Menu
نویسنده مطلب : محمد

مطلب مورد بحث:

آشنایی با کلمات و ظرافت‌های کلامی


فرق معنای واژه‌های «بنیاد»، «اصل»، «پایه»، و «رکن» چیست؟ نکته اول این‌که معنای اصلی این واژه‌ها خیلی به هم نزدیک است و به نوعی معنای همه این واژه‌ها را می‌توان با کلماتی چون «شالوده»، «بن»، «پی»، «ستون»، «ریشه»، و از این قبیل بیان کرد.

هستة معنایی اصلی این واژه‌ها این است که چیزی که در عالم مادی یا عالم ذهنی بتوان بر آنها بنا کرد و آنها بتوانند آن چیزی را که بر «اصل» یا «بنیاد» یا «پایه» یا «رکن» بنا می‌کنیم نگاه دارند و از فرو ریختن آن‌ها جلوگیری کنند.

از معنای اصلی این کلمات که بگذریم با دقت معنایی بیشتر متوجه می‌شویم که هر کدام از این کلمات با دیگری تمایز معنایی دارد. مثلاً، واژة «اصل» با «رکن» ضمن اشتراک معنایی با هم تمایز هم دارند. کلمة «اصل» به جزء معنای ستون به مفهوم «نژاد» و «نسب» هم اشاره دارد، در حالی که کلمة «رکن» تأکید بیشتری بر معنای «ستون» دارد. اصل و رکن در معنای پایه با هم تفاوتی هم پیدا می‌کنند، به این معنا که اصل به پایه‌ای اشاره دارد که ریشه و بنیاد دارد ولی رکن به پایه‌ای اشاره می‌کند که از پایه‌های دیگر قوی‌تر و مهم‌تر است و نوعی معنای مقایسه در آن وجود دارد. از طرفی،‌ اصل با این‌که به معنای پایه اشاره دارد تلویحاً به گوهر پایه هم اشاره می‌کند. از طرف دیگر، واژة «اصل» در مفاهیم ناملموس و غیرمادی هم می‌شود به کار برد مانند این که می‌گوییم اصل یا اصول اعتقاد من از این قرار است. اما معنای مادی در کلمة «رکن» برجسته‌تر است. شاید با کنکاش معنایی بیشتر بتوان تفاوت‌های بیشتری هم پیدا کرد. اما فکر می‌کنم برای نشان دادن تفاوت معنایی کلمات مذکور همین مثال کفایت کند.