Menu


معمای زندانی یا دوراهی زندانی (Prisoner’s Dilemma)


معمای زندانی چیست؟ دوراهی زندانی به چه چالش و پارادوکسی اشاره می‌کند؟

به سختی می‌توانید در میان مثال‌ها و داستان‌های تخصصی علمی، موردی را بیابید که به اندازه‌ی معمای زندانی یا دوراهی زندانی (به انگلیسی: Prisoner’s Dilemma) به فضای گفتگوهای عمومی و کتابها و مقالات عمومی راه پیدا کرده باشد.

حدس زدن علت این مسئله هم دشوار نیست. بسیاری از ما در زندگی روزمره خود و در محیط شغلی‌مان به نوعی با معمای زندانی مواجه می‌شویم.

این داستان فرضی، یکی از مثال‌های پایه‌ای در نظریه بازیها، استراتژی رقابتی، تعاملات بین کشورها، مدیریت بازارهای انحصار چندجانبه، رابطه های عاطفی، کار تیمی و انبوهی از موارد و موضوعات دیگر است.

یکی از روایات ساده‌ی معمای زندانی به شرح زیر است:

دو نفر از اعضای یک باند جنایتکار دستگیر شده‌اند.

هر یک از آنها به صورت انفرادی حبس هستند و هیچ نوع دسترسی به فرد دیگر ندارند.

متاسفانه علیه هیچ یک از این دو نفر، شواهد کافی برای محکوم کردن نهایی وجود ندارد.

آنها هر دو امیدوار هستند که به خاطر جرم‌های کوچک‌ترشان، تنها به یک سال حبس محکوم شوند و ماجرا مختومه شود.

اما در این میان، بازجو به هر یک از آنها یک پیشنهاد می‌دهد که:

اگر شهادت دهی که همکارت چه جرائمی مرتکب شده، به تو تخفیف خواهیم داد.

سناریوهای احتمالی به شرح زیر خواهد بود:

اگر زندانی الف علیه زندانی ب شهادت بدهد و همزمان، ب هم علیه الف شهادت بدهد، هر یک به دو سال حبس محکوم خواهند شد.

اگر زندانی الف علیه زندانی ب شهادت بدهد، اما زندانی ب از هر نوع شهادت دادن امتناع کند، زندانی الف آزاد شده و زندانی ب، به سه سال حبس محکوم خواهد شد.

اگر هیچکدام علیه دیگری شهادت ندهند، هر یک به خاطر شواهد جزئی موجود، به یک سال حبس محکوم خواهند شد.

حالا خودتان را به جای زندانی الف (یا ب) بگذارید.

از یک سو، تمایل دارد که اعتراف نکند.

اگر شریک جرم او هم اعتراف نکند، ماجرا با یک سال زندان حل می‌شود.

اما نگران است که مبادا، شریک او (که الان خبری از وضعیتش ندارد) تصمیم بگیرد و او را لو بدهد.

در این حالت شریکش آزاد می‌شود و او زندانی خواهد شد.

ممکن است تصمیم بگیرد که علیه شریکش شهادت بدهد.

در این حالت، احساس می‌کند که یا رها خواهد شد و یا اگر شریکش هم به همین نتیجه برسد، هر یک دو سال زندانی خواهند شد!

فرض مهم:  فرض می‌کنیم که اگر زندانی‌ها به هر شیوه‌ای از زندان خارج شدند، تغییر هویت می‌دهند و به نقطه‌ای دوردست می‌روند. به عبارتی، نگرانی از برخورد آتی همکارشان ندارند. 

معمای زندانی تکرار شده (Iterated)

این معما می‌تواند شکل‌های پیچیده‌ای به خودش بگیرد.

مثلاً فرض کنید که دوران محکومیت دو زندانی تمام می‌شود و اینها بیرون می‌آیند و اتفاقاً همدیگر را پیدا می‌کنند و مستقل از آنچه بین‌شان گذشته است، تصمیم می‌گیرند به انسان‌هایی اخلاق گرا تبدیل شوند.

به این معنا که بزرگوارانه یکدیگر را ببخشند و گذشته را فراموش کنند و دوباره با هم دزدی و کلاهبرداری را آغاز کنند!

حالا فرض کنید دوباره همان سناریو تکرار می‌شود و اینها دستگیر می‌شوند و دوباره همان پیشنهاد!

می‌توان حدس زد که رفتار این زندانی‌ها متفاوت خواهد بود و ارزیابی متفاوتی از گزینه‌ها را انجام خواهند داد.

واقعیت این است که زندگی ما، بیش از موارد انفرادی معمای زندانی، سرشار از موارد تکرار معمای زندانی است.

به این مثال از معمای زندانی در زندگی روزمره توجه کنید:

محدودیت در دسترسی کامل به این مطلب

نمایش کامل این مطلب برای کاربران آزاد متمم انجام می‌شود.

ثبت نام به عنوان کاربر آزاد متمم، سریع و رایگان است و کافی است برای خودتان نام کاربری و رمز عبور تعریف کنید.

شما با ثبت نام به عنوان کاربر آزاد، به درس‌های مختلفی (از جمله: استعدادیابی، سبک زندگی، هوش کلامی، افعال پرکاربرد انگلیسی، مهارتهای ارتباطی و پاراگراف فارسی) دسترسی پیدا خواهید کرد.

مثال از کاربرد معمای زندانی در زندگی حیوانات - خفاش های خونخوار

تمرین درس معمای زندانی:

چه مصداق‌هایی از معمای زندانی در زندگی شخصی و یا محیط کار یا محیط‌های اقتصادی به ذهن شما می‌رسد؟

توضیح تکمیلی: با توجه به لغت Dilemma (به خاطر پیشنهاد Di به معنای دو) ترجمه‌ی دوراهی زندانی ترجمه مناسب‌تری است. اما با توجه به اینکه در عموم کتاب‌های فارسی، اصطلاح معمای زندانی و گاه پارادوکس زندانی رایج است، ما هم در متن عموماً از اصطلاح معمای زندانی استفاده کرده‌ایم.

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: بهنام عادلی منش , سارا , قاسم کریمی , احسان , عبداله ایپکچی

 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

57 نکته برای معمای زندانی یا دوراهی زندانی (Prisoner’s Dilemma)

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : محمدرضا شعبانعلی

    فکر می‌کنم یک مثال جهانی از مواجهه با چالش معمای زندانی، بحث رکود اقتصادی فراگیر جهان بعد از سالهای 2008 باشه.

    در اون مقطع زمانی، بخش عمده‌‌‌ای از دارایی‌های بانکی (عموماً در قابل وثیقه) به ملک تبدیل شده بود.

    همه‌ی بانک‌ها هم این رو می‌دونستند.

    و می‌دونستند که اگر مجبور بشن که برای تامین نقدینگی یا بازپس دادن پول مردم، وثیقه‌ها رو بفروشن، قیمت املاک سقوط می‌کنه و در واقع، دارایی خودشون کاهش پیدا می‌کنه.

    فروختن وثیقه‌ها و تبدیل کردن اونها به نقدینگی، شبیه "لو دادن شریک جرم" در این داستان هست.

    اگر همه‌ی بانکها از نقد کردن سریع وثیقه‌ها خودداری می‌کردند، این دوران با کمی سختی و احتمالاً مدیریت فدرال رزرو حل می‌شد.

    اما هر بانک، می‌ترسید که بانک دیگری شروع به نقد کردن وثیقه‌ها بکنه و تامین نقدینگی رو زودتر شروع کنه و بعد این بعد، عقب بمونه و مجبور شه املاک رو در بازار ارزان‌تر بفروشه.

    در این داستان، بانک‌ها وارد رقابت نقد کردن شدند و هر روز مسکن سقوط بیشتری کرد و بانک‌ها باز احساس کردند فروختن در بازار سقوط کرده بهتر از روی دست موندن ملک در بازار نابوده شده است!

    نهایتاً هم، چنان که می‌دانید دومینوی این معمای زندانی، به شرکتهای اروپایی و بیمه کنندگان و کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس و ژاپن و بقیه‌ی کسانی رسید که بخشی از دارایی‌شون رو در قالب اوراق قرضه آمریکایی نگهداری می‌کردند.

    از اوضاع بانک‌های داخلی کشور اطلاع دقیق ندارم.

    اما این نگرانی رو به عنوان شاهد بیرونی دارم که ضعف مکانیزم‌های اعتبارسنجی، احتمالاً اونها رو هم به سمت تبدیل دارایی‌ها به وثیقه‌های ملکی (که احتمالاً به درستی هم ارزیابی نشده‌اند) برده باشه و همیشه آرزو می‌کنم که یا برآورد من اشتباه باشه و یا بانک‌های ما، معمای زندانی رو به شکل بهتری حل کنند.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .