Menu


درباره گفتمان یا دیسکورس (Discourse)


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۶۷۰۶۴

این درس با سایر مباحث مدل ذهنی یک تفاوت مهم دارد.

مطلب حاضر قرار نیست یک درس آموزشی کامل باشد. بلکه صرفاً به معرفی یک واژه، آن هم در حد بسیار محدود و به اندازه‌ی کاربرد آن در فضای مدیریت اختصاص یافته است.

به همین علت در دسته‌بندی‌های متمم، علاوه بر مدل ذهنی، گروه واژه نامه را هم برای آن انتخاب کرده‌ایم تا انتظار شما از‌ آن تعدیل شود.

تعریف گفتمان

زمانی که داریوش آشوری واژه‌ی گفتمان را به عنوان معادل دیسکورس (Discourse) می‌ساخت، احتمالاً انتظار نداشت که آن را تا این حد فراگیر و در نوشته‌ها و گفتارهای روزمره هم ببیند و بخواند.

او – چنانکه خود می‌گوید – گفتمان را مانند ساختمان و زایمان با پسوندِ مان ساخته است؛ چون واژه‌هایی که با این پسوند ساخته می‌شوند، به فعلی با محصول و دستاورد مشخص، اشاره دارند (پسوندِ اسم‌سازِ بیان‌گرِ حاصلِ یک فعل).

به هر حال، بحث ما در این‌جا ساختار و مفهوم گسترده‌ی این واژه‌ نیست و آن‌ها که در پی توضیحات تخصصی مربوط به گفتمان باشند، می‌توانند به مقاله‌ای که آشوری در کتاب پرسه‌ها و پرسش‌ها در همین زمینه بازنشر کرده مراجعه کنند.

کاربردهای نادرست گفتمان

شکل‌های نادرست متنوعی برای واژه‌ی گفتمان وجود دارد.

کم نیستند کسانی که گفتمان را معادل گفتگو به کار می‌برند. مثلاً می‌گویند که ما نیازمند گفتمان هستیم.

یا در اشتباهی واضح‌تر، می‌گویند: بیایید با هم گفتمان کنیم.

مهم است به خاطر داشته باشیم که گفتمان شکلِ فاخر و آبرومند و رسمیِ گفتگو کردن نیست. بلکه واژه‌ی متفاوتی است که به مفهومی دیگر اشاره دارد.

در زبان فارسی برخی از رایج‌ترین کاربردهای گفتمان را در ادبیات سیاسی مشاهده کرده‌ایم.

به عنوان مثال، گفتمان اصول‌گرایی و گفتمان اصلاح‌طلبی از جمله شکل‌های درست استفاده از واژه‌ی گفتمان هستند.

داریوش آشوری، گفتمان اسلام ناب محمدی را هم به عنوان یک مثال از کاربرد درست واژه‌ی گفتمان مطرح می‌کند.

با این حال واضح است که دغدغه‌ی اصلی ما در درس مدل ذهنی متمم، کاربردهای مدیریتی این مفهوم است.

اگر کتابهای روز دنیا در زمینه‌ی مدیریت را ورق بزنید، مواردی مانند اصطلاحات زیر را بارها در آن‌ها مشاهده خواهید کرد:

marketing discourse advertising discourse
digital discourse media discourse
business discourse management discourse

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز.

دسترسی کامل به این درس برای کاربران ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت به عنوان کاربر ویژه‌ی متمم، علاوه بر دسترسی به این مطلب، به سایر بحث‌هایی هم که تحت عنوان مدل ذهنی مطرح می‌شوند دسترسی پیدا می‌کنید.

همچنین با فعال کردن اشتراک ویژه به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  تصمیم گیری

  تفکر سیستمی

  تفکر استراتژیک

  مدیریت در شرایط ابهام

  دوره MBA (پیگیری منظم مجموعه درس‌ها)

  تفکر نقادانه (بعد از گذراندن درس‌های تصمیم گیری و مدل ذهنی)

شاید بد نباشد کمی وقت بگذارید و با خودتان فکر کنید که گفتمان کارآفرینی که اخیراً در فضای مدیریت و کسب و کار ایران شکل گرفته است، چه مفاهیم و کلمات و الگوها و شعارها و جمله‌هایی را به همراه داشته و معنی و مفهوم کدام واژه‌ها و جمله‌ها و اصول و ارزش‌ها را تغییر داده است.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: حسین خزلی (خرازی) , محمدرضا مرجوی , محمدجوادتقوی , معصومه خزاعی , محسن سعیدی پور

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری مدلهای ذهنی به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه مدلهای ذهنی
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟