Menu


تفاوت ریسک و عدم قطعیت (ابهام / عدم اطمینان)


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۵۵۸۹۷
مطالعه‌ی این درس برای چه کسانی مفید است؟ سه گروه از دوستان عزیز متممی مناسب است که این درس را با دقت مطالعه کنند:
  • کسانی که درس‌های مدیریت در شرایط ابهام را پیگیری می‌کنند. چون محتوای آن درس‌ها به بحث ریسک نمی‌پردازد و صرفاً بر روی شرایطی که در آن‌ ابهام و عدم قطعیت وجود دارد متمرکز است.
  • کسانی که درس‌های کارآفرینی و ایجاد کسب و کار کوچک را پیگیری می‌کنند. زیرا همه می‌دانیم که ریسک و ریسک‌پذیری و مهارت ریسک کردن از واژه‌های کلیدی در کارآفرینی هستند.
  • برای کسانی که به درس مدیریت پروژه‌های کوچک هم علاقه‌مند هستند، لازم است مفهوم ریسک را بشناسند و همواره به مرز ریسک با ابهام و عدم قطعیت توجه داشته باشند.
  • کسانی که می‌خواهند برای پرورش مهارت ریسک کردن وقت بگذارند.
از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس:
  • بتوانند تفاوت ریسک و عدم قطعیت را شرح دهند و در این زمینه مثال بزنند.
  • بتوانند توضیح دهند که چرا تقسیم بندی ریسک و عدم قطعیت تابع قضاوت فردی است.
  • بتوانند در محیط کار و زندگی خود، برای حرکت از وضعیت ابهام به وضعیت ریسک، اقدام‌های مناسب انجام دهند.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
تفاوت ریسک و عدم اطمینان یا عدم قطعیت یا ابهام

تفاوت ریسک و عدم قطعیت از جمله بحث‌هایی است که همه‌ی دانشجویان مدیریت و اقتصاد دیر یا زود با آن مواجه می‌شوند.

تفاوت این دو مفهوم در چند جمله قابل بیان است و معمولاً دانشجویان و مدرسین این جمله‌ها را حفظ می‌کنند تا بتوانند در امتحان‌ها، کلاس‌ها و سخنرانی‌ها به آن اشاره کنند.

این در حالی است که توجه به تفاوت ریسک و عدم قطعیت یکی از رویدادهای مهم در روند توسعه‌ی علم اقتصاد و مدیریت محسوب می‌شود و شایسته‌ است برای درک عمیق و دقیق آن وقت بگذاریم.

پیشنهاد توجه به تفاوت ریسک و عدم قطعیت در سال ۱۹۲۱

شاید برای شما جالب باشد که دو اقتصاددان در سال ۱۹۲۱ به صورت مستقل در نوشته‌ها و تحلیل‌های خود به این نکته اشاره کردند که لازم است به تفاوت ریسک و عدم اطمینان یا عدم قطعیت توجه داشته باشیم.

یکی از این دو اقتصاددان، جان کینز (John Keynes) بود که مکتب کینز در اقتصاد هم به اعتبار او به این نام خوانده می‌شود.

دیگری، فرانک نایت (Frank Knight) بود که او هم به صورت مستقل به این بحث پرداخت.

البته این دو نفر از واژه‌ها و تعبیرهای یکسانی استفاده نکردند.

کینز در کتاب خود تحت عنوان رساله‌ای درباره احتمال (A treatise on probability) توضیح داد که بعضی از ابهام‌ها و عدم قطعیت‌ها را نمی‌توان کاهش داد و حذف کرد؛ اما برخی دیگر را می‌توان کاهش داد و مدیریت کرد.

نایت هم کتابی تحت عنوان ریسک، عدم قطعیت و سود (Risk, Uncertainty, and Profit) نوشت و در آنجا به تفکیک ریسک‌های قابل محاسبه و ریسک‌های غیرقابل محاسبه پرداخت.

بعد از نوشته‌های کینز و فرانک، در میان اقتصاددانان و به تدریج در میان همه‌ی نویسندگان و تحلیل‌گران مدیریت، دو مفهوم Risk و Uncertainty تفکیک شدند و این تفکیک امروز در حدی جا افتاده است که اگر نتوانید در موردش صحبت کنید، ممکن است در اینکه درس‌خوانده‌ی مدیریت و اقتصاد هستید تردید کنند.

در کتابها و مقاله‌های فارسی به جای Uncertainty از چهار تعبیر زیر استفاده شده است:

  • ابهام
  • نااطمینانی
  • عدم قطعیت
  • عدم اطمینان

با وجودی که این چهار تعبیر تفاوت‌های مهمی با یکدیگر دارند، اما از آنجا که فراوانی هر چهار مورد در کتابهای اقتصاد و مدیریت فارسی تقریباً یکسان است، نمی‌توان یک مورد را به عنوان ترجمه‌ی قطعی در نظر گرفت.

اگر چه ما در متمم ترجیح می‌دهیم بسته به فضای درس‌ها، از مورد اول و سوم (یعنی ابهام یا عدم قطعیت) استفاده کنیم.

تعریف عدم قطعیت چیست و با ریسک چه تفاوتی دارد؟

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

درس تفاوت ریسک و عدم قطعیت و ابهام برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که برای کاربران ویژه در نظر گرفته شده است دسترسی پیدا می‌کنید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  تفکر استراتژیک

  تصمیم گیری

  مدل ذهنی

  تفکر سیستمی

تمرین:

در محیط زندگی یا محیط کسب و کار، یک مثال واقعی یا فرضی از مواجهه با ابهام و عدم قطعیت مطرح کنید.

حالا یک اقدام مشخص (هر چقدر هم کوچک باشد مهم نیست) پیشنهاد کنید که شما را یک گام (حتی اگر کوچک) از وضعیت ابهام به وضعیت ریسک نزدیک‌تر کند.

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: حسن پیوسته گر , احمد عباسی , مهتاب تدین , حسن کشاورز فضل , علیرضا دورباش

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تصمیم گیری پیشرفته به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه تصمیم گیری پیشرفته
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

42 نکته برای تفاوت ریسک و عدم قطعیت (ابهام / عدم اطمینان)

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : محمدرضا شعبانعلی

    مثال در زندگی روزمره:

    فکر می‌کنم برای کسی که در کسب و کارهای کوچک، همیشه لب مرزی یا با تأخیر به محل کار می‌رسه، چند دقیقه زودتر راه افتادن به نوعی باعث بشه که «وضعیت رسیدن» از حالت ابهام به حالت ریسک نزدیک‌تر بشه.

    وقتی سر ساعت یا با تأخیر می‌رسه، همه‌ی گزینه‌های محتمل قابل پیش‌بینی نیست: آیا با او برخورد میشه؟ آیا اصلاً تأخیرش جدی گرفته می‌شه؟ ممکنه تنبیه جدی‌تری برای او در نظر گرفته بشه؟ و احتمالاً گزینه‌های دیگه.

    اما وقتی زودتر راه میفته،‌ سناریوهای احتمالی به دو موردِ بیش از حد زود رسیدن و کمی زود رسیدن تبدیل میشه. البته باز هم «احتمال هر سناریو» مشخص نیست، اما به هر حال از وضعیت ابهام قبل به حالت ریسک نزدیک‌تر شده.
    توضیح: گفتم کسب و کارهای کوچک، چون معمولاً در کسب و کارهای بزرگ پروتکل‌های شفاف‌تری برای مواجهه با تأخیر وجود داره.

     

    مثال در بانک‌ها و موسسات مالی بین‌المللی:

    فکر می‌کنم استفاده از الگوریتم‌های Credit Scoring نمونه‌هایی از تبدیل هوشمندانه‌ی ابهام و عدم قطعیت به ریسک حساب شده محسوب بشه (معرفی یک نمونه از این الگوریتم‌ها).

    قبل از به‌کارگیری این نوع الگوریتم‌ها، وقتی بانک‌ها به یک مشتری خدمات اعتباری ارائه می‌دادند، توانایی بازپرداخت و جبران تعهدات عملاً در ابهام قرار داشت (سناریو‌های احتمالی مشخص هست: یا به تعهد عمل می‌شود یا نمی‌شود. اما احتمال هر کدام مشخص نیست).

    اما سیستم‌های Credit Scoring بر اساس فاکتورهای متعدد مانند الگوی پرداخت قبض‌های فرد در گذشته، اعتبار فعلی، موجودی فعلی، گردش حساب، مدت زمانی که گذشته‌ی اعتباری فرد ثبت شده و پرونده‌اش موجوده و سایر پارامترهای مرتبط با تراکنش‌های گذشته، عملاً می‌کوشند احتمال اجرای تعهدات رو برآورد کنن و به این شیوه، تعامل با مشتریان در اعطای اعتبار از عدم قطعیت به سمت ریسک نزدیک می‌شه.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .