Menu
نویسنده مطلب : حسین قربانی

مطلب مورد بحث:

رابطه شادمانی با شیوه‌ی نگاه به گذشته، حال و آینده


من صرفا به بخش اول این نقل قول می‌پردازم، یعنی «همواره گذشته را بهتر از آنچه بوده … می‌بینند».

یکی از کلمات جذاب برای بسیاری از افراد نوستالژی و تصاویر و یادگاری‌های مربوط به آن است.

«محمد قائد» در کتاب «دفترچه خاطرات و فراموشی» در جستار «درباره نوستالژی»، نوستالژی را اینگونه تعریف می‌کند:

به احساسی که دل به یاد موهبتی باشد از دست رفته، به دریغ برای گذشته‌ای دوستداشتنی و سپری‌شده، یا به دلتنگی به سبب دورماندن از وطن یا جایی واقعی یا فرضی که فرد از حضور در آن محروم مانده است نوستالژی می‌گویند.

قائد در ادامه در مورد دلایل علاقه به گذشته می‌نویسد و در جایی می‌گوید:

بخشی از حسرت بر گذشته را شاید بتوان در این نکته یافت که فرد توانایی امروز خود را با محرومیت روزگار گذشته مقایسه می‌کند و دریغ می‌خورد که اگر امکانات حال را پیشتر می‌داشت چه استفاده‌ها که نمی‌کرد. سن می‌تواند مایه فضیلت باشد و بسیاری چیزها با گذشت زمان به دست می‌آید: رسیدن به تمول و اعتماد به نفس، اندوختن تجربه و اطلاعات، و درس گرفتن از خطاها از آن جمله است. به دست آوردن اندکی از هر چیز دلپذیری سبب ولع برای مقدار بیشتری از آن خواهد شد. بدون امکان مقایسه، احساس کمبود پیدا نمی‌شود و ناکامی معنایی ندارد جز نرسیدن به هدفی شناخته شده. حسرت گذشته، در مواردی، انطباق توان امروز است بر آرزوهای دیروز. اگر آگاهی و توانایی امروز را سالهای پیش می‌داشتیم، چه درهای بسته‌ای که باز می‌شد و چه تنگناها که اجتناب‌پذیر می‌بود.

در نهایت در انتهای جستار می‌نویسد:

نوستالژی کیفیتی است عمدتا عاطفی و اندکی عقلی؛ هم وابسته به احساس فرد از گذشته است و هم وابسته نوع نگاه او به جهان متغیر و به زندگی ناپایدار خویش. در فقدان انگیزه‌ای در زمان حال و هدفی در آینده، با گذشته می‌توان زیست، اما اینکه در گذشته هم بتوان زیست جای بحث دارد.