دانلود فایل صوتی | انتقاد کردن و روش درست انتقاد
![روش درست انتقاد کردن](https://motamem.org/wp-content/uploads/2024/08/feedback-podcast.jpg)
چند سال پیش که سایت عصر ایران قصد داشت یک پادکست توسعه فردی راهاندازی کند، محمدرضا شعبانعلی مجموعهای از فایلهای کوتاه چند دقیقهای دربارهٔ موضوعات مختلف با عنوان مدیریت و زندگی ضبط کرده و در آن سایت منتشر کرد.
یکی از موضوعاتی که در مجموعه صوتی مدیریت و زندگی به آن پرداخته شد روش انتقاد کردن بود. این بحث در سه اپیزود کوتاه ارائه شد که بعداً در رادیو متمم هم قرار گرفت. آن سه اپیزود را میتوانید در اینجا گوش داده یا از طریق لینکهای زیر دانلود کنید.
اپیزود اول | مقدمهای درباره نقد و انتقاد کردن (دانلود فایل صوتی)
در این اپیزود محمدرضا شعبانعلی مفهوم انتقاد را توضیح میدهد. همچنین شرح میدهد که انتقادها – اگر اصول نقد را رعایت نکنیم – اغلب به جای این که مفید و سازنده باشند، شمشیری بُرنده و آسیبزننده خواهند بود. همچنین با اشاره به تئوری اِسناد توضیح میدهد که ما مشکلات خودمان را به عوامل خارج از اختیار نسبت میدهیم. به همین علت به سادگی نقد بر خود را نمیپذیریم. اما چون مشکلات و ضعفهای دیگران را به اقدامها و رفتارهای اختیاری و انتخابیشان نسبت میدهیم، آمادهٔ نقدشان هستیم. فرهنگ رقابتی هم انگیزهٔ نقد را – به ویژه در مورد کسانی که بالاتر از خود میدانیم و میبینیم – افزایش میدهد.
نکتهٔ مهم دیگری که در این اپیزود بر آن تأکید میشود این است که همواره به خاطر داشته باشیم که نقد ما بر دیگران، بیش از هر چیز اطلاعاتی در مورد خود ما را عیان میکند و چهبسا گاهی نقدهای ما، بیش از آن که ناشی از عقیدههایمان باشند، در عقدههای ما ریشه داشته باشند.
ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مهارتهای ارتباطی و زبان زندگی به شما پیشنهاد میکند:
- مهارت های ارتباطی | دوره آموزش ارتباط موثر
- نقاط ضعف شما در مهارت های ارتباطی چیست؟
- ماتریس توانایی های ارتباطی
- فایل صوتی درباره مهارت ارتباطی | ارتباط، زبان زندگی است
- تاریخچه ارتباطات انسانی و تغییر انتظارات انسانها از مهارت ارتباطی
- قوانین مورفی در ارتباطات
- اشتیاق به اظهار نظر | آیا باید این اشتیاق را مهار کرد؟
- تعریف ارتباط موثر یا ارتباط اثربخش چیست؟ موانع ارتباط موثر کدامند؟
- چند نکته در مورد مهارت گوش دادن فعال و موثر
- سه نوع گفتگو | از کتاب ارتباط برتر چارلز دوهیگ
- خودافشایی چیست؟ | چگونه با خودافشایی مدیریتشده روابط خود را تقویت کنیم؟
- مهارت سوال پرسیدن | اصول، تکنیکها و روشهای طرح سوال
- مقایسه کلمات عینی و ذهنی
- اعتمادسازی در رابطه | آشنایی با روش های جلب اعتماد
- تعریف آسیب پذیری چیست؟ آیا باید بکوشیم آسیب ناپذیر باشیم؟
- پنجره جوهری | ابزاری برای شناخت بهتر خود و دیگران
- مهارت ارتباطی: زبان منفی – زبان مثبت
- عبارات توضیحی و استفاده از آنها در گفتگو، نگارش و مذاکره
- هر مقایسهای با نوعی قضاوت کردن همراه است
- جبر محیطی پنهان در گفتگوهای ما (مهارتهای ارتباطی)
- انواع سبک های ارتباطی | با هر سبک ارتباطی چگونه برخورد کنیم؟
- روش صحیح عذرخواهی | معذرت خواهی تاثیرگذار چگونه انجام میشود؟
- معرفی منابع: کتاب هفت چالش ارتباط دنیس ریورز
- کلمات و اصطلاحات مثبت جایگزین (یوفمیزم)
- درباره انتقاد کردن | چگونه انتقاد کنیم؟
- دانلود فایل صوتی | انتقاد کردن و روش درست انتقاد
- چرا در فضای آنلاین کمتر میتوانیم جلوی خودمان را بگیریم؟ | ODE چیست؟
- ارتباط دیجیتال | چند اصل برای بهبود کیفیت ارتباط ناهمزمان
- روش نوشتن نامه اداری | چند نکته درباره نامه نگاری و مکاتبات اداری
- سکوت قدرت درونگراها (قدرت سکوت) نوشته سوزان کین
- صراحت تمام عیار | راهنمایی برای ترکیب قاطعیت و انسانیت در محیط کار
- کتاب ارتباط بدون خشونت | زبان زندگی | مارشال روزنبرگ
چند مطلب پیشنهادی از متمم:
برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)
با متمم همراه شوید
آیا میدانید که فقط با ثبت ایمیل و تعریف نام کاربری و رمز عبور میتوانید به جمع متممیها بپیوندید؟
نویسندهی دیدگاه : محمدرضا شعبانعلی
سلام.
یه نکته به ذهنم رسید که گفتم شاید اینجا اگر در کنار حرفهای شما قرارش بدم خوب باشه تا بیشتر بتونیم در مورد این بحث فکر کنیم.
این که نقدهای ما میتونه افشاگر ما باشد، لزوماً بار معنای منفی نداره و ممکنه بار معنایی خنثی یا مثبت هم داشته باشه (شاید کلمهٔ دقیقتر، اگر میخواستم امروز این فایل رو ضبط کنم «آشکار کردن» بود که کاملاً خنثی است).
مثلاً گاهی اوقات نقدها اولویتها یا سلسله مراتب ارزشهای ما رو نشون میده. من ممکنه یک سیاستمدار رو ببینم و انتخاب کلماتش رو نقد کنم. فرد دیگری ممکنه پوشش اون رو نقد کنه.
همچنین ممکنه هر دو ما هر دو مورد (کلمات + پوشش) رو نقد کنیم. اما وزن این دو موضوع در نقدمون یکسان نباشه. از روی میزان و وزن هر یک از این بحثها میشه متوجه شد که مدل ذهنی من چگونه چیده شده و بر چه پایههایی بنا شده.
نکتهٔ دیگهای که به نظرم اینجا خیلی مناسبه در موردش حرف بزنیم اینه که بسیاری از «دستهبندیهای الگوهای رفتاری» بیشتر به این منظور انجام میشن که ما رفتارهامون رو «آگاهانه» انتخاب کنیم.
کاملاً طبیعیه که هر یک از ما وقتی نقد میکنیم، بر اساس یک عادت فکری یا کلامی، یک لایه رو پررنگتر نقد کنیم. مثلاً به صورت پیشفرض، طرف مقابل رو در سطح نگرش نقد کنیم. یا در اغلب موارد طرف مقابل رو در سطح توانمندیها نقد کنیم.
این تقسیمبندیها به ما کمک میکنه «الگوی رفتاری غالب» خودمون رو بشناسیم. و حواسمون باشه که ذهنمون به صورت پیشفرض تمایل جدی به یکی از این الگوها داره.
بعد از این که چنین شناختی رو کسب کردیم، رفتارهامون آگاهانهتر میشه. یعنی دفعهٔ بعد که من دارم فردی رو در سطح نگرش نقد میکنم، یک بار از خودم میپرسم: «محمدرضا. آیا واقعاً این نقد باید در همین سطح باشه؟ یا باز تو از سر عادت اومدی توی این سطح داری حرف میزنی؟»
همین سوال ساده، میتونه انتخابها و رفتارهای ما رو آگاهانهتر و متوازنتر (نه معتادلتر) کنه.
مثالهای دیگهای هم از این نوع دستهبندیهای ذهنی / رفتاری هست. مثلاً وقتی از مرکز کنترل درونی و بیرونی صحبت میکنیم، واقعاً انتظار نیست که فرد، همیشه همه چیز رو به درون (یا بیرون) نسبت بده. فقط کافیه ما از خودمون بپرسیم: «الگوی فکری غالب در من کدومه؟» یعنی وقتی خیلی حواسم نیست و دقیق فکر نمیکنم، گزینهٔ پیشفرضی که مغز من سراغش میره چیه؟ عوامل بیرونی؟ عوامل درونی؟
وقتی حواسم به این سوال جمع شد، دفعههای بعد که میخوام جایی یک اتفاق رو تحلیل کنم، آگاهانهتر قضاوت میکنم. و این باعث میشه که ذهنم از اون عادتهای تحلیلی خودش دور بشه و دقیقتر فکر کنه.
باز شبیهش در بحث رفتار و گفتار کودکانه و والدانه و بالغانه هم هست. میدونید که ساختار شخصیت به شکلی که روانشناسها میگن، بسیار پیچیده و تخصصی و چندوجهیه. اما چیزی که در مهارتهای ارتباطی و مذاکره مطرح میشه اینه که سه الگوی رفتار و گفتار و فکر کردن رو بشناسیم. و حواسمون باشه که هر کدوم ما ممکنه یکی از اینها رو پررنگتر داشته باشیم. بعد از اون با توجه به این نکته، رفتارها و حرفهامون رو آگاهانهتر انتخاب کنیم.
اگر بخوام حرفم رو جمعبندی کنم میخوام بگم که اگر مثلاً من یا شما به نتیجه میرسیم که مثلاً ۸۰٪ نقدهای ما در سطح توانمندی هست و ۱۰٪ در سطح رفتار و ۱۰٪ نگرش. قرار نیست که ریشهیابی کنیم و بگردیم ببینیم چی شده که این اتفاق افتاده یا بخوایم برچسب فرافکنی روی اون بزنیم.
اما از این به بعد هر وقت میخواهیم کسی رو نقد کنیم، به خودمون میگیم: «من اگر الان اتوماتیک بخوام حرف بزنم، احتمال زیاد میرم سراغ لایه توانمندی. پس یه لحظه توقف میکنم. قبل از این که زنگ بزنم یا پیام بدم یا ایمیل بنویسم، دوباره فکر میکنم. یا حتی اگر لازمه از دوستی مشورت میگیرم. و مطمئن میشم که سطح مناسب نقد چیه.»