یادداشت سخنرانی | آیا استفاده از یادداشت برای سخنرانی درست است؟
![یادداشت سخنرانی](https://motamem.org/wp-content/uploads/2020/12/speech-notes.jpg)
معمولاً هر جا به مهارت ارائه و مهارت سخنرانی پرداخته میشود، دیر یا زود به این مسئله میرسیم که آیا استفاده از برگه یادداشت در سخنرانی کار درستی است؟
اگر درست نیست، علت چیست و اگر درست است، چه نکاتی را باید هنگام استفاده از یادداشت سخنرانی رعایت کنیم؟
قبل از هر چیز باید خیالتان را راحت کنیم که در این زمینه، هیچ نوع دستور و حکم کلی و قطعی وجود ندارد که کارشناسان و صاحبنظران و مدرسان هنر سخنرانی بر سر آن اتفاقنظر داشته باشند.
کافی است به زبان فارسی یا انگلیسی در این باره کمی جستجو کنید تا به نتیجه برسید که افراد و مجموعههای مختلف، نظرات متعارض و بعضاً کاملاً متضادی دارند.
پس آنچه در ادامه میآید «حکم قطعی» و «دستور لازمالاجرا» نیست. بلکه صرفاً «سلیقه و پیشنهاد متمم» است. ممکن است بعضی از موارد را بپسندید و به کار ببندید و از سوی دیگر، امکان دارد با آنها مخالف باشید و تجربهتان چیز دیگری بگوید.
از برگه یادداشت در سخنرانی استفاده کنیم یا نه؟
پاسخ به این پرسش با «اما و اگر و کِی و کجا» همراه است.
اگر قرار است یک سخنرانی بسیار کوتاه – مثلاً سه یا چهار دقیقه – داشته باشید، معمولاً بهتر است از برگه یادداشت استفاده نکنید و نکات کلیدی مد نظرتان را به خاطر بسپارید. مگر اینکه قرار باشد در همین سخنرانی کوتاه هم به اعداد و ارقام مختلفی اشاره کنید که در این صورت استفاده از برگه یادداشت توجیهپذیر است.
همچنین اگر در سخنرانی خود از اسلاید استفاده میکنید و تمام نکات کلیدی مورد نظرتان در اسلایدها آمده است، دیگر نیازی به استفاده از برگه یادداشت نخواهد بود. البته پیشنهاد ما این است که به عنوان یک سخنران حرفهای، حتی در چنین شرایطی هم برگه یادداشتی همراه خود داشته باشید و نکات کلیدی حرفهایتان را روی آن بنویسید. چنین برگهای میتواند در جیب لباس شما باشد و هرگز استفاده نشود. اما بهتر از این است که در میانهی سخنرانی، هنگامی که ویدئوپروژکتور به دلایل فنی خاموش شد، خودتان هم خاموش شوید و دیگر هیچ حرفی برای گفتن نداشته باشید.
اما در غیر از این دو حالت (یعنی سخنرانی کوتاه یا سخنرانی با اسلاید) هیچ ایرادی ندارد که برای سخنرانی خود برگه یادداشت داشته باشید. حتی افراد مطرح و سیاستمداران بزرگ و کسانی که سخنوری جزو مهارتهای ضروری برای آنان است نیز در صورت لزوم از برگه یادداشت استفاده میکنند. بنابراین استفاده از یادداشت الزاماً یک کار غیرحرفهای نیست. سخنرانی هم آزمون حافظه نیست. اگر احساس میکنید که یادداشت میتواند کیفیت سخنرانی شما را بهتر کند، در استفاده از آن تردید نکنید.
استفاده از موبایل یا یادداشتهای پاورپوینت بهتر نیست؟
اپلیکیشنهای بسیاری برای یادداشتبرداری و نمایش یادداشت روی موبایلها طراحی و عرضه شدهاند. به همین علت، گروهی از سخنرانها ترجیح میدهند برای نگهداری و مشاهدهی یادداشتهای خود از گوشی موبایل استفاده کنند.
انتخاب بین کاغذ و موبایل تا حدی سلیقهای است.
اما به خاطر داشته باشید که وزن موبایل بیشتر از کاغذ است و ضمناً باید مراقب باشید که گوشی را روی Flight Mode قرار دهید و نوتیفیکیشنهای آن را قطع کنید. علاوه بر اینها باید بدشانس نباشید و شارژ موبایلتان تمام نشود. آن هم در شرایطی که باید تنظیمات گوشی را به شکلی تغییر دهید که صفحهی آن خاموش نشود و همیشه روشن بماند (نمیشود در مقابل جمع، بارها انگشت خود را روی صفحه بکشید یا دکمهی Unlock را بزنید).
همهی اینها باعث میشود که بسیاری از سخنرانها استفاده از کاغذ را ترجیح دهند.
در مورد پاورپوینت هم، میدانیم که این امکان وجود دارد که یادداشتهای خود را در بخشی که مختص این کار در نظر گرفته شده بنویسید و یادداشتها صرفاً روی مانیتور شما نمایش داده شود و مخاطبان فقط اسلایدها را ببینند.
اما این کار هم دو نقطهی ضعف دارد. یکی اینکه ممکن است در لحظهی قطع و وصل شدن ویدئوپروژکتور یا لحظاتی که در حال تنظیم و اتصال لپتاپ به ویدئوپروژکتور هستید مخاطبان یادداشتهایتان را ببینند. ایراد دیگر هم همان احتمال قطع برق یا خاموش شدن لپتاپ و مشکلات فنی است که عملاً در این شرایط، یادداشتهایتان را از دست میدهید و خودتان هم خاموش خواهید شد.
اگر به اندازهی کافی روی محتوای خود تسلط دارید و یادداشتهایتان هم چندان عجیب و غریب نیست و نگران افشا شدن و دیده شدن آنها نیستید، بخش یادداشتهای پاورپوینت میتواند مفید باشد. البته باید این نکته را هم به خاطر داشته باشید که مجبورید برای دیدن یادداشتها پشت لپتاپ یا تریبون بروید و باید حرکت خود را طوری تنظیم کنید که هنگام نیاز به یادداشتها دقیقاً پشت میز خودتان باشید.
کاغذ مناسب برای یادداشت چیست؟
دسترسی کامل به مجموعه درسهای آموزش سخنرانی و مهارت ارائه برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است. با فعال شدن به عنوان عضو ویژه، به درسهای بسیار بیشتری دسترسی پیدا میکنید که میتوانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:
البته از میان درسها و مطالب مطرح شده، فضای درسهای زیر به سخنرانی، ارائه و فن بیان نزدیکتر است و شاید بهتر باشد مطالعهی آنها را در اولویت قرار دهید:
مهارت ارتباطی | خودشناسی | شخصیت شناسی
تحلیل رفتار متقابل | فنون مذاکره
افزایش عزت نفس | حمایت اجتماعی | رابطه عاطفی
اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید دربارهی متمم بیشتر بدانید، میتوانید نظرات دوستان متممی را دربارهی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی میشناسند:
مشارکت در بحث
تجربهی شما – به عنوان سخنران یا مخاطب – هنگام استفاده از برگه یادداشت چه بوده است؟ آیا نکتهی دیگری به ذهنتان میرسد که بخواهید به موارد فوق اضافه کنید؟
آیا موردی هست که تجربهی شما با توصیههای مطرحشده در این درس متفاوت باشد و بخواهید روش یا سلیقهی دیگری را پیشنهاد دهید؟
ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مهارت ارائه و سخنرانی به شما پیشنهاد میکند:
- مهارت ارائه مطلب و سخنرانی (نقشه راه درس)
- برای تقویت فن بیان روی کدام مهارتها وقت بگذاریم؟ | آموزش فن بیان
- چند نکته و تمرین برای سخنرانی و مهارت صحبت کردن در جمع
- شناخت بهتر استرس سخنرانی و صحبت در مقابل جمع
- گام اول در غلبه بر استرس هنگام سخنرانی | طبقه بندی علتهای استرس
- فایل صوتی رادیو متمم: مهارت سخنرانی
- برنامه ریزی برای سخنرانی در جمع
- مخاطب شناسی در سخنرانی | توجه به شرایط محیطی
- مخاطب شناسی در سخنرانی | موضع مخاطب نسبت به سخنران و سخنرانی چیست؟
- روش مدیریت کلاس و ارائه مطلب | تجربهی کارل راجرز
- نکات و تکنیکهای برقراری ارتباط چشمی در سخنرانی
- تله پرامپتر یا اتوکیو چیست؟ آیا سخنرانان حرفه ای از آن استفاده میکنند؟
- تنظیم متن سخنرانی | چند نمونه چارچوب و ساختار رایج
- یادداشت سخنرانی | آیا استفاده از یادداشت برای سخنرانی درست است؟
- نکاتی درباره سخنرانی معرفی ایده / محصول / کسب و کار
- چگونه از حرفها و ایدههایتان در سخنرانی پشتیبانی میکنید؟
- برای کاهش استرس سخنرانی باید “توهم شفافیت” را بشناسید
- تمرین سخنرانی | چند نکته و روش برای افزایش تسلط بر سخنرانی
- سخنرانی های تد (Ted Talks) | این سخنرانیها چقدر مفید هستند؟
- سایت تد TED | پیشنهاد چند سخنرانی
- رادیو متمم | ترکیب اطلاعات و سرگرمی در سخنرانی
چند مطلب پیشنهادی از متمم:
برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)
با متمم همراه شوید
آیا میدانید که فقط با ثبت ایمیل و تعریف نام کاربری و رمز عبور میتوانید به جمع متممیها بپیوندید؟
نویسندهی دیدگاه : سجاد رحیمی مدیسه
در تکمیل نکات بالا:
1. مخاطب سخنرانی را باید خوب شناخت و یادداشتها را متناسب با درک مخاطبان، تنظیم نمود.
2. ببینیم در سخنرانی به دنبال تأکید روی چه مواردی هستیم؟ همانها را با رنگ متفاوت متفاوت متمایز نماییم.
3.تعداد کاغذها از سه کاغذ تجاوز نکند؛ بیشتر از این تعداد، نوعی آشفتگی به فرد سخنران تحمیل میکند.
4. دقت داشته باشیم جزئیات بیشتر را در پاورپوینت، به مخاطب سخنرانی نشان دهیم و برایش تشریح کنیم.