مدیریت ارتباط با مشتری | به زبان ساده
ما در درسهای «به زبان ساده» میکوشیم تا حد امکان، ضمن حفظ دقت کلامی، از پیچیدگی و دشواری زبان رایج دانشگاهی فاصله بگیریم و مفاهیم مدیریت و کسبوکار را به سادهترین شکل ممکن برای دوستان متممی توضیح دهیم.
این درسها جایگزین درسهای تخصصی متمم نیستند، اما میتوانند نقطهٔ شروع مناسبی برای مطالعهٔ جدیتر باشند.
تمام تلاش ما این است که متن درسهای «به زبان ساده» به شکلی تنظیم شود که درک آنها با کمترین پیشزمینهٔ مطالعه امکانپذیر باشد.
درس مدیریت ارتباط با مشتری به زبان ساده برای کسانی تنظیم شده که کمتر از ۲۰ دقیقه وقت دارند و میخواهند در همین مدت بسیار محدود، مفهوم مدیریت ارتباط با مشتری را درک کنند.
![مدیریت ارتباط با مشتری به زبان ساده](https://motamem.org/wp-content/uploads/2022/05/CRM-in-simple-terms.jpg)
هنگام گشتوگذار در یک مرکز خرید میبینید میزی را در گوشهٔ سالن قرار داده و روی آن نوشتهاند: «امور مشتریان.» فردی که پشت میز ایستاده از شما دعوت میکند مشخصات خود را در یک فرم ثبت کرده و «کارت باشگاه مشتریان» دریافت کنید. او توضیح میدهد که با این کارت میتوانید تخفیفهایی را دریافت کنید. همچنین برنامههای ویژهٔ مرکز خرید با پیامک به شما اطلاع داده خواهد شد.
سال گذشته کیفی چرمی از یک فروشگاه خریدهاید و اکنون هر از چند گاهی برایتان پیامکی ارسال میشود و پیشنهاد میکنند از تخفیفهای مناسبتی یا فصلی استفاده کنید.
خودرو خود را به نمایندگی خدمات پس از فروش میبرید و آنها پس از ثبت پلاک شما در سیستم نرمافزاریشان، میگویند: «از آخرین سرویس بیش از ۱۲۰۰۰ کیلومتر گذشته و قرار بوده حداکثر پس از ۱۰۰۰۰ کیلومتر مراجعه کنید.» کارشناس در ادامه میپرسد: «آیا در این مدت ماشین را جای دیگری برای سرویس بردهاید؟ یا روغن داخل موتور ۱۲۰۰۰ کیلومتر کار کرده است؟»
پس از این که سفارش غذای سیصدهزارتومانی خود را از یک رستوران دریافت میکنید، پیامکی برایتان ارسال میشود که در آن گفته شده: «سیهزار تومان به اعتبارتان افزوده شده و در خریدهای بعدی تا تاریخ … میتوانید از آن استفاده کنید.»
در آستانهٔ سال نو، یک کارت تبریک از یک شرکت عرضهکنندهٔ خدمات بیمهای دریافت میکنید که برایتان سالی امن و بیسانحه آرزو میکند. به همراه کارت تبریک، دفترچهٔ کوچکی هم ارسال شده که در آن نکاتی دربارهٔ رانندگی امن در سفرهای نوروزی شرح داده شده است.
این نوع کارها و تلاشها، جدید نیستند. اما در سالهای اخیر، نمونههای چنین کارهایی را بسیار بیشتر از پیش میبینیم. اغلب سازمانها و کسبوکارهایی که چنین فعالیتهایی انجام میدهند، این کارها را زیرمجموعهٔ «مدیریت ارتباط با مشتری» میدانند.
در این درس میخواهیم به شکل ساده و مختصر به چهار موضوع بپردازیم:
- چه شد که مدیریت ارتباط با مشتری مهم شد؟
- منظور از «رابطه» و «ارتباط» چیست؟
- مدیریت ارتباط با مشتری چیست و چگونه انجام میشود؟
- کسب و کارها چه چیزهایی را با مدیریت ارتباط با مشتری اشتباه میگیرند؟
توضیحات دقیقتر، علمیتر و مستندتر دربارهٔ این موضوعات و جنبههای دیگرِ «مدیریت ارتباط با مشتری» را در مجموعه درسهای آموزش CRM خواهیم خواند.
چه شد که «مدیریت ارتباط با مشتری» برای کسب و کارها اهمیت پیدا کرد؟
حدود سه دهه قبل، اصطلاح «مدیریت ارتباط با مشتری» یا «Customer Relationship Management» یا مخفف آن CRM، تقریباً هیچجا به کار نمیرفت. اما امروز این اصطلاح، بسیار رایج شده و هر روز آن را میشنویم.
در این سالها چه اتفاقی افتاده؟ چرا نسل قبل از ما، سه یا چهار یا پنج دهه قبل، نیازی به مدیریت ارتباط با مشتری احساس نمیکردند؟
سادهترین پاسخ این است که در گذشته، رابطه با مشتری، خواسته یا ناخواسته در اکثر کسب و کارها وجود داشت. بدون این که تلاش ویژه و مضاعفی لازم باشد.
تعداد مشتریان هر کسب و کار، کم بود. تنوع محصولات هم به اندازهٔ امروز نبود. عرضهکنندگان هم تا این حد زیاد نبودند.
پس مشتریان ثابت، به فروشگاهها و مغازههای مشخصی سر میزدند و معمولاً کالاها و خدمات یکسان یا مشابهی دریافت میکردند.
در چنین فضایی، طبیعتاً فروشنده در طول زمان با مشتری آشنا میشد و رابطهای میان آنها شکل میگرفت. از قهوهخانه و بقالی سر خیابان تا کتابفروش و مغازهٔ فروش لباس و کفش در مرکز شهر، مشتریان خود را میشناختند و سلیقهٔ آنها را هم کموبیش میدانستند.
همین رابطهٔ عمیق و طولانی باعث میشد که مشتریان، وفادارتر هم باشند و به سادگی به سراغ فروشندهٔ دیگری نروند.
اما میدانیم که شرایط امروز کسبوکار تغییر کرده است. تعداد و تنوع مشتریان کسب و کارها افزایش یافتهاند. این فقط مربوط به کسب و کارهای بزرگ نیست. حتی کسب و کارهای محلی هم، ناحیهٔ جغرافیایی بزرگتری را پوشش دادهاند. دسترسی به تلفن، اینترنت، اپلیکیشنهای مختلف، امکان ارسال ارزان محصول با سرویسهای پستی و دهها عامل دیگر، همگی به افزایش تعداد و تنوع مشتریان کمک کردهاند.
علاوه بر این، تنوعطلبی مشتریها هم بیشتر شده و برای هر نیاز، آنقدر گزینههای متنوع وجود دارد که مشتری وسوسه میشود هر بار یک گزینهٔ تازه را تجربه کند (چرا وقتی دهها و صدها رستوران خوب در شهر هست، این جمعه هم ناهار را در همان رستوران هفتهٔ پیش بخورید؟).
نکتهٔ دیگری هم وجود دارد. تنوع محصولات هم بیشتر از قبل است. یک برند سادهٔ لبنی، دهها پنیر تولید میکند و تعداد کتابهایی که هر سال عرضه میشوند، به اندازهٔ کل عنوانهایی است که چهل یا پنجاه سال پیش، در یک کتابفروشی وجود داشت. در چنین وضعیتی، حتی اگر مشتری سالها از یک فروشگاه یا یک برند خرید کند، به خاطر سپردن ترجیحات او و پیگیری تغییرات سلیقهاش ساده نیست.
همهٔ این حرفها را میتوان اینگونه خلاصه کرد:
مجموعه درسهای مدیریت ارتباط با مشتری برای اعضای ویژهی متمم در نظر گرفته شده است.
تعداد درسها: ۳۰ عدد
دانشجویان این درس: ۳۴۰۴ نفر
تمرینهای ثبتشده: ۱۵۹۰ مورد
با فعال کردن اشتراک ویژه متمم علاوه بر درس CRM به درسهای بسیار بیشتری دسترسی پیدا میکنید که میتوانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:
البته بررسیهای آماری ما نشان داده که علاقهمندان به مدیریت ارتباط با مشتری معمولاً از درسهای زیر بیشتر استقبال میکنند:
ارزش آفرینی | بازاریابی | گیمیفیکیشن
مذاکره | مهارت فروش | مهارت ارتباطی
اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید دربارهی متمم بیشتر بدانید، میتوانید نظرات دوستان متممی را دربارهی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی میشناسند:
وقتی کسب و کارها، مدیریت ارتباط با مشتری را با کارهای دیگر اشتباه میگیرند
با توجه به حرفهایی که تا اینجا گفته شد، تشخیص این که چه کسانی مدیریت ارتباط با مشتری را اشتباه فهمیدهاند، دشوار نیست.
این که بعد از یک خرید، شمارهٔ موبایلتان را بگیرند و تا سالها به هر مناسب برایتان پیامک تبلیغاتی بفرستند، بازاریابی موبایلی است و نه مدیریت ارتباط با مشتری.
این که یک رستوران، هر بار بخشی از خریدتان را به صورت اعتبار برای خریدهای بعدی ذخیره میکند، اما برای صدمین بار هنگام خرید باید توضیح دهید که سس تند روی ساندویچ خود نمیخواهید، نشان میدهد که آن رستوران شما را نمیشناسد و صرفاً یک «قلاب روانی» برایتان طراحی کرده است. غذایی را چنددرصد گرانتر به شما فروختهاند تا مجبور شوید دوباره به آنجا برگردید و غذای بعدی را چنددرصد ارزانتر بخرید.
این که یک آژانس مسافرتی، هر هفته اطلاعات تورهای دقیقهٔ آخری را برایتان میفرستد، اما برای چندمین سفر در سال باید باز هم شمارهٔ پاسپورت خود را در فرمهایشان ثبت کنید و عکس پاسپورت را بفرستید، نشان میدهد که شما هدف یک «کمپین تبلیغات انبوه» هستید. نه این که یک سیستم قوی مدیریت ارتباط با مشتری، نگران تفریح و مسافرتتان است.
این که برای هشتمین سال متوالی، در آغاز فصل بهار از فروشگاه پوشاک مورد علاقهتان خرید میکنید، اما آنها برای هشتمین سال، در سالگرد ازدواجتان (فرضاً مهر ماه) و سالگرد تولدتان (فرضاً بهمن ماه) تخفیفهای ویژه برایتان در نظر میگیرند، نشان میدهد که شما با یک سیستم مکانیکی و کور پروموشن روبهرو هستید و نه یک سیستم مدیریت ارتباط با مشتری.
این که یک کسب و کار، شمارهٔ تماس یا ایمیل افراد بسیاری را از یک کسب و کار یا سازمان دیگر خریده و به تمام این افراد پیامک میفرستد یا ایمیل میزند و محصول یا خدمت خود را اعلام میکند، بخشی از یک سیستم مدیریت ارتباط با مشتریان نیست. چنین کاری بیشتر شبیه فردی است که با هدف دوستیابی، زیر برفپاککن تمام خودروهای یک خیابان، شمارهٔ خود را قرار میدهد و انتظار دارد از این طریق، یک رابطهٔ عمیق و پایدار پیدا کند.
تمرین و مشارکت در بحث
آیا پیش آمده که در تعامل با یک کسب و کار، احساس کنید سوابق قبلی و ارتباطاتی که پیش از این با آن کسب و کار داشتهاید، فراموش شده یا دیده نشده است؟
آیا ایده یا اقدامی – هر چند کوچک – در ذهن دارید که آن کسب و کار بتواند به مشتری خود نشان دهد که او را میشناسد؟
قرار نیست پاسخهای پیچیده و عجیب بدهیم. مثلاً در همان مثال شمارهٔ گذرنامه که در درس گفته شد، ممکن است پیشنهاد دهید آژانس مسافرتی ضمن ثبت و ذخیرهٔ عکس و شمارهٔ گذرنامه، چند ماه قبل از تاریخ انقضای گذرنامه، پیامی برای مشتریاش بفرستد و یادآوری کند که زمان تعویض گذرنامهتان نزدیک شده است.
ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مدیریت ارتباط با مشتری به شما پیشنهاد میکند:
- آموزش CRM | مدیریت ارتباط با مشتری
- مدیریت ارتباط با مشتری | به زبان ساده
- تعریف دقیق مدیریت ارتباط با مشتری یا CRM چیست؟
- تاریخچه بازاریابی و مدیریت ارتباط با مشتری
- تعریف مشتری مداری چیست؟ آشنایی با اصول مشتری مداری
- بازاریابی رابطه مند چیست؟ (بازاریابی رابطه ای)
- انواع CRM | سیستم CRM عملیاتی (اتوماسیون فرایندها)
- انواع CRM | سیستم CRM تحلیلی (پردازش داده ها)
- منظور از پایگاه مشتریان چیست؟ تا چه حد پایگاه مشتریان خود را میشناسید؟
- نکتهای از ست گادین دربارهی بازاریابی، فروش و ارتباط با مشتری
- انواع مدل های CRM | مدل مدیریت ارتباط با مشتری IDIC
- شناخت مشتریان | نخستین گام در استقرار سیستم CRM
- آیا سیستم مدیریت ارتباط با مشتری برای کسب و کار شما مفید است؟
- فرایندهای نرم افزار CRM | چک لیست ارزیابی توانایی شناخت مشتری
- همهی مشتریان خود را به یک چشم نبینید | گام دوم در استقرار سیستم CRM
- افزایش تعامل با مشتری | گام سوم در استقرار سیستم CRM
- شاخص های کلیدی عملکرد در بازاریابی و ارتباط با مشتری
- NPS چیست؟ شاخص NPS (خالص ترویج کنندگان) چه چیزی را میسنجد؟
- نرخ ریزش مشتری چیست و چگونه محاسبه میشود؟
- حفظ مشتری | استراتژی افزایش هزینه جابهجایی مشتری
- رضایت مشتری چگونه اندازه گیری میشود؟
- نظرات مشتریان | جایگاه Testimonial در اعتبارسازی برای کسب و کار چیست؟
- وفاداری مشتری | مشتریان وفادار چه کسانی هستند؟
- برنامه وفاداری مشتری چیست؟ باشگاه مشتریان چه ویژگیهایی دارد؟
- دو قانون برای استفاده از تکنولوژی در کسب و کار
- اتوماسیون بازاریابی و فروش
- کتاب مدیریت ارتباط با مشتری | فرانسیس باتل
چند مطلب پیشنهادی از متمم:
برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)
با متمم همراه شوید
آیا میدانید که فقط با ثبت ایمیل و تعریف نام کاربری و رمز عبور میتوانید به جمع متممیها بپیوندید؟
۶۷ نظر برای مدیریت ارتباط با مشتری | به زبان ساده