کتاب فیزیک و تکنولوژی برای رئیسجمهورهای آینده | نگاهی متفاوت به تفکر نقاد

مسئولیت ادارهٔ یک کشور کاری است که طی قرون اخیر به تدریج دشوارتر، سنگینتر و پیچیدهتر شده است.
البته در گذشته و در دوران امپراطوریهای بزرگ، کشورداری پیچیدگیهای خاص خود را داشته است. اما بخش زیادی از کشورداری صرفاً به «برقراری نظم» و «تأمین امنیت» محدود بوده است. برای این کار هم سوادی بیش از دانش اولیهٔ نظامی لازم نبوده است. تفاوت قدرت و عملکرد سلاحهای قدیمی را حتی با چشم هم میشد تشخیص داد.
اما به تدریج، وظایف کشورداری پیچیدهتر و چندلایهای شد. امروز در دنیا دولتها وظیفههای بسیاری مانند ایجاد رفاه، زمینهسازی رشد اقتصادی و خلق ثروت و استفادهٔ بهینه از منابع ملی را بر عهده دارند.
اگر حاکمان قدیم با چشم میتوانستند قدرت لشکر خود را با لشکر دیگر مقایسه کنند و متوجه شوند، امروز ممکن است حتی وقتی روی کاغذ گزارشی دربارهٔ وضعیت انرژی، اقتصاد و سیستمهای کلان کشور خود میخوانند، متوجه نشوند که این گزارش اساساً معنا دارد یا برگهای سیاه شده از ارقام و اعداد است که برای گمراه کردن آنها در اختیارشان قرار داده شده است.
با این مفروضات بهتر میشود فهمید چرا ریچارد مولر (Richard A. Muller) کتابی نوشته و به داوطلبان ریاستجمهوری و سایر مقامهای ارشد آمریکا (و دیگر کشورهای جهان) پیشنهاد کرده آن را بخوانند تا مبانی اولیهٔ فیزیک و تکنولوژی را بفهمند. کمتر کتابی میتوانید بیابید که مخاطبان آن – حداقل بر اساس عنوان – تا این حد کم باشند: «فیزیک و تکنولوژی برای رئیسجمهورهای آینده / Physics and Technology for Future Presidents».
این کتاب را انتشارات دانشگاه پرینستون به بازار عرضه کرده است.
علت معرفی کتاب فیزیک برای روسای جمهور در متمم
ما به علل متعدد و متنوعی کتاب ریچارد مولر را برای معرفی در متمم انتخاب کردهایم.
◼️ علت اول، رویکرد متفاوتی است که ریچارد مولر به تفکر نقادانه دارد. ریچارد مولر معتقد است اگر مبانی علمی را در یک حوزه ندانید، نمیتوانید در آن حوزه نگاه نقادانه داشته باشید.
روش رایج در آموزش تفکر نقادانه این است که مفاهیمی مانند گزاره، پیشفرض، نتیجهگیری، استنتاج و استقرا را آموزش میدهند و چند مغلطه هم فهرست میکنند و برای هر یک چند مثال میزنند. معمولاً بخشی از سرفصل هم به هوش کلامی و ظرافتهای کلامی اختصاص پیدا میکند. اگر بخواهند کمی بحث جذابتر شود، چند نمونه از خطاهای شناختی را هم در نقش نمک و فلفل به خوراک آموزشی میافزایند و به مخاطب ارائه میدهند.
در سواد رسانهای هم دوباره تقریباً همین سرفصلها آموزش داده میشود. چون یکی از پایههای سواد رسانهای هم نگاه نقادانه به خبرها و تحلیلهاست.
قطعاً آموزش این نکات مفید است و «بدون آنها» نمیتوانیم مدعی نگاه نقادانه شویم. اما مسئله این است که «با آنها» هم نمیتوانیم بگوییم به قدرت تفکر نقادانه دست پیدا کردهایم:
فرض کنیم نمیدانیم انرژی هستهای دقیقاً چگونه تولید میشود و ریسکها و مزایایش چیست. اعداد و ارقام و مقیاسهای این بحث را هم نمیشناسیم. آیا با مبانی کلی گزاره و استنتاج و استدلال و آشنایی با ظرافت کلامی میتوانیم نقاط قوت و ضعف یک خبر یا تحلیل را بفهمیم؟ آیا میتوانیم مدعی باشیم که بازیچهٔ بازی بازیگران بازار هستهای نخواهیم شد؟ قطعاً نه.
فرض کنیم نمیدانیم دقیقاً یک تن TNT یعنی چه و اثرات تخریبی آن چیست. آیا درکی از خبرهای بمباران و اعداد و ارقامی که در این خبرها میآید خواهیم داشت؟ قطعاً نه.
فرض کنیم نمیدانیم کاربردها، فرصتها و محدودیتهای نظریهٔ کوانتوم چیست و چه رویکردهای متفاوتی در این حوزه وجود دارد. آیا میتوانیم دربارهٔ اینکه فیزیکدانان دانشگاهی بودجهٔ عمومی را تلف میکنند یا ثروت علمی موثر خلق میکنند نظر دهیم؟ قطعاً نه (این مورد آخر، یکی از صدها چالشی است که بخشی از دانشگاهیان آمریکا با تیم دورهٔ دوم ترامپ و مشخصاً ایلان ماسک تجربه کردند).
گاهی در پاسخ به این حرفها گفته میشود که قرار نیست رئیسجمهور و سیاستگذار این چیزها را بدانند. چنین گزارشهایی را کارشناسان مینویسند و تهیه میکنند.
اما مسئله اینجاست که برای فهم گزارش کارشناسی لازم است حداقلی از دانش (قطعاً بسیار کمتر از دانش کارشناس) در ذهن خود داشته باشیم. وگرنه عملاً بازیچهٔ جریانهای قدرت در زیرمجموعهٔ خود میشویم. کارشناسان مختلف بسته به منافع خود و گروههای پشتیبانشان، تحلیلهایی را ارائه میکنند و ما هم صرفاً با تکیه بر اینکه «گزارش کارشناسی» تهیه شده، عملاً دنبالهرو آنها میشویم.
◼️ دومین علت معرفی این کتاب، شیوهٔ ساده و جذاب آن در بیان مطالب است. در سالهای اخیر زیاد دربارهٔ اهمیت داستانسرایی، سادهگویی، استفادهٔ تأثیرگذار از اعداد و موضوعاتی از این دست میشنویم. طبیعتاً این توصیهها با یک یا چند مثال هم همراه میشوند. اما اگر بخواهیم بیشتر یاد بگیریم، کجا میتوانیم نمونههای عملی پیدا کنیم؟
کتاب فیزیک برای رئیسجمهورها یک مثال چهارصد صفحهای از «هنر ساده کردن مفاهیم پیچیده» است. واضح است که نباید انتظار داشته باشید مباحث سنگین انرژی هستهای یا گرانش و فیزیک کوانتوم مثل یک داستان سرگرمکننده ساده شوند. اما وقتی کتاب را میخوانید، بارها از اینکه نویسنده چگونه به ذهنش رسیده موضوعات مهم و سنگین علمی را اینگونه ساده کند شگفتزده میشوید.
بنابراین حتی اگر زمینهٔ فعالیتتان فیزیک نباشد و در زمینهای دیگر (فرضاً اقتصاد، زیستشناسی یا موضوعات غیرمرتبط دیگر) فعالیت میکنید، باز هم میتوانید از سبک کار ریچارد مولر الهام بگیرید و بیاموزید.
◼️ سومین علت معرفی «کتاب فیزیک برای رئیسجمهورها» این است که میشود آن را مناسب فهرست کتابهای پیشنهادی برای ترجمه دانست. واضح است که این کتاب را باید ناشری فعال در زمینهٔ فیزیک یا علاقهمند به نشر علم منتشر کند (فروش کتاب فیزیک غیردرسی معمولاً به اندازهٔ یک کتاب فیزیک درسی دانشگاهی نیست). اما مشخصاً هماکنون ناشران عمومی بسیاری در کشور کتابهایی همسنخ با این کتاب را ترجمه و عرضه کردهاند. بنابراین به نظر میرسد این کتاب هم میتواند در فهرست گزینههایشان قرار بگیرد.
شما با عضویت ویژه در متمم، میتوانید به هزاران درس دربارهٔ موضوعات مختلف از جمله موضوعات زیر دسترسی کامل داشته باشید:
دوره MBA (یادگیری منظم درسها)
استراتژی | کارآفرینی | مدل کسب و کار | برندسازی
فنون مذاکره | مهارت ارتباطی | هوش هیجانی
فکر کردن به کمک نوشتن | تسلط کلامی | یادگیری
توسعه فردی | مهارت یادگیری | تصمیم گیری | تفکر سیستمی
کوچینگ | مشاوره مدیریت | کار تیمی | کاریزما | هدف گذاری
عزت نفس | زندگی شاد | خودشناسی | شخصیت شناسی
تمرین و مشارکت در بحث
به یکی از موضوعاتی که خودتان بر آن تسلط نسبی دارید فکر کنید (یا لااقل فکر میکنید جنبههای مختلف آن را میدانید).
فرض کنید شما هم میخواهید شبیه ریچارد مولر، کتابی برای رئیسجمهورهای آینده (و در واقع هر کسی میخواهد تفکر نقاد داشته باشد) بنویسید و به او کمک کنید مفاهیم پایهٔ آن موضوع را در حدی که گزارشها و خبرها را نقادانه بخواند آموزش دهید.
قرار نیست یک متخصص بسازید. اما میخواهید به مخاطب خود بگویید که برای این که خبرها و تحلیلهای حوزهٔ …. را با نگاه نقادانه بخواند، باید حداقل این چند مفهوم را کمی بشناسد.
چند نمونه از عنوانهای فصلهای کتاب فرضیتان را اینجا بنویسید.
چند تذکر دربارهٔ بخش معرفی کتاب متمم
متمم سایت فروش کتاب نیست. و جز کتاب «از کتاب» محمدرضا شعبانعلی - که خود متمم آن را منتشر کرده - صرفاً به معرفی، بررسی و نقد کتاب میپردازد.
صِرف معرفی کتاب در متمم لزوماً به معنای تأیید محتوای آن کتاب نیست. پس حتماً متن معرفی را کامل بخوانید. ممکن است نقاط ضعف برخی کتابها پررنگتر از نقاط قوتشان باشد. ضمن این که معرفی کتاب در متمم لزوماً به این معنا نیست که آن کتاب جزو منابع تدوین درسها بوده است. جز در مواردی که صریحاً به این نکته اشاره، در باقی موارد صرفاً ممکن است با هدف آشنایی کلی با موضوع یا نویسنده و یا نقد کتاب به آن پرداخته شده باشد.
متمم برای معرفی کتابها هیچ نوع هزینهای دریافت نمیکند و صرفاً اهداف آموزشی خود را مد نظر قرار میدهد.
دستهبندی کتاب های روانشناسی و توسعه فردی
کتابهایی در مورد یادگیری و مدل ذهنی
چند کتاب درباره بهبود مهارت های ارتباطی
مطالب، فایلها و کتابهای مربوط به کتابخوانی
خرید کتاب از کتاب نوشته محمدرضا شعبانعلی
راهنمای خواندن و خریدن کتاب (فایل صوتی)
کتابخوانی | چگونه کتابخوان شویم؟
فهرست کتابهای پیشنهادی برای ترجمه
پاراگراف فارسی | جملات منتخب کتابها
ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تفکر نقادانه به شما پیشنهاد میکند:
- تفکر نقادانه (Critical Thinking) | آموزش تفکر انتقادی
- دانشمند بودن هم یک شغل است | مایکل کرایتون و نقد جامعه علمی
- تعریف تفکر نقادانه – درباره تاریخچه نقد و نقادی
- تفکر نقادانه در چه زمینههایی کاربرد دارد؟
- کتاب راهنمای تفکر نقادانه (پرسیدن سوالهای بجا)
- فکر کردن نقادانه چیزی شبیهِ خاکشویی است
- چهار پایه اصلی تفکر نقادانه
- خودمحوری چیست و چرا میتواند مانع تفکر نقادانه باشد؟
- روش چیست؟ روش شناسی چیست؟ (درباره متد و متدولوژی)
- روش علمی چیست؟ چه ادعایی علمی است؟ آیا همه چیز باید علمی باشد؟
- تفکر نقادانه: گشت و گذاری در تاریخ منطق
- تعریف شناخت (Cognition) چیست؟
- تعریف تفکر چیست؟ | چه زمانهایی فکر میکنیم؟
- تعریف گزاره چیست؟
- گزاره های اثباتی در برابر گزاره های هنجاری | پوزیتیو در برابر نرماتیو
- استدلال چیست؟ فرم استاندارد یک استدلال را چگونه بنویسیم؟
- تفکر نقادانه: “روایت، انشا و ادعا” با “بحث و استدلال” تفاوت دارند
- تفکر نقادانه | ادعا و ادعاشناسی
- چتر مفهومی یا واژه های چتری
- کتاب واقع نگری (کتاب واقعیت) | هانس روسلینگ
- فیک نیوز چیست؟ | اخبار جعلی چگونه فراگیر شد؟
- فیک نیوز | Fiskkit در تلاش برای نبرد با اخبار جعلی و مقالات تحلیلی ضعیف
- شکافهای سیاسی | دوقطبی شدن جامعه چه معنایی دارد؟
- تجربهٔ ذهنی | چالش استخراج ذخایر بستر دریاها
- کتاب فیزیک و تکنولوژی برای رئیسجمهورهای آینده | نگاهی متفاوت به تفکر نقاد
چند مطلب پیشنهادی از متمم:
سوالهای پرتکرار دربارهٔ متمم
متمم مخففِ عبارت «محل توسعه مهارتهای من» است: یک فضای آموزشی آنلاین برای بحثهای مهارتی و مدیریتی.
برای آشنا شدن بیشتر با متمم به صفحهٔ درباره متمم سر بزنید و فایل صوتی معرفی متمم را دانلود کنید و گوش دهید.
فهرست دوره های آموزشی متمم را کجا ببینیم؟
هر یک از دوره های آموزشی متمم یک «نقشه راه» دارد که مسیر یادگیری آن درس را مشخص میکند. با مراجعه به صفحهٔ نقشه راه یادگیری میتوانید نقشه راههای مختلف را ببینید و با دوره های متنوع متمم آشنا شوید.
همچنین در صفحههای دوره MBA و توسعه فردی میتوانید با دوره های آموزشی متمم بیشتر آشنا شوید.
هزینه ثبت نام در متمم چقدر است؟
شما میتوانید بدون پرداخت پول در متمم به عنوان کاربر آزاد عضو شوید. اما به حدود نیمی از درسهای متمم دسترسی خواهید داشت. پیشنهاد ما این است که پس از ثبت نام به عنوان کاربر آزاد، با خرید اعتبار به عضو ویژه تبدیل شوید.
اعتبار را میتوانید به صورت ماهیانه (۱۶۰ هزار تومان)، فصلی (۴۲۰ هزار تومان)، نیمسال (۷۵۰ هزار تومان) و یکساله (یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان) بخرید.
توجه داشته باشید که خرید ششماهه و یکساله بهترتیب معادل ۲۰٪ و ۳۸٪ تخفیف (نسبت به خرید یکماهه) محسوب میشوند.برای اطلاعات بیشتر به صفحه ثبت نام مراجعه کنید.
آیا در متمم فایل های صوتی رایگان برای دانلود وجود دارد؟
مجموعه گسترده و متنوعی از فایلهای صوتی رایگان در رادیو متمم ارائه شده که میتوانید هر یک از آنها را دانلود کرده و گوش دهید.
همچنین دوره های صوتی آموزشی متنوعی هم در متمم وجود دارد که فهرست آنها را میتوانید در فروشگاه متمم ببینید.
با متمم همراه شوید
آیا میدانید که فقط با ثبت ایمیل و تعریف نام کاربری و رمز عبور میتوانید به جمع متممیها بپیوندید؟
نویسندهی دیدگاه : علیرضا امجدی
اول که با متن این درس جدید متمم برخوردم، فکر کردم که مثل همیشه فیزیک درسی که هیچ وقت نتونستم باهاش ارتباط بگیرم و قرار هستش که مطالعه کنم و آخرش یک نکته ازش به عنوان خروجی استفاده کنم ولی هیچ وقت از این زاویه بهش دقت نکرده بودم و از اونجا که همیشه به اقتصاد علاقه زیادی دارم و عقیده دارم که یک رییس جمهور باید اول از همه جامعه شناس قوی باشه بعدش بتونه اقتصاد خوب لمسش کنه و بتونه درک کافی و کامل داشته باشه از اون مهمتر بتونه با داده و آمار و تحلیل خیلی خوب مسلط باشه و تکنولوژی و روند های اون از همه مهمتر.. حالا میخوام مثل کتابچه های کوچک HBS در چند بخش منتشر کنم و این کتابی است که برای رییس جمهور خواهم نوشت:
عنوان کتاب:
چگونه در بازی داخلی ها گول نخوریم و زمین بازی را واگذار نکنیم؟
هدفی که از نوشتار این کتاب دارم:
هدف از نوشتار این کتابی که خواهم نوشت و دوست دارم روش هم کار کنم به مشکلاتی که هر رییسجمهور با موانع داخلی کشور باهاشون روبرو هستند ونمیتوانند کارهایی که مد نظرشون هستش را انجام بدن می نویسم و همچنین مهارت ها و دانش هایی که یک رییس جمهور حتما باید بداند تا بتواند یک جامعه را به رشد و سعادت برساند.
فصل ها یا عنوان هر کتابچه :
مقدمه :
راهکارهای مقابله به موانعی که داخلی ها روبروی ما می گذارند؟
فصل اول:
یک رییس جمهور چه مهارت های کلانی را باید بداند؟
فصل دوم :
اقتصاد چیست ؟
فصل سوم:
در کشورهای جهان سومی مثل ایران، چرا پول چاپ میکنید، اما فقیرتر میشوید؟
فصل چهارم:
رشد اقتصادی یا توزیع ثروت؟ کدام مهمتر است؟
فصل پنجم:
جنگ اقتصادی چیست و چگونه باید در آن بازی کرد؟
فصل ششم:
درمورد FATF چه می دانیم؟
فصل هفتم:
مالیات؛ ابزار توسعه یا فشار به مردم؟
فصل هشتم:
بازارهای مالی؛ کازینو یا قلب تپندهٔ اقتصاد؟
فصل نهم :
اقتصاد، انرژی های تجدید پذیر و نسل Z
فصل دهم:
تصمیمهای اقتصادی و سرنوشت یک کشور
فصل یازدهم:
قیمت ارز و تورم؛ سیاستگذاری یا بازی بازار؟
و....
امشب خیلی سوال ها و مهارت هایی که یک رییس جمهور باید بلد باشه را تو ذهنم خیلی خیلی زیاد مرور کردم و بحث های بسیار زیاد کلانی که یک رییس جمهور باید بداند و از همه مهمتر مهارت های بزرگ مدیریتی از جمله: انتخاب درست وزیرانش، دستیارانش و سیاست گذاری هایی که باید در کنار خود داشته باشد تا بتواند تصمیم های درست برای سعادت مردمان کشورش بگیرد.
بحث فوق العاده جذابی بودش