Menu


کتاب نظریه انتخاب ویلیام گلاسر


کتاب نظریه انتخاب ویلیام گلاسر

کتاب نظریه انتخاب (Choice Theory) ویلیام گلاسر، اگر چه نخستین کتاب او نیست؛ اما بی‌تردید مهم‌ترین کتاب اوست.

کتابی که از نخستین انتشار آن در سال ۱۹۹۸ تا کنون، هم‌چنان مورد توجه علاقه‌مندان به روانشناسی و بهبود کیفیت زندگی فردی قرار گرفته است.

ویلیام گلاسر، روانپزشکی است که از چارچوب‌های متعارف روانپزشکی فاصله گرفته است. او اصرار دارد که راهکار بسیاری از مشکلات ما انسان‌ها، در اصلاح رفتارها و انتخاب‌هایمان نهفته است و نه استفاده از داروهای شیمیایی.

او معتقد است که هر چه مرکز کنترل درونی در انسان‌ها بیشتر تقویت و تثبیت شود، مشکلات و چالش‌هایشان در زندگی کمتر خواهد شد.

گلاسر نگرش روانشناسی رایج را روانشناسی کنترل بیرونی (External Control Psychology) یا روانشناسی برون‌نگر می‌نامد.

نوعی نگاه که به فرد می‌آموزد ریشه و راهکار مشکلاتش را در بیرون از خود جستجو کند:

  • آن کارمند من را عصبانی کرد و من سرش فریاد زدم.
  • همسرم از من حمایت کرد و من انگیزه بیشتر پیدا کردم.
  • شرایط اقتصادی نامساعد است و من امید برای فعالیت اقتصادی ندارم.

همه‌ی جمله‌های بالا یک ساختار مشترک دارند: اتفاقی در دنیای بیرون روی می‌دهد و با تحت تأثیر قرار دادن ذهن و جسم‌مان، ما را برمی‌انگیزد تا پاسخی در برابر آن نشان دهیم.

روانشناسی کنترل بیرونی باعث می‌شود که رفتارهای تشویقی و تنبیهی و تلاش برای کنترل دیگران، شدت پیدا کند.

او در فصل اول کتاب نظریه انتخاب، در شرح علت نیاز به یک روانشناسی جدید چنین می‌گوید:

پیش‌فرض عملیاتی روانشناسی کنترل بیرونی این است که:

افرادی را که کار اشتباه انجام می‌دهند، تنبیه کنید، تا آن کاری را که شما فکر می‌کنید درست است انجام دهند.

سپس به آن‌ها پاداش دهید تا الگوی رفتاری جدید را حفظ و تثبیت کنید.

این پیش‌فرض غالبِ الگوی ذهنی اکثر افراد روی این کره خاکی است.

روانشناسی با تعریف روانشناسی کنترل بیرونی به عنوان الگوی ذهنی که منتقد آن است،‌ به نوعی جایگاه خودش را نیز مشخص می‌کند.

در مدل او که آن را نظریه انتخاب (Choice Theory) می‌نامد، منشاء رفتارها، احساسات و انگیزه‌های انسا‌ن‌ها، انتخاب‌ها و رفتارهای هر فرد و تحلیل‌های درونی او در نظر گرفته می‌شود.

کتاب نظریه انتخاب ویلیام گلاسر - این کتاب در ایران توسط دکتر صائبی و نیز مهرداد فیروزبخت به فارسی ترجمه شده است

نیازها و احساسات پایه‌ی انسان

از جمله فصل‌های کلیدی کتاب نظریه انتخاب، فصل دوم کتاب است که در آن گلاسر به نیازها و احساسات بنیادین انسان‌ها می‌پردازد.

این فصل از آن جهت مهم است که در نظریه‌های رفتاری، تعریف نیازها پایه‌ی تحلیل رفتار قرار می‌گیرد و بر این اساس، بخش مهمی از آن‌چه در ادامه‌‌ی نظریه انتخاب مطرح می‌شود، بر مبنای مفروضات گلاسر در این بحث است.

نیازهای پایه انسان بر اساس مدل ویلیام گلاسر

این نیازها و اولویت‌های آن‌ها برای هر فرد، ریشه انتخاب‌های مهم زندگی او را تشکیل میدهند.

ده اصل اساسی نظریه انتخاب

گلاسر در سیزدهمین فصل کتاب خود با عنوان بازتعریف آزادی شخصی شما (Redefining Your Personal Freedom) نکات کلیدی نظریه انتخاب را در قالب ده اصل خلاصه می‌کند و در چند سطر، به توضیح هر یک از آن‌ها می‌پردازد:

تنها کسی که ما می‌توانیم رفتارهایش را کنترل کنیم، خودمان هستیم.

تنها چیزی که بین ما و دیگران رد و بدل می‌شود، اطلاعات است. این‌که با این اطلاعات چه کنیم، به انتخاب خودمان بستگی دارد.

تمام مشکلات روانشناختی بلندمدت، از جنس «مشکلات در رابطه» هستند.

مشکل رابطه‌ای، همواره بخشی از زندگی کنونی ما است. ما می‌توانیم از خیلی چیزها آزاد شویم. اما هرگز نمی‌توانیم بدون حداقل یک رابطه‌ی شخصی رضایت‌بخش، شادمانه زندگی کنیم.

رویدادهای دردناک گذشته، در آن‌چه امروز هستیم نقش مهمی دارند؛ اما مرور دوباره‌ی آن‌ها، کمک چندانی به نیاز امروز ما (بهبودِ رابطه‌ی فعلی‌مان) نمی‌کند.

ما پنج محرک اصلی ژنتیکی داریم: نیاز به زنده ماندن، نیاز به عشق و تعلق خاطر، نیاز به قدرت، نیاز به آزادی، نیاز به تفریح

ما برای تأمین این نیازها، باید یک یا چند تصویر را در دنیای کیفی خود بهبود دهیم. دنیای کیفی بخشی از دنیای ماست که از مهم‌ترین چیزهایی که می‌دانیم و می‌شناسیم تشکیل شده است.

ما از لحظه‌ی تولد تا مرگ، مشغول «رفتار کردن» هستیم. رفتار کلی (Total Behavuir) از چهار بخش جدایی‌ناپذیر تشکیل شده است: عمل، فکر، احساس و فیزیولوژی

رفتارها همیشه باید در قالب فعل یا مصدر بیان شوند [و حتماً خودمان فاعل جمله‌ها باشیم]. به جای من افسرده شده‌ام یا دچار افسردگی هستم، بگوییم من انتخاب کرده‌ام افسرده باشم؛ من افسردگی می‌کنم؛ یا خودم را افسرده کرده‌ام.

رفتار همیشه انتخابی است. البته ما روی دو بخش فکر و عمل قدرت انتخاب داریم و فیزیولوژی و احساس، به عنوان تابعی از این انتخاب ما، تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

کاربرد نظریه انتخاب در حوزه‌های مختلف

اگر از فصل‌های اولیه‌ی کتاب – که به تعریف مفاهیم اولیه مثل رفتار کلی، دنیای کیفی و نیازهای انسان می‌پر‌دازند – و نیز فصل پایانی که تقریباً فشرده‌ی‌ آموزه‌های کتاب است بگذریم، باقی کتاب نظریه انتخاب به بررسی کاربردهای این نظریه در حوزه‌های مختلف می‌پردازد.

خلاقیت، عشق، ازدواج، تعارض‌ها، اعتماد، آموزش، درس و مدرسه و نیز محیط کار، از جمله موضوعاتی هستند که ویلیام گلاسر در آن‌ها به توصیف کاربردهای نظریه انتخاب پرداخته است.

کتاب گلاسر، یک ضمیمه‌ی پایانی هم دارد که در کتاب‌های وزین علمی کمتر می‌بینیم، اما در کتاب نظریه انتخاب، با توجه به توضیحاتی که در معرفی گلاسر ارائه کردیم چندان عجیب نیست.

او در پایان کتاب به معرفی و توضیح و تبلیغ موسسه‌ی آموزشی خود پرداخته و آدرس و شماره تلفن آن را اعلام کرده و حتی توضیح داده که کارمندهای آن‌جا همه خوش‌اخلاق هستند و تماس بگیرید و سر بزنید و مواردی مانند این‌ها.

البته این کار، هیچ ایراد جدی ندارد. اما وقتی این روش را در کنار نام بزرگان معاصر روانشناسی مثبت گرا می‌گذاریم و مقایسه می‌کنیم (در کنار استفاده از روش علمی و استناد به مطالعات و تحقیقات که در کارهای گلاسر جایگاه خود را به روایت گزارش‌های مطب داده‌اند)، بهتر متوجه می‌شویم که چرا گلاسر، با وجود حرف‌ها و ایده‌های ارزشمند و تأثیرگذارش، نتوانست در طول زندگی خود در فهرست نام بزرگان روانشناسی مثبت گرا جایی برای خود دست و پا کند.

توصیه‌ی ما این است که این کتاب را نه به عنوان یک نظریه‌ی علمی در روانشناسی بلکه به عنوان یکی از بهترین کتابهای خودیاری (Self-help) بخوانید و انتظارات خود را از آن، بر همین اساس تعدیل و تنظیم کنید.

البته باز هم تأکید می‌کنیم که این موارد باعث نمی‌شود از فرصت ارزشمندی که گلاسر در اختیار ما قرار داده و تحلیل‌های عمیق و تأثیرگذاری که در عمل، کارکردهای مثبت آن به صورت گسترده تجربه شده است، صرف‌نظر کنیم.

بنابراین در متمم، باز هم به سراغ آموزه‌های گلاسر می‌رویم و از دیدگاه‌ها و تجربیاتش استفاده می‌کنیم.

ترجمه کتاب نظریه انتخاب گلاسر در ایران

در ایران ترجمه‌های متعددی از کتاب Choice Theory وجود دارد که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به ترجمه‌‌های نورالدین رحمانیان، مهرداد فیروزبخت و علی صاحبی اشاره کرد.

گفتنی است در نخستین صفحات نسخه‌ی ترجمه‌ی دکتر علی صاحبی، نامه‌ی تأیید و تشکری از ویلیام گلاسر هم خطاب به ایشان وجود دارد.

پیشنهاد عضویت در متمم

دوست عزیز.

شما با عضویت رایگان به عنوان کاربر آزاد متمم (صرفاً با تعیین نام کاربری و کلمه‌ی عبور) می‌توانید به حدود نیمی از چند هزار درس متمم دسترسی داشته باشید.

همچنین در صورت تمایل، با پرداخت هزینه عضویت، به همه‌ی درس‌های متمم دسترسی خواهید داشت. فهرست برخی از درس‌های مختص کاربران ویژه متمم را نیز می‌توانید در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌های مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ و بررسی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

دوره MBA

فنون مذاکره | تصمیم گیری

تحلیل رفتار متقابل | پرورش تسلط کلامی

افزایش عزت نفس | چگونه شاد باشیم

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: فاطیما , محمدشکوری , مانی سهیلی , اشکان خوش سرور , فاطمه دشتی

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری شخصیت شناسی به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه شخصیت شناسی
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

15 نکته برای کتاب نظریه انتخاب ویلیام گلاسر

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : بانو

    متاسفانه هنوز موفق نشدم کتاب تئوری انتخاب رو بخونم ولی با تعاریفی که از این کتاب شنیدم و دیدن ویدئویی  درباره تئوری انتخاب ویلیام گلاسر، که امروز از طریق یکی از دوستان به دستم رسید، تمام سعی ام رو می کنم که تا عید کتاب رو تهیه کنم و بخونم.

    ویدئویی که امروز دیدم توضیحات دکتر "علی صاحبی" مربی ارشد موسسه ویلیام گلاسر و مترجم این کتاب، در مورد تئوری انتخاب هست که آپلودش کردم تا  دوستان علاقمند به این کتاب و این مبحث اون رو ببینید.
    امیدوارم  برای شما هم مثل من موثر و مفید واقع بشه و بتونه درک بهتری از این تئوری بهتون بده.

     
    این ویدئو 5 قسمت هست که شامل:

    1-مقدمه ای بر تئوری انتخاب
    زمان: 3:13 دقیقه

    2- مفاهیم بنیادین
    زمان: 10:39 دقیقه

    3- نیازهای اساسی
    زمان: 7:32 دقیقه

    4- دنیای مطلوب
    زمان: 9:27 دقیقه

    5- رفتار کلی
    زمان: 9:08 دقیقه

     

    تا اونجایی که می دونم و از دوستانم که این کتاب رو خوندند شنیدم، بهترین مترجم این کتاب در ایران "دکتر علی صاحبی" هستند.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .