Menu


روانشناسی رابطه عاطفی | با مشکلات رابطه عاطفی چه می‌کنید؟


روانشناسی رابطه عاطفی

چالش در رابطه عاطفی اجتناب‌ناپذیر است. هر چقدر هم حس کنیم به شریک عاطفی خود نزدیکیم و با هم شباهت داریم، باز هم مشکلات و چالش‌ها به سراغ‌مان می‌آیند.

یک روز ممکن است درباره‌ی حریم شخصی و حد و حدود آن بحث کنیم، روزی دیگر در مورد حفظ یا قطع ارتباط با یک دوست مشترک.

یک بار درباره‌ی مسائل سیاسی اختلاف‌نظر پیدا می‌کنیم و یک بار هم درباره‌ی ماندن یا استعفا دادن از شغل فعلی.

گاهی این‌که شریک عاطفی‌مان سر در موبایل برده و برای حرف زدن با ما وقت نمی‌گذارد خود می‌تواند منشاء یک بحث و جدال تازه باشد و گاهی، تغییر نظر شریک عاطفی‌مان در مورد داشتن یا نداشتن فرزند.

فهرست چالش‌های رایج در روابط عاطفی بسیار طولانی است و اگر کسی بگوید در رابطه عاطفی هرگز چنین چالش‌هایی به وجود نمی‌آید احتمالاً هیچ‌وقت چنین رابطه‌‌هایی را تجربه نکرده است.

درباره‌ی مشکلات رابطه عاطفی بسیار گفته‌اند و نوشته‌اند. بخشی از این نوشته‌ها بر پایه‌ی مشاهدات و تجربیات گوینده هستند و برخی دیگر بر پایه‌ی مطالعات علمی شکل گرفته‌اند. رابطه عاطفی آن‌قدر پیچیده است که نمی‌توان انتظار داشت مطالعات علمی بتوانند همه‌ی جنبه‌های آن را پوشش دهند. اما در عین حال، دستاوردهای علمی هم در این زمینه کم نبوده‌اند.

در این درس می‌خواهیم به مدل ذهنی درباره‌ی رابطه بپردازیم و ببینیم این بحث چگونه می‌تواند به ما در کاهش نارضایتی از رابطه کمک کند.

بحث مدل ذهنی درباره‌ی رابطه را نخستین بار ریموند نی (Raymond Knee) مطرح کرد و پس از او محققان متعددی آن را توسعه دادند (+).

ریموند نی | مطالعه درباره مدل ذهنی و مشکلات رابطه عاطفی

کارول دوک در دهه‌ی نود میلادی به شدت روی موضوع طرز فکر یا مدل ذهنی متمرکز بود و مقالات متعددی را در این زمینه منتشر کرد. دوک انسان‌ها را در یک طیف قرار می‌داد که در یک سر آن ذهنیت ثابت (Fixed Mindset) و در انتهای دیگر آن ذهنیت رشد (Growth Mindset) قرار داشت.

دستاوردهای این مطالعات نهایتاً یک دهه بعد در قالب کتاب Mindset منتشر شد که آن را جداگانه به صورت کامل معرفی کرده‌ایم (کتاب طرز فکر).

تلاشی که دوک از دهه‌ی نود میلادی آغاز کرد باعث شد فضای جدیدی در تحلیل مدل ذهنی انسان‌ها باز شود.

مشکلات رابطه عاطفی

پس از دوک محققان بسیاری سعی کردند ایده‌ی تئوری‌های ضمنی را در حوزه‌های دیگر به‌کار ببرند و آزمایش کنند و اتفاقاً بسیاری از آن‌ها موفق هم شدند. ریموند نی یکی از این افراد بود. او از خود پرسید:

آیا می‌توان گفت ذهنیت ثابت و ذهنیت رشد در رابطه عاطفی هم وجود دارد و روی آن تأثیر می‌گذارد؟

مثلاً می‌توانیم بگوییم مهناز و بهداد در رابطه با شریک عاطفی خود مشکل مشابهی داشتند، اما تفاوت در مدل ذهنی باعث شد که به شکل‌های بسیار متفاوتی رفتار کنند؟

او نتیجه‌ی مطالعاتش را در قالب یک مقاله منتشر کرد و نشان داد که تفاوت در مدل ذهنی می‌توان به تفاوت‌های جدی در رفتار و عملکرد منتهی شود. او به این سوالات پاسخ داد:

  • مدل ذهنی چگونه روی انتخاب شریک عاطفی تأثیر می‌گذارد؟
  • مدل ذهنی به چه شکلی روی رفتار ما در مواجهه با چالش‌ها تأثیر می‌گذارد؟
  • مدل ذهنی چگونه روی برنامه ریزی ما برای رابطه عاطفی تأثیر می‌گذارد؟
  • تفسیری که ما از رفتارهای طرف مقابل انجام می‌دهیم چگونه مدل ذهنی‌مان ربط پیدا می‌کند؟

چگونه به رابطه نگاه می‌کنید؟ سرنوشت ثابت یا امکان رشد؟

پیش از این‌که بحث را جلو ببریم، لازم است دو مدل مختلف نگاه به رابطه عاطفی را کمی بیشتر شرح دهیم:

محدودیت در دسترسی کامل به مجموعه درس حمایت اجتماعی و رابطه عاطفی

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های حمایت اجتماعی و رابطه عاطفی برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است. به عنوان عضو ویژه‌ی متمم به مجموعه درس‌های بسیار بیشتری از جمله درس‌های زیر دسترسی پیدا می‌کنید:

  فهرست درس‌های متمم

ضمناً از میان دوستان متممی، کسانی که درس‌های حمایت اجتماعی و رابطه عاطفی را مطالعه کرده‌اند، به درس‌ها و موضوعات زیر نیز علاقه نشان داده‌اند:

  مدیریت استرس  |  مهارت ارتباطی  |  کوچینگ

  شخصیت شناسی | خودشناسی  |  مدیریت تعارض

  چگونه شاد باشیم | عزت نفس  | هوش هیجانی

  تحلیل رفتار متقابل  |  روانشناسی مثبت گرا  |  حل مسئله

تمرین و مشارکت در بحث

تجربه‌ی شما از این دو ذهنیت چیست؟ بیشتر به کدامیک از آن‌ها تکیه کرده‌اید؟

بر اساس خاطرات و تجربیات شما، هر یک از این دو ذهنیت چه فرصت‌ها و تهدیدها، یا مزیت‌ها و هزینه‌ایی می‌توانند ایجاد کنند؟

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    الی صفاجویی ، آرش جعفرنیا ، احمد ، روح الله ، طاهره خباری

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری حمایت اجتماعی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه حمایت اجتماعی
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

20 نکته برای روانشناسی رابطه عاطفی | با مشکلات رابطه عاطفی چه می‌کنید؟

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : بهناز مقدم

    صرفا چون متمم تجربه شخصی رو می خواست من این مطلب رو می نویسم و ابتدا عرض  کنم قصدم خدای نکرده اهانت به رشته تحصیلی یاقشر خاصی نیست.

    من خودم در رشته تجربی درس خوندم و در همون گرایش ادامه تحصیل دادم منتها  همسرم رشته انسانی بودند.شاید این ضعف من بود که فقط روی تحصیلات دانشگاهی تمرکز کرده بودم .اما فکر میکنم رشته ایشون امکان بیشتری برای مطالعه خارج درس فراهم می کرد.(بازم می گم این یک توجیهه). در مورد یک مشکل ساده می تونست  خیلی شفاف و قابل فهم صحبت کنه.  یکی از جالب ترین اتفاقات این بود که از همون اوایل بهم پیشنهاد کتاب می داد مثلا اولین کتابی که بهم داد کتاب "طاعون" بود. (16 سال پیش)بعد از تموم کردنش ازم پرسید بنظرت طاعون ممکنه دوباره به اون شهر برگرده؟ و من ...؟؟؟ همسرم گفت که وقتی کتابی رو تموم می کنی سعی کن مصداق های اونو تو زندگی پیدا کنی. شهری که مستعد گرفتن طاعون بوده امکان برگشت دوباره اون حتما وجود داره . تو شروع زندگی هم قطعا مشکلاتی خواهیم داشت ولی از اول بهم قول بدیم که راجع بهش صحبت کنیم. چون مشکلات همیشه دلیل مشخصی ندارند و باید ریشه ای به اونها نگاه کنیم. یکی دیگه از کتابهایی که اوایل حتما اصرار داشت بخونم کتاب " ارتباط متقابل" بود.

    شاید اگر من به شیوه خودم پیش می رفتم بیشتر شبیه ذهنیت ثابت عمل می کردم ولی این دیدگاه باعث شد منفعلانه با قضایا برخورد نکنم.

    دور وبرخودمون افراد زیادی رو می بینیم که با خوندن چندین کتاب روانشناسی و .... ادعا می کنند آدم شناس قابلی شدند و شخصیت آدم ها رو می تونن بخوبی تشخیص بدهند. اما وقتی  وارد رابطه های مختلف می شوند ،همچنان ناپختگی و بی تجربگی خودشون رو ثابت می کنند و در تمام رابطه ها یکنواخت عمل می کنند و انعطاف ندارند.قسمت جالب قضیه اینجاست که بر آدم شناس بودن خود اصرار دارند و نصایح اطرافیان رو مورد توجه قرار نمی دهند و حاضر به تغییر الگوی فکری خودشون نیستند.

    شاید این تعریف ابن سینا مکمل این بحث باشه:

    "خردورزی یعنی اینکه دنیای ذهنی انسان برداشتی باشد از دنیای عینی "

    دنیای عینی دایم درحال تغییره پس ذهن ماهم نیاز به رشد و تغییر داره.

     

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .