Menu


اثر پلتزمن | کمربند ایمنی بهتر است یا میخ؟


اثر پلتزمن

دو همسایه را در نظر بگیرید که یکی از آن‌ها در یک خانه‌ی معمولی با سازه‌ای ضعیف و دیگری در یک خانه‌ی نسبتاً مقاوم در برابر زلزله زندگی می‌کنند. از این دو همسایه، مرگ کدام‌یک در اثر زلزله محتمل‌تر است؟

در نگاه اول، پاسخ چنین سوالی ساده به نظر می‌رسد. کسی که در خانه‌ی دارای سازه‌ی ضعیف زندگی می‌کند، بیشتر احتمال دارد که در اثر زلزله جان خود را از دست بدهد.

حالا فرض کنید یک نفر آمده و استدلال متفاوتی مطرح می‌کند. او می‌گوید:

«تعداد قابل‌توجهی از زلزله‌ها، چند پیش‌لرزه دارند و سپس زلزله‌ی اصلی روی می‌دهد. با پیش‌لرزه، همسایه‌ای که در خانه‌ی ضعیف زندگی می‌کند می‌ترسد و خانه‌اش را ترک می‌کند. اما همسایه‌ای که در خانه‌ی محکم زندگی می‌کند، ممکن است به پشتوانه‌ی طراحی مقاوم خانه‌اش، در همان خانه بماند. اگر زلزله از حد مشخصی شدیدتر باشد و خانه ویران شود، احتمال مرگ همسایه‌ی دوم (در خانه‌ی مستحکم‌تر) بیشتر است.»

طبیعتاً نمی‌توان چنین ادعایی را به سادگی تأیید کرد. چون باید مطالعه‌ی آماری گسترده‌ای انجام شده و در نهایت، چنین ادعایی رد یا تأیید شود. اما واقعیت این است که به سادگی هم نمی‌توان این ادعا را رد کرد:

احساس امنیت گاهی ما را جسورتر می‌کند.
و همین جسورتر شدن ممکن است باعث شود که ما دست به ریسک‌های بزرگتری بزنیم یا برخی ریسک‌های بزرگ را نبینیم و جدی نگیریم.

طی چند دهه‌ی اخیر، افراد مختلفی به این موضوع توجه کرده‌اند و درباره‌ی آن حرف زده‌اند. از جمله‌ی این افراد می‌توان به سم پلتزمن (Sam Peltzman) اشاره کرد. او عمیقاً بر این باور بود که ایمنی و ایمن‌سازی – خصوصاً وقتی به شکل اجباری و دستوری انجام می‌شود – می‌تواند ریسک‌پذیری انسان‌ها را افزایش داده و به نتیجه‌ی معکوس منتهی شود.

این روزها حرف او را با عنوان اثر پلتزمن می‌شناسند و با همین نام درباره‌اش حرف می‌زنند. در این درس قصد داریم به شکل مختصر به اثر پلتزمن بپردازیم و با مفهوم آن آشنا شویم.

اثر پلتزمن چیست و چه می‌گوید؟

محدودیت در دسترسی کامل به این مجموعه درس

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های تصمیم گیری و حل مسئله برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته با توجه به علاقه‌ی شما به مباحث تصمیم گیری و حل مسئله، مناسب‌تر به نظر می‌رسد که مطالعه‌ی درس‌های زیر را در اولویت قرار دهید:

  تفکر سیستمی | تفکر استراتژیک

  مهارت یادگیری | مدل ذهنی

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

تمرین و مشارکت در بحث

آیا مثال یا تجربه‌ای از اثر پلتزمن در ذهن دارید؟ جایی که ایمن‌سازی نتیجه‌ی عکس داده باشد یا لااقل، بخشی از اثر خود را خنثی کرده باشد؟

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    علیرضا حقگو ، محمد وفایی ، الهام تاجدینی ، آفاق رحمانی ، مهشید محمدی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تصمیم گیری به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه تصمیم گیری

قوانین کامنت گذاری در متمم

31 نکته برای اثر پلتزمن | کمربند ایمنی بهتر است یا میخ؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : الهه طحان یزدی

    در خیلی از مواقع هم با یادداشت برداری های  زیاد و غیر بهینه  از یک سری مطلب – بدون اینکه  مطالعه ی عمیقی  داشته باشیم – نوعی  ایمنی ذهنی  را تجربه می‌کنیم ؛ یعنی به نوعی حس میکنیم که به دلیل ثبت این اطلاعات بر روی کاغذ میتوانیم برای یادگیری بعدا به آن ها مراجعه کنیم.

    در صورتی که همین  آرامش ذهنی  باعث می‌شود که برای یادگیری زمان کافی  اختصاص ندهیم و یادگیری کمتر و سطحی تری داشته باشیم.

    در دانشگاه ها هم افراد زیادی عادت به آرشیو مطالب درسی – بدون یادگیری – دارند ؛ مانند داشتن جزوه و وویس تمام جلسات کلاس که در آخر فرصت استفاده ی بهینه از هیچ کدام پیش نمی‌آید.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .