Menu


ساختار شخصیت | سه حالت شخصیتی کودک، بالغ، والد


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۲۸۲۸۹

پیش نیاز مطالعه این درس:

از دوستان متممی انتظار می‌رود پس از پایان این درس:
  • مفهوم کلمه‌ی State یا حالت یا وضعیت در تحلیل رفتار متقابل را درک کنند.
  • بتوانند شرح دهند هر یک از سه حالت کودک، والد و بالغ، خود را از طریق چه نشانه‌هایی نمایش می‌دهند.
  • بتوانند شکل تجاری و ساده شده ساختار شخصیت را در گفته‌ها و نوشته‌ها، تشخیص داده و تفاوت آن را با مدل اصلی شرح دهند.
کودک و بالغ و والد در تحلیل رفتار متقابل

فعالیت‌های روزانه‌ی مدیر یک سازمان بزرگ را در نظر بگیرید.

در نگاه اول، با توجه به تصویر ذهنی ما از یک مدیر، به نظر می‌رسد که باید با فردی روبرو باشیم که به شکلی جدی و رسمی، سرگرم جلسات و نامه‌ها و ایمیل و کارتابل است و کاملاً مسلط و منطقی، امور را اداره می‌کند.

اما وقتی بیشتر با او همراه می‌شویم، می‌بینیم که در لحظات مختلف، حال و هوای متفاوتی بر مدیر مورد نظر ما حاکم می‌شود.

نخستین لحظات صبح، با امضا شدن چک‌ها آغاز شده است. مدیر ما، سرگرم بررسی چک‌هاست. مبلغ و شرح هر یک را می‌بیند و آن‌ها را یکی پس از دیگری امضا می‌کند.

همه چیز کاملاً مطابق روال پیش می‌رود تا این‌که مدیر، ظاهراً با یک چک عجیب روبرو می‌شود. چکی که به خُرده‌خریدهای سوپرمارکتی مربوط است و نشان می‌دهد که خرده‌هزینه‌هایی مثل نان و قند و دستمال، در ماه گذشته از حقوق یک دپارتمان مجموعه بیشتر بوده است.

حال و هوای مدیر ما، ناگهان تغییر می‌کند.

گوشی را بر می‌دارد و بر سر مدیر واحد حسابداری فریاد می‌زند. از او می‌پرسد که چرا این چک تأیید شده و روی میز مدیریت قرار گرفته است؟

پس از چند دقیقه، سه نفر از کارمندان حسابداری مقابل او به صف ایستاده‌اند. مدیر راه می‌رود و فریاد می‌زند و از مشکلات مالی شرکت می‌گوید. احساس می‌کنید مادر/پدری است که فرزندانش را به خاطر خطایی بزرگ، دعوا می‌کند.

کارمندهای واحد حسابداری هم، آرام ایستاده‌اند و سر به زیر انداخته‌اند. پیداست معذب هستند و می‌ترسند. دست یکی از کارمندها جوری می‌لرزد که انگار خطایی انجام داده است. درست مانند کودکی که تقلب کرده و معلم او را بازخواست می‌کند.

ماجرای چک را رها کنیم و از اتاق مدیر بیرون بیاییم و تا عصر صبر کنیم.

همه سرگرم جمع و جور کردن کارها هستند. چند نفر از همکاران، کارت تبریکی را به مناسب تولد مدیر آماده‌ کرده‌اند و می‌خواهند به او تحویل دهند.

وقتی وارد اتاق می‌شوند، مدیر ابتدا فکر می‌کند با یک درخواست جلسه روبروست. به همین خاطر ابتدا کمی گارد می‌گیرد. اما بعد که کارت را می‌بیند، چهره‌اش باز می‌شود. لبخند می‌زند و به وضوح پیداست که از این هدیه‌ی کوچک و ساده، شگفت‌زده شده است.

در چهره‌ی مدیر می‌توانید نوعی شادمانی کودکانه‌ را ببینید. با وجودی که سعی می‌کند جدی باشد، لبخند از لبانش محو نمی‌شود. کارت را روی میزش می‌گذارد. اما وقتی همکارانش بیرون رفتند، آن را داخل کیفش می‌گذارد تا شب به خانواده‌اش نشان دهد که چه مدیر خوبی است. درست مثل دوران کودکی که دانش‌آموز بود و ستاره‌ها و کارت‌های آفرین خود را جمع می‌کرد و به خانه می‌آورد تا به دیگران نشان دهد.

مدیری که ما در این داستان می‌بینیم، سه حالت شخصیتی مختلف را تجربه کرده است.

در ابتدای روز از او رفتارهای بالغانه را می‌بینیم. افکار و احساسات و رفتارش در آن مقطع، کاملاً بر پایه‌ی منطق هستند.

با دیدن چک، ناگهان او را در لباس والدانه می‌بینیم. والدی که با نگاه منتقدانه، در حال گفتگو با فرزند خویش است و لحن‌اش کاملاً تند و تلخ شده است.

اما کارت تبریک، مدیر را به سمت رفتارهای کودکانه سوق داده است. رفتارها، افکار و احساس او در آن لحظه به شکلی است که انگار به چند دهه قبل رفته و شادمانی‌های دوران کودکی‌اش را دوباره تجربه می‌کند.

سه حالت شخصیتی بالغ، والد و کودک

نقطه‌ی آغاز یادگیری تحلیل رفتار متقابل، آشنایی با سه حالت شخصیتی اصلی، یعنی بالغ، والد و کودک است. این سه‌گانه‌ی شخصیتی را می‌توان قلبِ تحلیل رفتار متقابل دانست.

اریک برن در مدل شخصیتی خود، فرض را بر این می‌گذارد که ما انسان‌ها، در هر لحظه، در یکی از سه حالتِ بالغ (Adult)، والد (Parent) یا کودک (Child) هستیم. اصطلاحی که اریک برن برای وضعیت شخصیتی یا حالت شخصیتی به‌کار می‌برد، Ego-state است که گاهی در فارسی به حالات نفسانی هم ترجمه می‌شود.

معمولاً این سه حالت را با سه دایره روی هم نشان می‌دهند و داخل هر کدام، یکی از سه حرف P و A و C را می‌نویسند:

محدودیت در دسترسی کامل به این مجموعه درس

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های تحلیل رفتار متقابل برای اعضای ویژه‌ی متمم درنظر گرفته شده است. اعضای ویژه‌ی متمم علاوه بر دسترسی به مجموعه درس‌های تحلیل رفتار متقابل، به مجموعه‌ی گسترده‌تری از درس‌ها به شرح زیر دسترسی پیدا می‌کنند:

 فهرست درس‌های متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  شخصیت شناسی | خودشناسی

  حمایت اجتماعی | استرس

  عزت نفس

  پرورش تسلط کلامی

  زندگی شاد | مدیریت انگیزه

گزینه‌ی دیگر هم این است که مجموعه درس‌های دوره MBA متمم را به شکل منظم بخوانید و پیگیری کنید.

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    شهرادشاهی ، رهام کرمی ، لیلا بزازرحیمی ، محمود جبرائیلی ، محسن مرادزاده

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تحلیل رفتار متقابل به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه تحلیل رفتار متقابل
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

98 نکته برای ساختار شخصیت | سه حالت شخصیتی کودک، بالغ، والد

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .