Menu


هورمسیس: گاهی اوقات، کمی زهر می‌تواند پادزهر باشد


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۲۵۸۴۴

از دوستان متممی انتظار می‌رود در پایان این درس بتوانند:

  • واژه هورمسیس (Hormesis) را به خاطر بسپارند و در سایر بحث‌های مرتبط با مدیریت سیستم‌ها، آن را به کار ببرند.
  • هورمسیس را به عنوان رفتار یک سیستم، به صورت ساده تعریف و تشریح کنند.
  • توضیح بدهند که چرا مفهوم هورمسیس برای نسیم طالب در مواجهه با سیستمهای پیچیده جذاب و مهم است.
  • توضیح بدهند که کدام سو برداشت‌های نادرست از هورمسیس، موجب شده که جامعه‌ی آکادمیک با وسواس در مورد آن اظهار نظر کند.
  • بتوانند نمونه‌هایی را در اطراف خود (زندگی فردی، محیط خانواده، محیط کار) تشخیص دهند که به نظرشان، مثالهایی از هورمسیس محسوب می‌شود.
تعریف هورمسیس چیست؟

در افسانه‌ها می‌گویند در زمان‌های دور در سرزمین پانتس (Pontus) در ترکیه امروزی، پادشاهی بود که همیشه می‌ترسید او را ترور کنند.

در دوران آن پادشاه، رسم بود که شاهان را مسموم می‌کردند. این شیوه کم دردسرترین راهکار بود و معمولاً به سادگی نمی‌شد فردی که پادشاه را ترور کرده پیدا کرد.

پادشاه راه حلی پیدا کرد.

او مقدار بسیار کمی سم خورد. آنقدر کم که باعث بیماری یا مرگش نمی‌شد.

فردا مقدار بسیار کمی به آن مقدار بسیار کم اضافه کرد.

این کار را آنقدر انجام داد تا بدنش نسبت به آن سم، رویین و مقاوم شد.

همانطور که از پایان داستان‌ها و افسانه‌ها انتظار می‌رود، پادشاه در جنگی شکست خورد و تصمیم گرفت که خودکشی کند.

اما دیگر سم بر او کارساز نبود و مجبور شد به یکی از سربازان وفادارش دستور دهد که عمرش را با ضربه‌ی شمشیر به پایان برسانند.

قاعدتاً از این افسانه‌ها در تاریخ کم نیست و قرار هم نیست که ما آنها را باور کنیم.

اما احساس کردیم که قبل از تعریف هورمسیس به شکل رسمی و علمی، این داستان را – که نسیم طالب به آن اشاره می‌کند – به عنوان مقدمه‌ی بحث مطرح کنیم تا تعریف علمی، بهتر در ذهن شما ماندگار شود.

پدیده هورمسیس را نخستین بار، یک داروساز و سم شناس آلمانی به نام هوگو شولتز (Hugo Schulz) مورد توجه قرار داد:

دوست عزیز دسترسی کامل به مطالب مربوط به این بخش ، از طریق ثبت نام به عنوان کاربرویژه امکانپذیر هست

تمرین درس هورمسیس:

در زندگی فردی خودتان، در محیط کار، در اقتصاد، در رابطه های عاطفی یا هر جای دیگری که یک سیستم پیچیده از تعاملات حکمفرماست، آیا می‌توانید مثال‌هایی بیابید که برای شما تداعی‌کننده‌ی مفهوم هورمسیس باشد؟

دقت داشته باشید که ما عمداً از واژه‌ی تداعی کننده استفاده کرده‌ایم. تا مجبور نباشید با انجام تحقیقات گسترده، ادعایتان را اثبات کنید.

همین‌که در حد استعاره مفهومی هم، چنین رفتارهایی را جستجو و نامگذاری کنید کافی است.

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    سارا ، محمد قلیزاده ، سکینه شفیعی نژاد ، معصومه زنگنه ، رضاسبحانی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مدیریت در شرایط ابهام به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه مدیریت در شرایط ابهام

قوانین کامنت گذاری در متمم

135 نکته برای هورمسیس: گاهی اوقات، کمی زهر می‌تواند پادزهر باشد

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : شهرزاد

    * یکی از تداعی هایی که این مفهوم در ذهن من به وجود آورد، همون استرس هست که میزان کمش میتونه برای انسان فوائدی از جمله هوشیارتر شدن یا حتی لذت بردن از مواجهه با موضوعی هیجان انگیز رو به دنبال داشته باشه و میزان زیادش میتونه به انسان و زندگیش لطمه های زیادی وارد کنه. که متمم خیلی مفصل در درسهای مربوط به مدیریت استرس در موردش باهامون صحبت کرده. به عنوان نمونه در این درس که به همراه موارد مشابه دیگری، به این موضوع اشاره شد:

    همان مکانیزمی که در استرس کوتاه مدت موقت، موجب بهبود سیستم ایمنی بدن می‌شود، در صورتی که به صورت دائمی فعال باشد، سیستم ایمنی بدن ما را تضعیف کرده و ما را در برابر بیماری‌ها آسیب پذیر می‌کند.

    * تداعی دیگر هورمسیس برای من در مورد رابطه ی عاطفی، اینکه وقتی دو نفر در یک رابطه، گاهی با هم اختلاف نظر کوچکی داشته باشند، گاهی جرّ و بحث مختصری بکنند، یا حتی برای مدت کوتاهی از همدیگه دلگیر باشن؛ این میتونه به قول قدیمی ها نمک زندگی! باشه و بعد از پایان گرفتن مرافعه، رابطه رو گرمتر کنه؛ اما اگه اختلاف نظرها زیاد بشه، جرّ و بحث ها شدت بگیره و مدت زمان قهر بودنها و حرف نزدن ها طولانی بشه، این دیگه - نمک که چه عرض کنم - رابطه رو میتونه شور (یا حتی بی نمک) و سرد و دلگیرکننده بکنه.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .