Menu
نویسنده مطلب : امیر جافری

مطلب مورد بحث:

پروژه پایانی درس مدل ذهنی


بررسی ۴ مدل ذهنی مفید جف بزوس بنیانگذار شرکت آمازون در حوزه کسب و کار
قسمت های پروژه:
ـ علت انتخاب جف بزوس
ـ مدل ذهنی۱: چهارچوب کمینه سازی پشیمانی
ـ مدل ذهنی ۲: کشف و جستجوگری
ـ مدل ذهنی ۳:مشتری در مرکز
ـ مدل ذهنی ۴: ساده سازی بی رحمانه

علت انتخاب جف بزوس:
شرکت آمازون یکی از پیشروترین شرکت های جهان در حوزه تکنولوژی است. این شرکت در سالهای اخیر از پول سازترین شرکت های جهان بوده و بنیان گذار و مدیرعامل آن آقای جف بزوس به عنوان رهبری قدرتمند در حوزه کسب و کار مطرح است.
جف بزوس ثابت کرده است که فاصله بین نظریه مورد دفاع و نظریه مورد استفاده یا اصطلاحا فاصله بین و حرف و عملش کم است . از ویژگی های معروف بزوس که در متمم نیز به آن اشاره شده است علاقه و جدیت وی در مطالعه و یادگیری است. ویژگی های فوق در کنار تجربه فوق العاده باارزشش در مدیریت و رهبری یکی از قدرتمندترین شرکت های جهان این شخص را تبدیل به یک آموزگار یا الگوی مناسب در حوزه کسب و کار می کند.
جف بزوس در اوایل کار آمازون ادعا کرد که قصد دارد آمازون را تبدیل به بزرگترین کتابفروشی کند، در آن دوران به شدت توسط کسب و کارهای سنتی مورد سرزنش و حتی تمسخر قرار گرفت چرا که این پارادایم در ذهن افراد شکل گرفته بود که فروش کتاب تنها به شکل سنتی امکان پذیر است و امکان فروش کتاب به صورت آنلاین وجود نخواهد داشت ولی جف بزوس این پارادایم را تغییر داد.
به دلایل فوق من تصمیم گرفتم برای پروژه درس مدل ذهن،‌ جف بزوس را انتخاب کنم. بنابراین علاوه بر اطلاعات قبلی که راجع به ایشان داشتم، در صفحات مختلف وب نیز شروع بررسی آمازون و جف بزوس کرده و مجموعه درس های آموختنی های آمازون وبسایت متمم را نیز مطالعه کردم. از طریق مطالعات فوق ۴ مدل ذهنی مفید که در عملکرد و گفتار جف بزوس قابل مشاهده است(جف بزوس اثبات کرده که فاصله بین نظریه مورد دفاع و نظریه مورد استفاده اش در این موارد کم است) و به نظرم می تواند برای صاحبان کسب و کارها کاربردی باشد را انتخاب کردم. (این مدل ها برای جف بزوس مفید بوده اند  چرا که‌ حاصل آنها جایگاه کنونی  جف بزوس و شرکت آمازون در سطح جهان است و همین مفید بودن باعث تکرار و تقویت بیشتر آنها در شرکت آمازون و برای جف بزوس شده است.)
پروژه پایانی درس مدل ذهنی
مدل ذهنی۱: چهارچوب کمینه سازی پشیمانی
هنگامی که بزوس بین دوراهی شغل فعلی و راه اندازی کسب و کار جدید گیر کرده بود مدلی برای تصمیم گیری خود ساخت به اسم چهارچوب کمینه سازی پشیمانی،‌ توصیف این چهارچوب توسط خود بزوس:
«چارچوبی یافتم و آن را چارچوب کمینه‌سازی پشیمانی نامیدم که با استفاده از آن تصمیم‌ گیری برایم خیلی راحت‌تر شد. طبق این چارچوب، خودم را در ۸۰ سال آینده تصور می‌کردم و از خودم می‌پرسیدم: از انجام ندادن چه کاری در گذشته، پشیمانم؟»
با استفاده از همین مدل ذهنی بود که بزوس به راحتی شغل خود را رها کرده و به دنبال رویای خود یعنی راه اندازی یک کسب و کار در فضای اینترنت پرداخت.
در این مدل خود را به آینده پرتاب می کنی و به عقب نگاه می کنی، چه کاری تو را راضی تر و خوشحال تر می کند. این مدل ذهنی برای جف بزوس جواب داد.

مدل ذهنی ۲: کشف و جستجوگری
جمله جف بزوس: «مدل ذهنی برخی کسب و کارها را می توان با عبارت فتح و تسخیر توصیف کرد ولی مدل ذهنی ما کشف و جستجو گری است»
این جمله را جف بزوس سال ۲۰۱۳ بیان کرده است. جف بزوس در طول دوران فعالیت خود کاملا اثبات کرده به این مدل ذهنی اعتقاد دارد و همواره به آن عمل می کند. این مدل ذهنی در بزوس و آمازون باعث خلاقیت و تست روش های گوناگون شده است (این نوع مدل ذهنی منجر به تغییر پارادایم ها می شود). از مصداق های بارز این مدل ذهنی در جف بزوس که در آمازون نمود پیدا کرده است می توان به ارسال بسته های سفارشی مشتریان به وسیله پهباد، فروشگاه های فیزیکی آمازون گو که در آن خبری از صندوقدار و پرداخت معمولی نیست، ارائه کتابخوان کیندل که با اینکه ایده جدیدی نبود ولی به صورتی خاص و با قابلیت های خلاقانه ای ارائه شد، خرید کردن فقط با یک کلیک.
البته همیشه خلاقیت ها و اجرای روش های جدید منجر به موفقیت و سودآوری نمی شود با این حال جف بزوس در این باره می گوید:
«ما حتی رفتن به انتهای کوچه‌های بن‌بست را هم دوست داریم.قطعاً هر از چند گاهی، یکی از آن کوچه‌هایی که بن‌بست به نظرمی‌رسند، به یک خیابان بزرگ راه دارند و این واقعاً لذت‌بخش است.»
یا جای دیگر بیان می کند:
«اگر قرار باشد صرفا به اقداماتی دست بزنید که می‌دانید ثمربخش خواهند بود، آن‌وقت بسیاری از گزینه‌های روی میز را از دست خواهید داد. »
مثال بارزی از عدم موفقیتشان زمانی بود که قصد داشتند مثل ebay حراجی راه بیندازند ولی نتوانستن با ebay رقابت کنند. با این حال کشف و جستجوگری همیشه مورد تاکید جف بزوس بوده و از مدل های ذهنی حاکم بر آمازون است.

مدل ذهنی ۳:مشتری در مرکز
یکی از شعارهای شرکت آمازون و جف بزوس همواره این بوده که منافع مشتری در مرکز تصمیم گیری های آمازون قرار دارد. با این وجود که این موضوع ممکن است ظاهرا شعار به نظر برسد ولی در عمل و در طول سالهایی که طی شده است، آمازون و جف بزوس اثبات کرده که این یک مدل ذهنی است و آنها این موضوع را باور دارند.، همین باور و مدل ذهنی باعث شده که طی سالهای متمادی آمازون رشد تصاعدی و پرشتابی را تجربه کند و مشتری های بیشماری در سرتاسر جهان داشته باشد. از جمله جملات زیبای جف بزوس راجع به این تفکر و مدل ذهنی:
«ما هر وقت با مسئله‌ها و چالش‌های بسیار دشوار مواجه می‌شویم و احساس می‌کنیم که نمی‌دانیم چه باید بکنیم، آن سوال را به این صورت ساده می‌کنیم: چه چیزی برای مشتری بهتر است؟»
«ما نمی‌خواهیم کار را از ایده شروع کنیم و سپس به دنبال مشتری بگردیم. ما از مسئله‌ی مشتری شروع می‌کنیم و می‌کوشیم راهکاری برای آن بیابیم و اختراع کنیم.»
این مدل ذهنی بر این اساس شکل گرفته است که هر چقدر در تصمیم گیری ها و اقدامات منافع مشتری در نظر گرفته شود حتی اگر در کوتاه مدت ضررهایی داشته باشد، در بلندمدت باعث منافع و عواید زیادی می شود. ممکن است ریشه این مدل ذهنی را در کتبی پیدا کنیم که جف بزوس مطالعه کرده و تیم مدیریتی آمازون را نیز ترغیب به مطالعه آنها کرده است. شرکت آمازون با این مدل ذهنی در بلند مدت سودهای فراوانی به دست آورده به جملات زیر از جف بزوس دقت کنید:
«اصلِ دیدگاه ما این است که ما وقتی می‌توانیم پول دربیاوریم که به مشتری کمک کنیم بهترین تصمیم را بگیرد. بر این اساس، دیدگاه‌ها و کامنت‌های منفی هم به این علت که کمک می‌کنند مشتری تصمیم بهتری بگیرد، ارزشمند هستند. کامنت‌ها و دیدگاه‌های منفی، برای مشتریان مفید هستند و در بلندمدت در مقایسه با حالتی که فقط چند دیدگاه مثبت را انتخاب کرده و نمایش دهید، فرصت فروش بیشتری ایجاد می‌کنند.»
برخی جملات جف بزوس علت دنبال کردن این نوع مدل ذهنی را به خوبی توضیح می دهند مثل:
«اگر در همه چیز نگاه بلندمدت داشته باشیم، منافع مشتریان و سهامداران هم سو شده و تعارضی با یکدیگر پیدا نخواهند کرد.»
«دنیا هر روز شفاف‌تر می‌شود و اطلاعات مشتری هر روز کامل‌تر از قبل است. اگر این مسئله را باور داشته باشید، از نظر استراتژیک کاملاً هوشمندانه است که [منافعِ] خودتان را با مشتری هم‌سو کنید.»
با وجود اینکه این مدل ذهنی در آمازون واقعا مهم است اما همانطور که در درس مدل ذهنی مطالعه کردیم؛ تکنولوژی خنثی نیست و من فکر میکنم سوگیری شرکت آمازون خالی کردن جیب مشتریانش باشد.

مدل ذهنی ۴: ساده سازی
جف بزوس همواره از این مدل ذهنی استفاده کرده و این مدل ذهنی به نوعی بر آمازون حاکم شده است، (من فکر میکنم جف بزوس در این مورد مثل جوجه تیغی عمل می کند). وقتی راجع به آمازون مطالعه می کنی متوجه می شوی جف بزوس سعی دارد همه چیز را ساده کند این ساده سازی در جنبه های مختلف شرکت آمازون نمودار شده، با توجه به گفته های خود بزوس می توان نتیجه گرفت که جف بزوس ساده سازی را عامل تمرکز و راندمان بالاتر و کاهش هزینه ها می داند، من سعی می کنم با استفاده از گفته های جف بزوس و عملکردهای او و شرکت آمازون جنبه های مختلف این مدل ذهنی جف بزوس را نشان دهم.
پ.ن: من معتقدم مدل ذهنی ساده سازی در موضوعات مختلف خود را بروز می دهد از رفتار شخصی و طرز لباس پوشیدن گرفته تا تصمیم گیری ها و عملکردها، این مدل ذهنی حواشی و زواید و کارهای کم اهمیت تر را حذف کرده و تاکیدش بیشتر بر عوامل اصلی و مهم تر است.
جف بزوس در مورد هدف گذاری می گوید:
«همین که یک چشم‌انداز بزرگ پیدا می‌کنی، درون آن صدها چشم‌انداز کوچک‌تر هم می‌بینی. در اینجا چاره‌ای جز اولویت‌بندیِ بی‌رحمانه [و حذف هدف‌ها به نفع چند هدف مهم و اصلی] نداری. در اینجا لازم است بگویی: نه. ما این کار را انجام نمی‌دهیم؛ ما می‌خواهیم فقط روی این سه چیز تمرکز کنیم.»
جمله ای دیگر که به نوعی مکمل جمله بالای جف بزوس است:
«شرکت های نوپا باید در حد پرتولیزر، متمرکز باشند. بسیاری از استارتاپ هایی که من می بینم و با آنها صحبت می کنم ، می خواهند خیلی کارها را با هم انجام دهند. این مهم است که منابع ارزشمند اولیه ی خود را که بسیار هم محدود هستند، روی یک نقطه متمرکز کنید.»
در حوزه سازمانی جف بزوس به کسانی که نشانه های بوروکراسی و کارهای بی خاصیت در شرکت را کشف می کنند جایزه می دهد.
جف بزوس درباره مشتری مداری می گوید:
«ما در یک دنیای پیچیده زندگی می‌کنیم. اگر شما بتوانید تشخیص دهید که چگونه کاری را برای مردم ساده‌تر کنید، آن‌ها ارزش کارتان را خواهند دانست.»
در همین مورد در جای دیگر می گوید:
«ما تلاش نمی‌کنیم یک سرویس عالی برای ده‌ها میلیون نفر ارائه کنیم. بلکه می‌کوشیم یک سرویس عالی برای یک نفر طراحی و ارائه کنیم. اگر به این شکل فکر کنید، نتیجه‌ی طراحی سرویسی که یک نفر را کاملاً راضی کند، میلیون‌ها مشتری است.»
این جمله به صورت غیرمستقیم از مدل ذهنی ساده سازی تاثیر گرفته است. و راهکاری در آن ارائه شده که یک کار سخت را با ساده سازی به یک کار راحت تر تبدیل کرده است.
در یکی از مصاحبه هایی که در وبسایت متمم نیز نقل شده است. مصاحبه گر از میز جف بزوس تعجب می کند چرا که خیلی ساده است و در واقع یک تخته چوبی با چهارپایه است. فارغ از صحبتی که بین مصاحبه گر و جف بزوس رد و بدل می شود می توان این را نیز رفتاری حاصل از همین مدل ذهنی دانست،‌ ساده و بدون تجمل گرایی. نکته جالب توجهی که در عکس های جف بزوس نیز قابل مشاهده است سادگی در پوشش است، به گونه ای که در اکثر مواقع با لباس رسمی کراوات نیز استفاده نمی کند.
این نوع مدل ذهنی به کمتر شدن کارهای بی خاصیت در آمازون کمک شایانی کرده است.

 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟