Menu
نویسنده مطلب : علی رستمی

مطلب مورد بحث:

دن اریلی و ماجرای خوردن در بوفه رستوران‌ها


مدل ذهنی ما نسبت به باخت:

کسی که این رفتار را  در موقعیت های اینچنینی دارد یکی از ریشه هایش می تواند مدل ذهنیش نسبت به حس باختن باشد. حال این حس می تواند حتی در مواقعی باشد که چیزی پرداخت نکرده است!

در این مثال احساس باختن این فرد می تواند ناشی از این باشد که هزینه ی زیادی برای ورودی این رستوران داده پس برای جبران آن و نداشتن حس باخت و از دست دادن، چه بهتر که تا می تواند بخورد و احساس برنده بودن را از طریق ضرر رساندن به ذینفعان رستوران برساند. اما می توان از این افراد مثال های دیگری هم یافت، آنجا که فردی آنها را به این رستوران دعوت کرده. مثالی که شاید بیشتر برای ما ملموس باشه ( یا حداقل به شخصه خاطراتی که در این حالت از افراد دارم بیشترند) حالتی است که فردی به یک مجلس پرزرق  و برق  دعوت می شود. در این حالت هم، طرف در مواجهه با این وضعیت برای نداشتن حسِ باختِ از، از دست دادن فرصت تا می تواند می خورد چون معلوم نیست دفعه ی بعد کی باشد که به چنین مراسمی دعوت می شود و  اگر هنگام رفتن از مجلس احساس کند که نمی تواند به درستی حرکت کند و تکان بخورد احساس برنده بودن را می کند. چرا که از فرصت پیش آمده حداکثر استفاده را برده.

اما همین افراد اگر ذهنیتشان به باخت این طور باشد که اگر نتوانستم از چیزی که می خورم  لذت ببرم باختم یا دقیق تر بگویم خواسته ی من واقعی (فارغ از سود و ضرری که سایرین عایدشان می شود) در این موقعیت چیست اگر این محدودیت ها برداشته شود، (منظور محدودیت هایی چون پرداخت هزینه یا مقطعی بودن در مثال دوم است) من انتخابم چگونه خواهد بود؟ برای مثال اگر فرد فرض کند که هر روز و هروقت که اراده کرد می تواند در چنین موقعیتی قرار بگیرد و تنها کافی است به این فکر کند که از چه چیز می تواند لذت ببرد، می تواند در انتخاب گزینه هایش و رفتارش به او کمک کند تا تصمیمی را بگیرد که رضایتش در طولانی مدت بیشتر است.
مشابه این رفتار رو می توانم در کسانی مثال بزنم که در انتخاب رشته رتبه بالایی را گرفته اند و مثلا می توانند برق قبول شوند اما علاقه ی اصلیشان مهندسی شیمی یا حتی ریاضیات محض است ولی چون رتبه شان بالا شده و زحمت زیادی بابتش کشیده اند احساس باخت می کنند اگر برق را برای ادامه تحصیل انتخاب نکنند هرچند که علاقه شان چیز دیگری است و شاید به همین علت است که در کشور ما رتبه های برتر رشته های خاصی را برای تحصیل در دانشگاه انتخاب می کنند.