درد از دست دادن | مثالی از دن اریلی برای نظریه دورنما
در این درس به یکی از پرسشهای مطرح شده با دن اریلی در نشریهی وال استریت ژورنال میپردازیم که در کتاب Irrationally Yours بازنشر شده است.
از آنجا که هدف ما از طرح این مطلب، شرحِ یک مثال از نظریه دورنما (یا نظریه پراسپکت) است، مطالعهی درس نظریه پراسپکت میتواند برای درک بهتر این مطلب، مفید باشد.
با این حال، مطالعهی مستقل این پرسش و پاسخ نیز، همچنان مفید و آموزنده خواهد بود.
![مثال برای نظریه دورنما - درد از دست دادن - دن اریلی](https://motamem.org/wp-content/uploads/2019/02/loss-pain.jpg)
سوالی که در اینجا از دن اریلی پرسیده شده، به سایت Netflix مربوط میشود. منبع اصلی درآمد نتفلیکس، حق اشتراکی است که از کاربران خود دریافت میکند و به ازاء آن، حق دسترسی به آرشیو بزرگی از فیلمها و سریالها را در اختیار آنها قرار میدهد (نتفلیکس حق پخش بخشی از این فیلمها را خریده و بخشی دیگر را نیز، خود تولید کرده است).
با وجودی که نتفلیکس در ایران فعال نیست، به علت فعالیت سرویسهای مشابه (مانند فیلیمو و نماوا و لنز) در ایران، درکِ صورت مسئله و احساسی که مطرحکنندهی پرسش به آن اشاره کرده است، دشوار نیست. ضمن اینکه اگر در آنالوژی قوی باشید، میتوانید مصداقهای متنوع دیگری هم برای این مسئله بیابید:
دن عزیز،
من کاربر قدیمی نتفلیکس هستم.
اخیراً آنها حدود ۱۸۰۰ عنوان فیلم را از آرشیو خود حذف کردهاند و البته تعدادی فیلم خوب هم اضافه کردهاند.
میدانم که احتمالاً هیچوقت هیچیک از آن ۱۸۰۰ عنوان را نمیدیدم، اما هنوز حس خوبی ندارم و به صورت جدی دارم به ترکِ نتفلیکس [تمدید نکردن اشتراک آن] فکر میکنم.
چرا چنین حسی دارم؟
پاسخ دن اریلی
دن اریلی در پاسخ این سوال، آن را به درد از دست دادن (که در نظریه پراسپکت با جزئیات به آن پرداخته شده) ربط میدهد و البته در پایان، پیشنهادی هم برای کاهش درد در این مورد خاص دارد:
دسترسی کامل به این درس و ۷۶ درس دیگر دربارهٔ تصمیم گیری و حل مسئله برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است. تا کنون ۱۲۴۹۵ نفر از متممیها مجموعاً ۲۴۶۵۷ تمرین در درسهای تصمیم گیری و حل مسئله ثبت کردهاند.
با عضویت ویژهٔ متمم علاوه بر این ۷۶ درس به هزاران درس دیگر از جمله درسهای زیر دسترسی پیدا میکنید. درسهای زیر صرفاً چند نمونه هستند:
تفکر سیستمی | تفکر استراتژیک | مهارت یادگیری
دوره MBA | توسعه فردی | سبک زندگی
مشاوره مدیریت | کوچینگ | مدیریت جلسه
مذاکره | مدیریت تعارض | مهارت های ارتباطی
تمرین و مشارکت در بحث
این جنس از احساس بد را که در سوال مطرح شده، در چه جاهای دیگری تجربه کردهاید؟
جدا از سرویس پخش فیلم، چه شرایط دیگری به ذهنتان میرسد که با توصیف موزهی دن اریلی بتوان به آن نگاه کرد؟
ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تصمیم گیری پیشرفته به شما پیشنهاد میکند:
- درس تصمیم گیری پیشرفته (ریسک و شهود)
- شهود چیست؟ آیا تفکر شهودی و تصمیم شهودی مهارت محسوب میشوند؟
- گری کلین | کتاب قدرت شهود و بررسی شهود در روانشناسی
- اهمیت داستان گویی و داستان سازی در تصمیم گیری تشخیصی
- تصمیم گیری شهودی | نقش انتخاب سوال کلیدی درست در تصمیم گیری بهتر
- قضاوت درباره طعم کیک بر اساس یک برش | نالینی آمبادی
- چه زمانی به تصمیم گیری شهودی اعتماد کنیم؟ (۱)
- کالبدشکافی پیش از مرگ | شیوهای برای ارزیابی تصمیم گیری
- نقش احساسات در تصمیم گیری – قسمت اول
- تفاوت ریسک و عدم قطعیت (ابهام / عدم اطمینان)
- انواع احتمال | سه مفهوم متفاوت احتمال در گفتگوها و تحلیلها
- تصمیم گیری گروهی | مزایا، معایب و انواع روشها
- انواع سبک های تصمیم گیری
- انواع سیستمهای رای گیری | چند روش رای گیری برای تصمیم گیری گروهی
- روش دلفی چیست و چه کاربردی دارد؟
- نظریه چشم انداز (تئوری چشم انداز) | دانیل کانمن و آموس تورسکی
- درد از دست دادن | مثالی از دن اریلی برای نظریه دورنما
- تصمیم گیری سازمانی | چک لیست تصمیم گیری برای مدیران
- کتاب بینش و تفکر شهودی (دیدن آنچه دیگران نمیبینند) | گری کلین
- ماکس بیزرمن | نویسنده و محقق در مذاکره و تصمیم گیری
- کار اخلاقی چیست؟ | مروری بر داستان دزدی از داروساز (لارنس کلبرگ)
- کتاب مدیران و چالش های تصمیم گیری | ماکس بیزرمن
چند مطلب پیشنهادی از متمم:
برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)
با متمم همراه شوید
آیا میدانید که فقط با ثبت ایمیل و تعریف نام کاربری و رمز عبور میتوانید به جمع متممیها بپیوندید؟
نویسندهی دیدگاه : محمدرضا شعبانعلی
مثالِ دردِ از دست دادن:
من تجربهای دارم که به نظرم تا حد زیادی شبیه مثالی هست که در این درس مطرح شده.
هتلی بود که اغلب هنگام سفر، در اونجا اقامت داشتم. امکانات و فضا و غذاش مناسب بود و رضایت من رو تأمین میکرد.
آخرین باری که به اون هتل رفتم، دیدم که از پیشنهادهای صبحانهی هتل، ماهی حذف شده (قبلاً بخشی از سالن صبحانه به انواع ماهیها اختصاص داشت).
من اساساً اهل ماهی خوردن نیستم و صبحها هم، قطعاً ماهی نمیخورم. مستقل از تنوع پیشنهادهای هتل هم، معمولاً یک لیوان آب میوه و نان و کره میخورم و از گزینههای متنوع پیشنهادی هتلها هم استفاده نمیکنم.
با این حال، حسم خیلی بد شد و احساس کردم با پولی که من میدادم، اینها وظیفه داشتن اون ماهیها رو اونجا بذارن و من نخورم و در کل، این حس بهم دست داد که نسبت ارزش ایجاد شده به هزینهی دریافت شده در این هتل تغییر کرده و بعد از این ماجرا، اون هتل رو از برنامههای سفر بعدی خودم حذف کردم.
کاملاً میفهمم که از نظر منطقی، این رفتارم توجیه نداره؛ اما حس خوبی نداشتم.
تعبیر پارک:
بعد از خوندن این درس، حس میکنم شاید تعبیری که برای ما و فرهنگ ما (در مقایسه با تعبیر موزهی اریلی) قابل درکتر هست، پارکها هستند.
ما وقتی به یک پارک سر میزنیم، هیچوقت درخت یا گل خاصی رو مد نظر نداریم؛ بلکه صرفاً از فرصت «حضور در فضای سبز» استفاده میکنیم و برامون مهم نیست که از درختها و گیاهان، چه چیزی حذف یا اضافه شده (مگر اینکه تغییر بزرگی به وجود بیاد).
به فرض اینکه برای ورود به یک پارک یا فضای سبز، ورودی هم پرداخت کنیم، احتمالاً به خاطر تغییر جزئیات، دلگیر یا طلبکار نمیشیم.
من فکر میکنم اگر بخوام از راهکار دن اریلی برای هتل استفاده کنم، باید به خودم بگم که من «سیر شدن صبحگاهی» یا «صبحانه خوردن» رو از هتل خریداری میکنم نه فهرستِ غذاها و پیشنهادها رو. و از این منظر، هیچ تفاوتی با گذشته به وجود نیومده و شاید مهمانان علاقهمند به ماهی، ناراضی بشن، اما من باید به خودم یادآوری کنم که تغییری در سرویس هتل به وجود نیومده.
دربارهی نتفلیکس:
یه نکتهی دیگه که از درس یاد گرفتم اینه که نتفلیکس، اسپاتیفای یا هر سرویس دیگهای که دسترسی به آرشیوها رو به ما میفروشن، برای کسانی مناسب هستند که «سرگرمی یا Entertainment» میخرند؛ و نه علاقهمندان حرفهای سینما یا موسیقی.
اونها باید همچنان به سراغ خرید محصولات و آرشیو کردن اونها و مجموعهداری برن. چون ادعای این شرکتها - تلویحاً یا تصریحاً - فروش سرگرمی به مخاطب عام است و نه ارائهی آرشیو حرفهای برای مخاطبان خاص.