Menu
نویسنده مطلب : محسن زنگویی

مطلب مورد بحث:

عبید زاکانی و رساله تعریفات (رساله ده فصل)


شاید بتوان از نوع تعریفی که عبید زاکانی برای واژه ها ارائه داده، به نوع نگاه قشری از جامعه ی آن زمان نسبت به آن واژه نیز پی برد. اگر این واژه متعلق به یک مکان باشد، می توان به نوع نگاه آن قشر از جامعه به آن مکان پی برد.

شاید هم عبید و دیگران این تعاریف از واژه ها را نه برای زمان خود بلکه برای زمان پس از خود دیده اند. درواقع اینگونه بگویم: جلوتر از زمان خود زندگی می کرده اند.

من خودم به شخصه از تعریف ارائه شده برای “الرسوم” و “دارالتعطیل” شگفت زده شدم.

الرسوم: گرفتاری اولاد

فکر می کنم همه نسبت به این اذعان دارند که هر نسل در تعدادی از اعتقادات و رسوم نسل پیش از خود تردید می کند و سعی در اصلاح آنها به ظن خود دارد. اما نسل پیشین تلاش می کند به هر نحوی مقابل این تغییر بایستد. به این ترتیب به راستی می توان گفت معنای الرسوم، گرفتاری اولاد است. از یک طرف گمان می کنند غلط است (کاری به این ندارم که درست فکر می کنند یا غلط) و سعی می کنند تغییرش دهند از طرف دیگر والدین سعی می کنند به شیوه های گوناگون مقابل این تغییر بایستند.

 

دارالتعطیل: مدرسه

امروزه تقریبا تمامی کارشناسان می گویند مدارس خلاقیت را از بچه ها می گیرند و به جای اینکه هر کدام از بچه ها را به سمتی که استعداد و علاقه دارد هدایت کند، به سمتی که حکومت بخواهد هدایت می کند. حال اگر بچه ای استعداد و علاقه اش در این راستا باشد، موفق خواهد شد و اگر نباشد ناموفق. در چنین زمانی است که اطرافیان بهش می گویند تو با وجود تمام امکانات نتوانستی اما بچه ی خاله ات، بچه ی همسایه و … توانستند. مگر تو چه چیزی کمتر از آنها داشتی. چنین است که بچه سرخورده می شود. به این ترتیب در بهترین حالت می توان به مدرسه گفت: دارالتعطیل

 

نمی دانم که آیا عبید جلوتر از زمان خودش زندگی می کرده و چنین تعاریفی را ارائه داده یا افکارش محدود به زمان خودش بوده و اینچنین جامعه اش را توصیف کرده.

به هر حال حتی اگر عبید جلوتر از زمان خودش بوده و آینده را ترسیم کرده، بعید است در آن زمان نسبت به شیوه ی آموزش یا برخی از سنت ها بین نسل های گوناگون، انتقاداتی مطرح نبوده باشد. چرا که اگر نبود از مکتب خانه به مدرسه و دانشگاه و از مدرسه و دانشگاه به آموزش آنلاین نمی رسیدیم.