Menu


بخش بندی بازار – معرفی کارگاه


بخش بندی مشتریان - معرفی کارگاه مدیریت بازاریابی

بخش بندی بازار یکی درس‌های کارگاهی متمم است که به عنوان زیرمجموعه‌ای از درس مدیریت بازاریابی ارائه می‌شود.

تلاش ما بر این است که درس بخش بندی بازار به همان اندازه که به اصول و چارچوبهای کلاسیک بخش بندی بازار (مانند چارچوب پیشنهادی در مدیریت بازاریابی کاتلر) وفادار است، نیازهای جدید و روندهای جدید در بازاریابی را هم مورد توجه قرار دهد.

تعریف بخش بندی بازار (Market Segmentation)

بخش بندی بازار یا تقسیم بندی بازار به معنای تقسیم کردن بازار یک محصول (کالا یا خدمت) به چند بخش یا زیرمجموعه است به شکلی که مشتریان هر بخش، خصوصیات مشابهی داشته باشند.

چرا از بخش بندی بازار استفاده می‌کنیم؟

بخش بندی بازار در ساده‌ترین شکل آن، به ما کمک می‌کند که شیوه تبلیغات و اطلاع رسانی و استراتژی قیمت گذاری و ترویج محصول خود را به شکل بهتر و با اثربخشی بالاتری تعریف کنیم.

اما در شکل حرفه‌ای آن، حتی بر روی طراحی و تولید محصول هم تاثیر می‌گذارد.

ساده ترین و در عین حال کامل‌ترین تعریف بخش بندی بازار این است که: بخش بندی بازار با هدف طراحی یا بهینه سازی پیشنهاد محصول (Product Offer) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اگر بخش بندی بازار به شکل صحیح و علمی انجام شود، اثربخشی برنامه بازاریابی به میزان قابل توجهی بهبود خواهد یافت.

بخش بندی بازار به عنوان یکی از زیرمجموعه های مهم استراتژی بازاریابی، به ما کمک می‌کند تا بخش هایی از بازار را هدف قرار دهیم که سودآور بوده و با استراتژی های مجموعه ما همسو باشند. حذف بخش هایی از بازار که سودآوری کمتر دارند یا احتمالاً‌ سود نخواهند داشت، از دستاوردهای مهم بخش بندی بازار است.

گام های اصلی متمم در کارگاه بخش بندی بازار
 بخش بندی بازار باید چه دستاوردهایی برای ما داشته باشد؟ 

اگر ندانیم که از بخش بندی بازار چه انتظاری داریم، طبیعتاً نمی‌توانیم در نهایت تشخیص بدهیم که بخش بندی بازار را به شکل درست و کاربردی انجام داده‌ایم یا نه.

بنابراین متمم مجموعه درس های بخش بندی بازار را با موضوع دستاوردهای بخش بندی بازار آغاز می‌کند تا بتوانیم هنگام به کارگیری آموخته‌هایمان، مطمئن شویم که این بحث‌ها در عمل هم دستاورد داشته‌اند و موجب ایجاد بار اضافی و فرایندهای زائد در کسب و کار نشده‌اند.

بخش بندی بازار و دستاوردهای آن در مدیریت بازاریابی

 شناخت بازارهای همگن (Homogeneous Markets) 

بازار همگن، بازاری است که مشتریان آن همگی نسبت به یک محصول مشخص، ارزیابی و قضاوت مشابهی دارند.

گاهی اوقات در تعریف بازار همگن گفته می‌شود: در بازار همگن، ترجیحات مشتریان (Customer Preferences) مشابه یا یکسان است.

شناخت بازار همگن بسیار مهم است. زیرا در صورتی که ویژگی های یک بازار به بازار همگن نزدیک باشد، ممکن است نیازمند بخش بندی بازار نباشیم.

بخش بندی بازار یک کار ساده تئوریک و ترسیم چند نمودار بر روی کاغذ نیست و اجرای درست آن نیازمند تعریف و اجرای چند برنامه بازاریابی موازی است.

بنابراین در صورتی که بدون نیاز واقعی، به سراغ بخش بندی بازار برویم، ممکن است صرفاً هزینه ها و دردسرهای جدیدی را برای کسب و کار ایجاد کنیم.

 شناخت مبانی بخش بندی بازار (Segmentation Effectiveness) 

یکی از مراحل مهم در بخش بندی بازار، تعیین ابعاد بخش بندی (Segmentation Dimensions) است.

آیا لازم است به شیوه‌ی کلاسیک، بازار را بر اساس سن یا جنسیت مشتریان بخش بندی کنیم؟

آیا لازم است به سراغ موقعیت جغرافیایی مشتریان برویم و آنها را بر اساس مناطق شهرداری و یا استانی که در آن قرار دارند بخش بندی کنیم؟

وقتی مثلاً از بخش بندی بازار در صنعت بانکداری صحبت می‌کنیم، بهتر است به سراغ عوامل دموگرافیک برویم یا اینکه تقسیم بندی بازار را بر اساس رفتار مشتریان انجام دهیم؟

اگر می‌خواهیم بخش بندی بازار را بر اساس رفتار مشتریان انجام دهیم، بهتر است معیار ما تعداد کل تراکنشها باشد یا رقم تراکنش‌ها و یا فاصله زمانی با آخرین تراکنش انجام شده یا متوسط فاصله زمانی تراکنش‌ها و یا متوسط مانده حساب و شاید هم ترکیبی از اینها؟

در اینجا بحث حساسیت و تحلیل حساسیت مطرح می‌شود و می‌کوشیم در بخش بندی بازار به سراغ ابعادی برویم که حساسیت بالاتر نسبت به آنها وجود دارد.

 معرفی و مرور رایج ترین ابعاد مورد استفاده در بخش بندی 

این بحث از قدیمی ترین بحثهای مطرح در مدیریت بازاریابی است و بحث هایی مثل دسته بندی جغرافیایی و دسته بندی دموگرافیک و دسته بندی روانشناختی و دسته بندی رفتاری و دسته بندی بر اساس رابطه مشتری با عرضه کننده و میزان وفاداری، از جمله بحث‌هایی هستند که در معرفی ابعاد متعارف در بخش بندی بازار مورد اشاره قرار می‌گیرند.

ما در این قسمت از بحث، موضوعات مرتبط با ابعاد بخش بندی را به شکلی علمی و در عین حال با مثالهای کاربردی مطرح می‌کنیم تا دوستان عزیز، بسته به نیاز خود بتوانند یک یا چند مورد از ابعاد بخش بندی رایج را انتخاب، یا ابعاد مورد نیاز خود را طراحی کنند.

توضیح: تصویر شاخص درس توسط دوست متممی عزیز، رحیمه سودمند ثبت شده است.

 
 

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری مدیریت بازاریابی به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

7 نکته برای بخش بندی بازار – معرفی کارگاه

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .