Menu
فایل صوتی آموزشی ویژگی‌‌های انسان تحصیل‌کرده

مسیرِ تبدیل شدن به یک انسان فرهیخته چیست و در این راه، باید به چه نکاتی دقت کنیم؟




حکایت فیل در تاریکی (مثنوی مولوی)


داستان فیل و کوران - حکایت فیل و تاریکی - مثنوی مولوی

ما هر از گاهی در پاراگراف فارسی متمم به سراغ #کتابهای کلاسیک می‌رویم.

کتاب‌ها و نوشته‌هایی که همه‌ی ما کمابیش آن‌ها را می‌شناسیم و درباره‌شان خوانده‌ایم و شنیده‌ایم، اما یا فرصت نکرده‌ایم برای مطالعه‌ی آن‌ها وقت بگذاریم، یا در گذر زمان، گرد فراموشی بر خوانده‌ها و شنیده‌هایمان نشسته است.

داستان فیل در تاریکی که گاه از آن با عنوان فیل و کوران نام برده می‌شود، از جمله همین حکایت‌های کلاسیک است.

#مولوی در دفتر سوم مثنوی خود به این داستان اشاره می‌کند و چنین عنوانی را برای آن برمی‌گزیند: اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیل.

ظاهراً این داستان، در شبه قاره‌ی هند ریشه‌ دارد. جدا از این‌که استفاده از فیل در این داستان، به نوعی امضای فرهنگ هندی است، خود مولوی نیز در نخستین بیت داستان، توضیح می‌دهد که هندیان مشغول دیدن فیل بوده‌اند (البته برای رعایت وزن شعر، از هنود استفاده می‌کند).

داستان را هم همگی می‌دانیم:

فیلی در اتاقی تاریک قرار داشته و مردم شهر که فیل ندیده بودند به آن اتاق می‌رفته‌اند و از آن بازدید می‌کرده‌اند:

فیلی اندرخانه‌ی تاریک بود

عرضه را آورده بودندش هنود

از برای دیدنش مردم بسی

اندر آن ظلمت همی شد هر کسی

به علت تاریکی اتاق، مردم مجبور بوده‌اند از حس لامسه استفاده کنند.

شاید روایت هندی داستان،‌ بیش از آن‌که شما را به یاد محدودیت‌های حسی مولوی بیندازد، حرف حافظ را برایتان تداعی کند که:

جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه

چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند

استعاره فیل در تاریکی در ادبیات مدیریت و مدل ذهنی

در ادبیات مدرن مدیریت، استعاره مفهومی فیل در تاریکی، دیگر نه به آن محدودیت‌های حسی که مولوی بدان باور داشت اشاره دارد و نه به آن جنگ‌های فرقه‌ای که هندوان می‌گفتند و حافظ هم از آن می‌رنجید.

نکته‌ی مهمی که در داستان وجود دارد این است که: هیچ‌کس تصویر کلان فیل را ندیده است. ضمناً هیچ‌کدام از آن افراد، حرف نادرستی نمی‌زنند؛ بلکه تنها بخشی از آن موجود را دیده‌اند.

ما گاهی در بحث‌های علمی، با نظریه‌هایی مواجه می‌شویم که نظریات قبلی خود را نقض می‌کنند (دیدگاه زمین-‌مرکزی و نگاه کوپرنیکی به منظومه شمسی).

گاهی هم با تئوری‌هایی که شکل کلی‌تر تئوری‌های قبلی هستند (نسبیت و مکانیک نیوتونی).

اما در این‌جا با مدل هایی آشنا می‌شویم که هیچ یک شکل کامل‌تر دیگری نیستند و نیز، نیامده‌اند تا دیگری را نقض کنند.

بلکه با کنار هم قرار دادن آن‌ها، می‌توانیم تصویری واقع‌گرایانه‌تر از فیل به دست آوریم. اگر چه باید بپذیریم که حتی ترکیب همه‌ی آن‌ها هم، ما را به شکل مطلق و کامل، به فیل نخواهد رساند.

این تعبیری است که پیتر سنگه از داستان فیل برای توصیف تفکر سیستمی استفاده می‌کند و هنری مینتزبرگ، برای اشاره به درستی هم‌زمان مکتب های استراتژی، به آن تکیه می‌زند.

هم‌چنانکه مارشال ریو هم، وقتی می‌خواهد کاربردی بودن هم‌زمان همه‌ی نظریه های انگیزش را در کتاب انگیزش و هیجان خود شرح دهد، دست به دامان فیل در اتاق تاریک می‌شود.

محدودیت در دسترسی کامل به این مطلب

نمایش کامل این مطلب برای کاربران آزاد متمم انجام می‌شود.

ثبت نام به عنوان کاربر آزاد متمم، سریع و رایگان است و کافی است برای خودتان نام کاربری و رمز عبور تعریف کنید.

شما با ثبت نام به عنوان کاربر آزاد، به درس‌های مختلفی (از جمله: استعدادیابی، سبک زندگی، هوش کلامی، افعال پرکاربرد انگلیسی، مهارتهای ارتباطی و پاراگراف فارسی) دسترسی پیدا خواهید کرد.

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: سکینه شفیعی نژاد , جلیل شجاع زاده , سوسن نظری , یاسمن احمدیان , علی فکور

 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

11 نکته برای حکایت فیل در تاریکی (مثنوی مولوی)

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : نوید طبسی

    آقای دنیل کانمن هم در کتاب تفکر، سریع و کند خطای شناختی "آنچه می بینید، همه چیزی است که وجود دارد" را شرح کامل می دهد، که فکر می کنم به نوعی به داستان فیل در تاریکی شباهت دارد.در واقع این خطا اشاره می کند که ما در اکثر مواقع تصمیمات خودمون رو فقط بر اساس اطلاعات موجود می گیریم و اصلا فکر نمی کنیم که اطلاعات دیگه ای هم هست که ما از از آن اطلاعی نداریم.
    منبع برای مطالعه بیشتر این خطای شناختی:What You See Is All There Is

     

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .