Menu
نویسنده مطلب : هوداد نقشوار

مطلب مورد بحث:

پارادایم چیست ؟ پارادایم شیفت به چه معناست؟


١ . می توان مثال های فراوانی در پاسخ به تمرین گفت:
به عنوان مثال می توان به علم روان شناسی در حوزه ی پزشکی و سلامت اشاره نمود. پس از پایه گذاری علم و نظریات روان شناسی مدرن، حتی هم اکنون بسیاری از افراد و حتی متخصصان حوزه ی سلامت به روان شناسی به عنوان علمی مجزا برای درمان بیماری های روانی نظیر افسردگی یا مشکلات چند شخصیتی و … و یا بررسی وضعیت های اجتماعی نگاه کردند. (نگاه ابزاری) اما بعضی با علم روان شناسی نگاهی متفاوت به حوزه ی سلامت را ارائه کردند. به گونه ای که ریشه ی بسیاری از بیماری ها حتی بیماری های جسمی و …را در روان فرد دانستند و با این نگاه باعث ایجاد پارادایم جدید شدند. با این نگاه روش ها و ابزار های پیشگیری و درمان تغییر می کند و دید علت یابی بیماری متفاوت می شود و … . (اما این پارادایم در ایران هنوز پارادایم غالب نیست و در حاشیه قرار دارد)
در مثال دوم می توان به اینترنت اشاره نمود. در بسیاری از حوزه ها به اینترنت تنها به عنوان ابزاری برای سرعت بخشیدن فعالیت ها و یا جست و جوی اطلاعات نگاه می کنند. اما با دیدی خلاق و متفاوت می توان به وسیله ی اینترنت پارادایم جدیدی را در آن حوزه معرفی کرد. مثلا ممکن است به اینترنت تنها به عنوان ابزاری برای جست و جوی اخبار نگاه کرد. اما ممکن است شخصی از اینترنت به عنوان ابزاری برای جست و جوی صحت اخبار و بررسی آن از دید های مختلف نگاه کند و به وسیله آن سمت و سوی جهت گیری های مختلف را پیشبینی کرده و … . به این ترتیب اینترنت پارادایم جدیدی را در حوزه ی خبری ایجاد می کند. (همان طور که می توان دید که در چند سال اخیر پارادایم اینترنت فضای خبری همچنین جهت گیری های اجتماعی و … را با ابزار های مختلف به شدت تحت تاثیر قرار داده است.)
مثال دیگر می توان به اینترنت در حوزه ی آموزش اشاره نمود. هنوز در جامعه ی ایران نگاه ابزاری حاکم تر است و به اینترنت تنها به عنوان ابزاری برای جست و جوی اطلاعات و منابع مختلف و یا ارتباط با دانشگاه ها و اساتید مختلف نگاه کند. اما اگر بتوان از اینترنت به عنوان ابزاری برای اموزش از راه دور، ارتباط موثر با استاد و پیگیری مداوم وضعیت دانشجو نگاه کرد می تواند پارادایم آموزشی را به صورت موثر تغییر دهد. دید محدودیت مکان و زمان آموزش متفاوت می شود و معیار های ارزیابی آموزش و یادگیری تغییر می کند و … .
در حوزه ی سلامت نیز اگر از اینترنت به عنوان ابزاری نگاه کرد که بتوان به صورت مداوم با بیمار در ارتباط بود و وضعیت وی را پیگیری کرد و نظارت های صحیح بر نحوه ی مصرف دارو انجام شود و وضعیت رفتاری و عادات بیمار را بررسی کرد می تواند به یک تغییر پارادایم در سیستم درمانی و اثرگذاری آن نگاه کرد.
درباره ی اینترنت می توان مثال هایی از این دست به فراوانی زد.
٢ . پس از پاسخ به تمرین به چند مثال از پارادایم و … می پردازم:
یکی از تغییر پارادایم های مهم در حوزه ی سلامت germ theory of pasteur است که نهایتا منجر به تحولی عظیم در درمان بسیاری از بیماری و شناسایی علت بسیاری از بیماری ها شد. از این دست مثال ها در تاریخ علم به فراوانی می توان اشاره نمود. (نظریه biogenesis، ساخت واکسن توسط ادوارد جنر و مطالعات بعدی پاستور، کشف باکتری ها و …)