Menu


هزینه فرصت های از دست رفته و روش محاسبه آن


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۱۰۴۳۵۶
پیش نیاز مطالعه درس هزینه فرصت از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس بتوانند:
  • مفهوم هزینه فرصت (Opportunity Cost) را تعریف کنند.
  • هزینه فرصت انتخاب‌ها و تصمیم‌های خود را برآورد کنند.
  • تفاوت هزینه فرصت و Trade-off را شرح دهند.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
تعریف هزینه فرصت چیست؟ روش محاسبه هزینه فرصت چگونه است؟

با وجودی که مفاهیم هزینه‌ فرصت (Opportunity Cost) و مبادله (Trade-off) بسیار به یکدیگر نزدیک هستند، ماهیت آن‌ها متفاوت است و لازم است هر یک از آن‌ها را به خوبی بشناسیم و تفاوت‌شان با یکدیگر را نیز درک کنیم.

پیش از این‌که وارد بحث‌های دقیق‌تر درباره‌ی هزینه فرصت بشویم، اجازه بدهید چند مثال فرضی را با هم مرور کنیم:

  • فردی را در نظر بگیرید که می‌خواهد صد میلیون تومان از دارایی خود را به سکه‌ی طلا تبدیل کند. اگر به هر علت، از خریدن سکه‌ی طلا منصرف شود یا نتواند این کار را انجام دهد، دومین گزینه‌ی او برای استفاده از این صد میلیون تومان چه خواهد بود؟
  • یکی از دوستان‌تان که سال‌ها در خارج از کشور زندگی می‌کند، برای مدت کوتاهی به ایران آمده و صرفاً یک مرتبه فرصت دارید او را ببینید و ساعتی را با هم بگذرانید. نخستین انتخاب شما برای این یک ساعت چیست؟ دومین انتخاب‌تان چه بود که از آن به نفع گزینه‌ی اول، صرف‌نظر کردید؟

ساده‌ترین تعریف هزینه فرصت چنین است:

دومین گزینه‌ی شما (که آن را کنار گذاشته و به سراغ گزینه‌ی فعلی آمده‌اید) می‌توانست چه ارزش‌ها و دستاوردهایی برایتان داشته باشد؟

به بیان دیگر، هزینه‌‌‌ی ضمنی که با انتخاب گزینه‌ی نخست و کنار گذاشتن دومین گزینه پرداخت کردید، چیست و چقدر است؟

ما معمولاً در انتخاب‌ها و تصمیم گیری‌های خود،‌ به هزینه‌های مستقیم انتخاب‌مان توجه می‌کنیم و بعید است این هزینه‌ها از چشم‌مان پنهان بمانند. اما هزینه‌های ضمنی هم، بخشی از هزینه های تصمیم گیری هستند که نباید از آن‌ها غافل شویم.

این نکته را می‌توان به شکل بسیار ساده‌ی زیر نوشت و بیان کرد:

هزینه‌های واقعی = هزینه‌های مستقیم + هزینه‌های ضمنی

به مثال زیر توجه کنید:

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

دسترسی کامل به این درس برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که تحت عنوان تصمیم گیری و حل مسئله مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  تفکر سیستمی

  مهارت یادگیری

  مدل ذهنی

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

یک مثال دیگر از هزینه فرصت

بسیاری از ما وقتی از کارآفرینی حرف می‌زنیم و به هزینه‌های ایجاد کسب و کار جدید فکر می‌پردازیم، صرفاً به طرح تجاری و هزینه‌های متعارفی که در‌ آن ذکر می‌شود توجه می‌کنیم.

اما اگر بخواهیم هزینه واقعی راه‌اندازی یک کسب و کار را برآورد کنیم، باید هزینه‌ی فرصت کارآفرینی را نیز محاسبه و برآورد کنیم.

از آن‌جا که آلترناتیو (گزینه‌ی دوم) هر یک از ما با دیگری متفاوت است، هزینه فرصت کارآفرینی هم برای هر یک از ما متفاوت خواهد بود.

به همین علت، ممکن است راه‌اندازی یک کسب و کار مشخص، برای یک نفر کاملاً‌ توجیه‌پذیر و برای فردی دیگر، کاملاً‌ غیر قابل پذیرش باشد.

تمرین

چه مثال‌ها و تجربه‌های دیگری از هزینه فرصت در ذهن دارید که بتوانند مکمل مناسبی برای بحث مطرح شده در این درس باشند؟

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: حسن پیوسته گر , احمد عباسی , ایمان میرزائی , جلیل شجاع زاده , مائده روشنعلی

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری مهارت حل مسئله به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه مهارت حل مسئله
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

7 نکته برای هزینه فرصت های از دست رفته و روش محاسبه آن

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .