Menu


مراحل نوشتن مقاله و سایر مطالب غیرداستانی


مراحل نوشتن مقاله

بسیاری از ما این را تجربه کرده‌ایم که وقتی یک آشپز را به حال خود رها کنیم، در مقایسه با زمانی که قرار است گام به گام کارهایش را برایمان توضیح دهد، غذای خوشمزه‌تری دریافت خواهیم کرد.

این ویژگی صرفاً به آشپزها محدود نیست. اکثر افراد حرفه‌ای، به علت تجربه و تکرار فراوان، کار خود را به صورت کاملاً آگاهانه انجام نمی‌دهند. حتی شاید نتوانند به درستی،‌ فرایند کاری خود را تعریف و توصیف کنند.

این وضعیت در مورد نوشتن هم مصداق دارد.

نویسندگان حرفه‌ی، بر اساس یک فلوچارت و الگوریتم مشخص کار نمی‌کنند. یا اگر هم چنین کنند، معمولاً خودشان از آن چندان آگاهی ندارند.

پس چرا باید یک درس را به مراحل نوشتن مقاله و فرایند تولید مطلب اختصاص دهیم؟

دو علت اصلی برای طرح این درس وجود دارد:

  • نخست این‌که بسیاری از ما حرفه‌ای نیستیم. پس بهتر است به یک فرایند مشخص و ثابت متکی باشیم. پس از مدتی، الگوی خود را خواهیم یافت و بر اساس آن رفتار خواهیم کرد.
  • دوم این‌که تعریف چنین فرایندی، کمک می‌کند تا چارچوب درس چالش نوشتن را بهتر درک کنیم و بدانیم که در میان انواع درس‌ها و مطالبی که برای ما در نظر گرفته شده، به دنبال چه هستیم.

با این مقدمه، به سراغ بررسی مراحل نوشتن مقاله می‌رویم. فرض ما در این‌جا بر آن است که مقاله‌ی مورد نظر، از نوع غیر داستانی (non-fiction) است.

مرحله اول: ایده اولیه

واضح است که نخستین مرحله در شکل‌گیری یک مقاله، ایده اولیه آن است.

با وجودی که این مرحله ساده به نظر می‌رسد، اما اتفاقاً یکی از مراحل دشوار نوشتن و نویسندگی است. حتماً تا به حال شنیده‌اید که اکثر نویسندگان، از دورانی که ذهن‌شان از ایده تهی بوده حرف می‌زنند.

نویسندگان ما در زبان فارسی ما از اصطلاح سترون / عقیم شدن استفاده می‌کنند. گاهی هم می‌گویند دچار انقباض فکری شده‌اند. در زبان انگلیسی هم اصطلاح writer’s block برای اشاره به این وضعیت استفاده می‌کنند.

به همین علت، بحث ایده یابی در میان نویسندگان و نیز در آموزش نویسندگی بسیار رایج است.

ما تاکنون در مجموعه درس‌های تولید محتوا، چند مرتبه به سراغ ایده یابی برای وبلاگ نویسی رفته‌ایم:

  ایده هایی برای وبلاگ نویسی (بخش اول)

  ایده هایی برای وبلاگ نویسی (بخش دوم)

  ایده هایی برای وبلاگ نویسی (بخش سوم)

درس استعاره های مفهومی هم که در همین مجموعه مطرح کرده‌ایم، با هدف کمک به ایده‌یابی ارائه شده است:

  استعاره های مفهومی

البته این را هم می‌دانیم که در حالت عادی، انتظار مخاطب از پست‌های وبلاگی چندان بالا نیست و به همین علت، ایده یابی برای پست وبلاگ ساده‌تر از ایده یابی برای مقاله یک روزنامه یا سایت خبری محسوب می‌شود.

اگر چه در صورتی که برای مخاطبان هدف مشخص بنویسید و قصد داشته باشید وبلاگ‌تان فراتر از دفتر یادداشت رویدادهای روزمره باشد، چالش ایده یابی هم برایتان بزرگ‌تر و جدی‌تر خواهد بود.

مستقل از همه‌ی جزئیات، باید این نکته را به خاطر داشته باشیم که در هر نوع آموزش نویسندگی، باید بخشی هم به ایده یابی و ابزارهای آن اختصاص پیدا کند.

این صرفاً به نویسندگان مبتدی محدود نیست؛ ایده یابی گاهی برای حرفه‌ای‌ترین نویسندگان نیز به یک چالش تبدیل می‌شود.

محدودیت در دسترسی به این درس

این درس برای کاربران آزاد فعال و کاربران ویژه متمم به صورت کامل نمایش داده می‌شود. اگر انواع کاربران متمم را نمی‌شناسید، می‌توانید به صفحه‌ی زیر مراجعه کنید:

برای ثبت‌نام در متمم یا کسب اطلاعات بیشتر بیشتر درباره‌ی درس‌ها هم می‌توانید از گزینه‌های زیر استفاده کنید:

ثبت‌نام | اطلاعات بیشتر     فهرست درس‌های متمم

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: مریم رئیسی , فرشاد , محمدرضا نجابت , رفیع عطایی , مژگان پاک چشم

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری چالش نوشتن به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه چالش نوشتن
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

12 نکته برای مراحل نوشتن مقاله و سایر مطالب غیرداستانی

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : ناهید عبدی

    فکر می‌کنم بسیاری از نویسندگان این مراحل را طی می‌کنند بدون اینکه چنین ترتیبی را برای هر نوشته به صورت ملموس بیاورند اما چیزی که باعث تمایز یک متن خوب می‌شود ترتیبی است که مراحل ذکرشده انجام می‌شود.
    مثلاً همان‌طور که در درس اشاره شد، برخلاف آنچه در ابتدا به نظر می‌رسد تهیۀ پیش‌نویس بهتر است بعد از طی کردن مراحل اولیه انجام شود نه در اولین مرحله. همین طور ویرایش کاری است که بعد از نوشتن و اتمام متن باید به آن پرداخته شود نه در حین نوشتن. چون ویرایش زودتر از موعد اجازۀ تفکر آزاد و خلاقانه را از ما می‌گیرد.
    به عنوان خوانندۀ یک مقاله ممکن است هرگز متوجه ترتیبی که نویسنده برای تهیۀ مقاله رعایت کرده است نشویم اما در بین مراحل ذکرشده شاید برای خواننده ملموس باشد که مرحلۀ سوم (پیام کلیدی) متن را تشخیص بدهد و البته اگر مطلب به درستی گردآوری‌شده باشد باید تشخیص بدهد.
    پیشنهادی که جو ویتال در این زمینه دارد با نوعی خودآزمایی مطرح می‌کند. اینکه بعد از ویرایش نهایی به عنوان مخاطب به قضاوت نوشته بنشینیم و ببینیم چه پیامی از متن را می‌توانیم درک کنیم. نام این کار را «آزمون خب که چی؟» می‌گذارد و مسئولیت آن را قبل از انتشار و سپرده شدن به دست همکاران تنها به عهدۀ خودِ نویسنده می‌گذارد.
    گاهی با متنی گیرا و جذاب مواجه می‌شویم که از نظر قواعد نگارشی و یا اصول نویسندگی نمی‌توانیم ایراد خاصی را به آن وارد کنیم اما درنهایت هم نمی‌توانیم ارتباط درستی با آن برقرار کنیم. شاید یکی از مهم‌ترین دلایل این باشد که پیام اصلی متن به درستی و به صورت شفاف بیان‌نشده است.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .