حجم عرضه‌ی آن‌ها افزایش پیدا می‌کند و تراکم در این صنعت‌ها بیشتر می‌شود،‌ فرصت رشد و حاشیه سود کاهش پیدا می‌کند.

محصولات به کامودیتی تبدیل می‌شوند و افزایش شدت رقابت، آب این اقیانوس را خونین می‌کند.

اقیانوس آبی و فضای به دور از رقابت

نویسندگان کتاب، اقیانوس آبی را در مقابل اقیانوس قرمز و به صورت زیر تعریف می‌کنند:

اقیانوس های آبی، همه‌ی صنایعی هستند که امروز وجود ندارند و طبیعتاً فضای بازارهای آنها نیز ناشناخته است.

در چنین اقیانوس‌هایی، تقاضا باید خلق شود. چون هنوز تقاضایی وجود ندارد که کسب و کارها برای تصاحب سهم بیشتری از آن، با یکدیگر رقابت کنند.

کسب و کارها به اقیانوس های خونین عادت کرده‌اند

نکته‌ی مهمی که مطرح‌کنندگان بحث استراتژی اقیانوس آبی به آن اشاره می‌کنند، عادت کردن کسب و کارها به این اقیانوس‌های خونین است.

کسب و کارها عادت می‌کنند که:

  رقابت کشنده و شدید را به عنوان واقعیت اجتناب‌ناپذیر بازار قبول کنند.

  در پی کاهش هزینه باشند تا بتوانند قیمت‌های بهتری پیشنهاد دهند.

  هزینه های منابع انسانی خود را کاهش دهند یا برای جذب نیروی انسانی قوی‌تر (برای ادامه دادن به همان کار گذشته) تلاش کنند.

  با سرمایه گذاری بیشتر در فعالیت‌های موجود (یا مشابه)، مقیاس خود را افزایش می‌دهند تا با صرفه جویی ناشی از مقیاس هزینه‌های خود را کاهش دهند.

می‌توان گفت در اقیانوس قرمز، بخش مهمی از رقابت‌ها بر سر یک Trade-off بین هزینه و ایجاد ارزش است؛ در حالی که نویسندگان کتاب استراتژی اقیانوس آبی، نوآوری در ارزش را پیشنهاد می‌کنند.

[ درس مرتبط: منظور از Trade-off چیست؟ ]

استراتژی اقیانوس آبی چیست

این نوع تصمیم‌ها و انتخاب‌ها، در بهترین حالت به بهینه سازی فعالیت‌های موجود منتهی می‌شود (که قابل تقلید است) و در بدترین حالت با رقابت در قیمت گذاری، حاشیه سود یا کیفیت محصول را کاهش می‌دهند.

می‌توان گفت همان‌طور که مایکل پورتر بارها اشاره می‌کند، این نوع رقابت‌ها در کوتاه‌مدت به عرضه کنندگان آسیب می‌زنند و در بلند‌مدت، به ضرر مشتری نیز تمام می‌شوند.

حرکت به سمت اقیانوس آبی به عنوان یک استراتژی

بقیه کتاب استراتژی اقیانوس آبی، به دو موضوع اختصاص یافته است:

  • تدوین استراتژی اقیانوس آبی
  • پیاده سازی استراتژی اقیانوس آبی

در تدوین استراتژی، چهار محور کلیدی مطرح می‌شود:

  تعریف / تغییر مرزهای بازار

  چشم برداشتن از تمرکز مطلق بر اعداد و توجه به تصویر کلان کسب و کار

  پیدا کردن کسانی که انتخاب کرده‌اند مشتری محصولات / صنعت فعلی نباشند

  بازنگری و ارزیابی استراتژی تدوین شده‌ی جدید

بخش‌های پایانی کتاب هم به غلبه بر موانع و اجرای استراتژی جدید اختصاص یافته‌اند.

ما در درس‌های مختلف از راهکارها و توصیه‌های این کتاب صحبت خواهیم کرد.

فعلاً صرفاً انتظار داریم دو اصطلاح کلیدی در خاطرتان بماند: اقیانوس آبی و اقیانوس قرمز.

در آینده در درس‌های مختلف (از جمله طراحی مدل کسب و کار) خواهیم دید که توجه به مفهوم اقیانوس آبی می‌تواند ما را از درجا زدن در وضعیت موجود و بهینه سازی جزئی آن رهایی بخشد.

ترجمه کتاب استراتژی اقیانوس آبی

کتاب استراتژی اقیانوس آبی توسط آقای علیرضا پورممتاز به زبان فارسی ترجمه شده و به همت #انتشارات آریانا قلم در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

[ لینک مرتبط: خلاصه کتاب استراتژی اقیانوس آبی (PDF فارسی) ]

پیشنهاد عضویت در متمم

دوست عزیز.

شما با عضویت رایگان به عنوان کاربر آزاد متمم (صرفاً با تعیین نام کاربری و کلمه‌ی عبور) می‌توانید به حدود نیمی از چند هزار درس متمم دسترسی داشته باشید.

همچنین در صورت تمایل، با پرداخت هزینه عضویت، به همه‌ی درس‌های متمم دسترسی خواهید داشت.

فهرست برخی از درس‌های مختص کاربران ویژه متمم را نیز می‌توانید در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌های مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ و بررسی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  دوره MBA

  فنون مذاکره

  تصمیم گیری

  مدیریت بازاریابی

  سواد دیجیتال

با توجه به آن‌چه در این درس خواندید، اصطلاح اقیانوس قرمز چه صنعت یا فعالیتی را برای شما تداعی می‌کند؟

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: محمد میلادی , نیلوفر کشاورز , رضا شادامروز , محمدرضا حسن پور , رضا شعبانی راد

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری تفکر استراتژیک به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه تفکر استراتژیک
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

32 نکته برای کتاب استراتژی اقیانوس آبی (معرفی + خلاصه)

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : سعید شریفی

    بنگاه‌های تبلیغی و انتشار آگهی اگر بر اساس استراتژی اقیانوس آبی عمل می‌کردند ، احتمالاً امروز می‌توانستند به‌جای اپلیکیشن دیوار فعالیت کنند.
    تصور کنید نیازمندی‌های همشهری با جایگاهی که داشت با استفاده از استراتژی اقیانوس آبی همان کاری را می‌کرد که امروز اَپ دیوار انجام می‌دهد.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .