Menu
نویسنده مطلب : علی رسولی*

مطلب مورد بحث:

اثر مار کبرا - کاربرد تفکر سیستمی در سیاست گذاری


من در وبسایت علی سرزعیم (+) یک مثال خوب برای تمرین این درس مطالعه کردم که حیفم آمد آن را با دوستان متممی به اشتراک نگذارم.

خانم شانتا دوارجان، اقتصاددان دفتر خاورمیانه بانک جهانی، در سخنرانی خود درباره خاورمیانه می گوید:

تقریبا همه دانشگاه های این منطقه رایگان هستند زیرا انتظار می رفته تا با رایگان کردن آن اقشار فقیر به آموزش عالی و تغییر وضعیت اقتصاد دسترسی خواهند داشت. اما عملکرد این وضع این شده که عمدتا طبقات بالا به آموزش عالی دست پیدا کرده اند زیرا هر وقت چیزی رایگان است مازاد تقاضا ایجاد می شود و دانشگاه ها برای مواجهه با مازاد تقاضا، ناچار به برگزاری آزمون ورودی هستند و فرزندان اغنیا که به مدارس خصوصی می روند در این آزمونها بهتر عمل می کنند. لذا آموزش عالی رانتی را متوجه طبقات بالای این جوامع کرده است. تا وقتی که درآمد دانشگاه ها از دولت است دانشگاه ها انگیزه ای برای بهبود کیفیت ندارند و دانشجویان نیز چون پولی نمی دهند انگیزه ای برای تقاضای بهبود کیفیت ندارند. در این کشورها باید به جای ارائه آموزش عالی رایگان به همه، رایگان بودن صرفاً به افرادی که اثبات شوند فقیر هستند منحصر گردد. روشن است که این کار با مقاومت سیاسی مواجه خواهد شد.

عجیب است که باز هم پای حمایت از ضعفا و رایگان کردن و عدم توجه به پیامدهای بعدی تصمیماتمان در میان است.
آموزش عالی برای همه> رایگان کردن > افزایش تقاضا > کمبود ظرفیت > بوجود آمدن آموزشگاه های خصوصی > آموزش عالی برای اغنیا
همانطور که در روابط فوق می بینیم، رایگان کردن آموزش عالی باعث ایجاد یک چرخه شده است و در نهایت باعث ایجاد رانت و آموزشگاه های پولی شده و هدف اولیه خود را نقض کرده است.
علاوه بر آن، خانم شانتا دوراجان به نکته سیستمی دیگری هم اشاره می کند؛ تصمیم اولیه ی رایگان کردن آموزش، بر بخش های دیگر سیستم نیز اثر گذاشته و چرخه زیر برای بهبود کیفیت آموزش در کشور را از بین برده است.
پرداخت هزینه تحصیلات از طرف دانشجویان > تقاضای بهبود کیفیت > افزایش کیفیت دانشگاه > افزایش هزینه های تحصیل در دانشگاه

 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟