Menu


شاخص چیست؟ استعاره‌ای برای درک بهتر شاخص


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۶۷۸۶
پیش نیاز مطالعه درس تعریف شاخص: از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس:
  • بتوانند مفهوم شاخص را با استفاده از استعاره داشبورد خودرو توضیح دهند.
  • مفهوم داشبورد مدیریتی یا پنل شاخص‌ها را درک کنند و بتوانند مصداق‌های آن را در کسب و کارهای مختلف بیابند.
  • به طراحی داشبورد مدیریتی برای کسب و کار خود فکر کنند.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
تعریف شاخص چیست و چه کاربردی دارد

حوزه‌های مدیریت، اقتصاد و سرمایه گذاری، از جمله‌ زمینه‌هایی هستند که به شدت بر شاخص‌ها اتکا دارند: از شاخص بورس تا شاخص رشد اقتصادی و از شاخص فروش تا شاخص خستگی و انگیزه کارکنان.

همه ما در طول روز با انواع شاخص‌ها مواجه می‌شویم و حتی خودمان هم به شکل‌های مختلف، شاخص‌های متنوعی را تعریف می‌کنیم و مورد استفاده قرار می‌دهیم.

اما با وجود استفاده‌ی دائمی از شاخص‌ها، شاید کمتر فرصت پیدا کنیم تا درباره شاخص و مفهوم آن و شیوه‌ی درست استفاده از شاخص فکر کنیم.

داشبورد خودرو: یک استعاره برای درک بهتر مفهوم شاخص‌ها

شاید یک استعاره خوب برای درک بهتر شاخص‌ها و کاربرد آنها، استفاده از داشبورد خودرو باشد.

قطعاً پارامتر‌های زیادی در یک خودرو وجود دارد و قابل سنجش است: از باز و بسته بودن درها و ارتفاع تا سرعت حرکت و دور موتور و فشار روغن و دمای آب و صدها پارامتر دیگر.

اما تعدادی از آنها برای نمایش در داشبورد خودرو انتخاب می‌شوند:

استعاره داشبورد مدیریتی برای شاخص

در دنیای مدیریت و اقتصاد و سرمایه گذاری هم می‌توان از استعاره‌ی داشبورد استفاده کرد.

مدیر یک شرکت، مسئول یک دولت، وزیر یک وزارتخانه، پدر یک خانواده و حتی فردی که به توسعه توانمندی‌های فردی خود فکر می‌کند، همگی با حجم گسترده‌‌ای از اتفاقات و رویدادها و روندها احاطه شده‌اند.

برای اینکه بتوانیم درک بهتری از محیط خود داشته باشیم،‌ بهتر است آن را در قالب یک خودرو تصور کنیم. همه اتفاق‌های اطراف را نمی‌توان همزمان مورد توجه قرار داد.

همچنین اتفاق‌ها و رویدادهای پُر سروصدا‌تر الزاماً مهم‌ترین رویدادها نیستند.

بخشی از رویدادها اصلاً بهتر است در داخل یک فضای بسته (مثل اتاق موتور خودرو) اتفاق بیفتد و تا  وقتی نشانه‌ای از مشکل بروز نکرده به سراغشان نرویم (درست همان کاری که با موتور خودرو انجام می‌دهیم).

شاید همین که پس از هر چند هزار کیلومتر نگاهی به داخل موتور بزنیم کافی باشد و لازم نباشد در حالت عادی به شکلی وسواس گونه، هر روز و هر لحظه، متوقف شویم و داخل اتاق موتور را نگاه کنیم.

اجازه بدهید در این درس صرفاً همین استعاره‌ی داشبورد را توسعه دهیم تا در درس‌های آتی بتوانیم وارد جزئیات بحث شویم.

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

بحث ویژگی‌های سیستمهای کنترل مدیریتی برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که تحت عنوان سیستمهای کنترل مدیریت مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  دوره MBA متمم

 مدل ذهنی

  مهارت فروش

  تفکر سیستمی

اکنون سوال کلیدی در اینجا است که نحوه درست طراحی داشبورد و استفاده از داشبورد چیست؟

فرض کنید که امروز ما طراحی یک خودرو را به عهده گرفته‌ایم.

آیا همان شاخص‌هایی را که دیگران در داشبورد استفاده می‌کنند مورد استفاده قرار می‌دهیم؟ یا می‌توانیم شاخص‌های بهتری انتخاب کنیم؟

تا چه زمانی باید به شاخص‌ها اتکا کرد؟ چه زمانی باید موتور را باز کرد و به درون آن نگاه کرد؟

شاخص‌ها را چگونه می‌توان طبقه‌بندی کرد؟ شاخص مفید چیست؟ آیا شاخص بی‌خاصیت یا گمراه‌کننده هم وجود دارد؟

پاسخ به این سوالات، می‌تواند به ما در درک بهتر مفهوم شاخص در اقتصاد کلان، درک مکانیزم‌های کنترل مدیریت در داخل سازمان، درک بهتر مفهوم شاخص‌ها در بورس و فارکس و هر فضای مشابه دیگر، کمک کند.

پاسخ این پرسش‌ها را به تدریج در درس‌های آتی خواهیم آموخت.

تمرین (لازم نیست هر سه تمرین را انجام دهید. یک یا دو مورد هم کافی است)

  یکی از مدیران اطراف خود را در نظر بگیرید. بدون اشاره به فرد یا سازمان، با استفاده از استعاره راننده و داشبورد، رفتار او را با گزارش‌های مدیریتی و شاخص‌های سازمانی چطور توصیف می‌کنید؟

  فرض کنید در مقام مدیریت منابع انسانی یک شرکت، در حال فعالیت هستید. می‌خواهید برای دپارتمان خود، یک داشبورد داشته باشید تا هدایت آن را بهتر انجام دهید. با توجه به توضیحات فوق، چند مورد از شاخص‌های پیشنهادی را که در داشبورد خود تعبیه می‌کنید بنویسید.

  فرض کنید که با فردی در یک رابطه عاطفی هستید. اگر نخواهید هر روز موتور خودرو را باز کنید (و دوباره بنشینید و از عمق رابطه‌ی خود حرف بزنید و بپرسید که هنوز هم من را دوست داری؟!) چه شاخص‌هایی را در داشبورد این رابطه تعبیه می‌کنید؟

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری آشنایی با سیستم کنترل مدیریت به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه آشنایی با سیستم کنترل مدیریت

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

154 نکته برای شاخص چیست؟ استعاره‌ای برای درک بهتر شاخص

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : علیرضا داداشی

    سلام.
    تمرین2)
    - آمار مقایسه ای چندماهه ی «تاخیر در ورود» و «تعجیل در خروج پرسنل» به شکل کلی و همینطور نمونه های رندوم( به منظور اطلاع از میزان علاقمندی به حضور در محل کار).
    - بررسی میزان مراجعه ی پرسنل به باشگاههای ورزشی و تفریحی، طرف قرارداد یا خارج از سازمان.
    - آمار میزان مراجعه ی پرسنل به مراکز بهداشتی و درمانی.
    - آمار تعداد طرح های ارائه شده و همچنین تعداد طرح های اثربخش هر کارمند در بازه های زمانی متفاوت.
    - مقایسه میزان اضافه کاری هر پرسنل با کارآیی او.
    - سهم هر کارمند در اشتراک دانش و یادگیری سازمانی.
    تمرین 3)
    در این مورد فقط یک شاخص کافی است: «چشمهایش».
    ولی به عنوان شاخص های کمکی (حداقل برای زمانی که نزدیک هم نیستیم):
    -این که چقدر می شود دیر زنگ بزنی و نگرانت نشود.
    -اینکه وقتی ماموریتی کاری ناخواسته طولانی می شود، نگرانی اول او چیست؟ (خستگی من، ندیدن من، جایی که قرار بوده ببرمش و حالا باید تاخیر بیفتد؟ اینکه بچه ها خسته اش کرده اند؟)
    - ولی هیچکدام از این موارد بالا خودم را قانع نمی کند. پس، همچنان«چشمهایش».
    بسیار سپاسگزارم.
    ناخواسته مجبور شدم در دو بخش پاسخ بدهم.
    برقرار باشید.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .