Menu


کتاب هوش هیجانی دانیل گلمن (کتابی ساده اما غنی)


کتاب هوش هیجانی - نوشته دانیل گلمن

اگر از کارشناسان و دانشگاهیان درباره تأثیرگذارترین کتاب هوش هیجانی بپرسید، احتمالاً اغلب آن‌ها بر روی کتاب هوش هیجانی دانیل گلمن اتفاق‌نظر خواهند داشت.

کتاب دانیل گلمن از دو جهت حائز اهمیت است: یکی این‌که کتابی جریان‌ساز در زمینه‌ی هوش هیجانی (یا هوش عاطفی) است.

دیگر این‌که در مقایسه کتاب‌های بسیاری که بر اساس آن یا با الهام از آن نوشته شده‌اند، هم‌چنان متنی روان، ساده و نسبتاً جامع دارد و می‌تواند تصویری مناسب از جغرافیای بحث هوش هیجانی در اختیار خواننده قرار دهد.

افراد بسیاری کوشیده‌اند بخشی از کتاب دانیل گلمن را انتخاب کنند در کتاب‌ها و نوشته‌های خود آن‌ را بسط دهند و از این راه کسب درآمد کنند.

اما فروش بالای این کتاب و شهرت جهانی آن نشان می‌دهد که هنوز اصلِ کتاب یکی از موفق‌ترین نوشته‌ها درباره هوش هیجانی است (خودِ دانیل گلمن هم جزو همین افرادی است که سعی کرده از کتاب هوش هیجانی خودش، دوباره مطلب و درآمد تازه استخراج کند).

[ درس مرتبط: معرفی دانیل گلمن ]

زمینه‌های نگارش کتاب هوش هیجانی

دنیل گلمن بخش قابل توجهی از دهه‌ی پنجم زندگی خود را به نوشتن گزارش‌های علمی برای نشریه‌ی New York Times گذرانده است.

او سال‌ها قبل از انتشار کتاب هوش هیجانی، نوشتن برای مخاطب عمومی را‌ آموخته و تجربه کرده بود.

گلمن با مطالعه‌ی مقاله‌ی سالووی و مِیِر که در سال ۱۹۹۰ منتشر شد، به این نتیجه رسید که بحث هوش هیجانی پتانسیل بالایی دارد و به اندازه‌ی کافی به آن توجه نشده است.

خصوصاً این‌که حرف‌هایی از جنس حرف‌های سالووی و جان مِیِر از دهه‌ی ۶۰ میلادی در مقالات دانشگاهی دیده می‌شد؛ اما بعد از چند دهه هم‌چنان بین عموم مردم شنیده و شناخته نشده بود.

توجه داشته باشید که در زمان نگارش کتاب هوش هیجانی گلمن، هنوز بحث استعدادیابی برای بسیاری از مردم و حتی متخصصان، تداعی‌کننده‌ی ضریب هوشی و IQ و موضوعات مشابه بود.

گلمن کوشید این بحث‌ها را به شکلی ساده و با زبان عمومی برای مخاطبان عامه تدوین و روایت کند.

و البته حداکثر تلاش خود را به کار برد تا این روایت ساده شده و کاربردی، هم‌چنان بر مطالعات و تحقیقات علمی استوار باشد.

خلاصه کتاب هوش هیجانی گلمن در چند جمله

دانیل گلمن در کتاب هوش هیجانی خود می‌کوشد بر این نکته تأکید کند که هوش هیجانی (که می‌توانیم آن را هوش عاطفی و با کمی اغماض، حتی هوش ارتباطی هم بنامیم) در مقایسه با IQ یا بهره هوشی، شاخص پیش‌بینی‌کننده‌ی بهتری برای موفقیت باشد.

[ درس مرتبط: منظور از شاخص پیش بینی کننده چیست؟ ]

او مولفه‌های هوش هیجانی را به چهار دسته تقسیم می‌کند:

چهار مولفه اصلی هوش هیجانی

[ درس مرتبط: نشانه های هوش هیجانی بالا چیست؟ ]

مهم‌ترین ویژگی مثبت کتاب هوش هیجانی گلمن

قطعاً محتوای ارزشمند ارزشمندترین ویژگی‌ این کتاب است.

همین محتوای ارزشمند باعث شد که این کتاب در فضای روانشناسی مثبت گرا یک اثر جریان‌ساز باشد.

اما اگر از محتوا بگذریم، می‌توان ویژگی مثبت و ارزشمند کتاب را ساده و روان بودن آن دانست.

از همان نخستین صفحه‌ی کتاب، نویسنده تکلیف شما را مشخص می‌کند که قرار نیست با یک متن پیچیده و تخصصی آکادمیک مواجه شوید:

گلمن بحث خود را با یک خاطره شروع می‌کند.

خاطره‌ی راننده‌ی اتوبوسی که گلمن در عصر یک روز خسته‌کننده، سوار اتوبوسش می‌شود.

راننده با صدای بلند و لحن خوب، با او – و همه‌‌ی مسافرهای دیگری که سوار می‌شوند – احوال‌پرسی می‌کند.

این رفتار آن‌قدر غیرمنتظره است که بسیاری از مسافران، حتی آمادگی کافی برای جواب دادن به احوال‌پرسی او را ندارند.

راننده در طول مسیر هم سکوت نمی‌کند. برای مسافران از اتفاق‌هایی که در آن خیابان‌ها در حال روی دادن است حرف می‌زند:

حراج در فروشگاهِ آن سمت خیابان؛

نمایشگاهی که در موزه‌ی این سمت خیابان در حال برگزاری است؛

و فیلمی که اکران آن در سینمای پایین خیابان آغاز شده.

گلمن در ادامه توضیح می‌دهد که حال و هوای مسافران هنگام پیاده شدن،‌ شباهت چندانی به زمان سوار شدن ندارد و آن‌ها با راننده به گرمی خداحافظی می‌کنند.

همین مثال ساده به ما این پیام را می‌دهد که هدف کتاب هوش هیجانی، حرف‌های خشک و جدی تئوریک نیست. بلکه قرار است با خواندن این کتاب، تغییری در نگاه ما به دنیای اطراف و نیز عادت‌های رفتاری ما ایجاد شود.

دقت علمی کتاب هوش هیجانی دانیل گلمن

گلمن در نقل مطالب و مطالعات و تحقیقات علمی نسبتاً دقیق است؛ بنابراین نمی‌توانیم او را در رده‌ی کسانی مثل ملکوم گلدول قرار دهیم (شباهت دو نویسنده این است که هر دو ژورنالیست بوده‌اند و برای مخاطب عام کتاب‌های پرفروش روانشناسی می‌نویسند).

اما این را هم باید به خاطر داشته باشیم که وقتی گلمن از نقل تحقیقات فاصله می‌گیرد، برخی ادعاهایی مطرح می‌کند که اگر چه قابل قبول به نظر می‌رسند، اما علمی نیستند (علمی نبودن به معنای نادرست بودن نیست؛ بلکه این معناست که ادعای مطرح شده به روش علمی تکیه ندارد).

به این نمونه‌ها توجه کنید:

  • رهبران بزرگ تاریخ، هوش هیجانی (EQ) بالایی داشته‌اند.
  • به این علت که هوش هیجانی به اندازه‌ی مورد نیاز عصر ما پرورش نیافته، در بلندمدت موج فراینده‌ی جنایات را شاهد خواهیم بود (می‌توانید حدس بزنید که چهره‌ی استیون پینکر با شنیدن این حرف در هم می‌رود).

از این نمونه‌ ادعاها – به صورت مستقیم و غیرمستقیم – باز هم در کتاب مطرح شده‌اند.

حتی برخی منتقدان گلمن می‌گویند جریان‌سازی او برای جا انداختن هوش هیجانی به عنوان بخشی از آزمون استخدامی می‌تواند نوعی سوگیری مثبت به نفع ماکیاولیست‌ها ایجاد کند (+).

چون این افراد می‌توانند احساسات خود را بهتر مدیریت کرده و احساسات دیگران را بهتر مورد سوء استفاده قرار دهند (البته همه‌ی محقق‌ها در این زمینه هم‌عقیده نیستند).

به هر حال باید به خاطر داشته باشیم که مقیاس و اندازه‌ی این نقدها در مقایسه با محاسن و ویژگی‌های مثبت این کتاب، بسیار کوچک است.

اگر نقد‌هایی هم درباره‌ی این کتاب یا هر کتاب عمومی مدیریتی / روانشناسی مطرح می‌شود، صرفاً با هدف ترسیم مسیر برای مطالعات و تحقیقات بیشتر است و نه کوچک شمردن کار نویسندگان.

 

به عنوان جمع‌بندی، به نظر می‌رسد که می‌توان از قرار دادن کتاب هوش هیجانی در فهرست مطالعه‌ی مدیران، کارکنان سازمان‌ها و نیز خانواده‌ها و علاقه‌مندان به توسعه فردی دفاع کرد.

ما هم در متمم در مجموعه درس‌های آموزش هوش هیجانی، از این کتاب به عنوان یکی از منابع خود استفاده کرده‌ایم.

ترجمه کتاب هوش هیجانی در ایران

کتاب Emotional Intelligence دانیل گلمن در ایران توسط مترجمان مختلف با عنوان‌های متفاوتی ترجمه شده است.

از جمله این ترجمه‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  هوش عاطفی؛ ترجمه حمیدرضا بلوچ؛ نشر جیحون

  هوش هیجانی؛ ترجمه نسرین پارسا؛ نشر رشد

  هوش هیجانی؛ ترجمه غلام‌حسین خانقائی؛ نسل نواندیش

  دل آگاهی (هوشمندی احساسی)؛ ترجمه پریچهر فرجادی؛ نشر جیحون

جدا از این‌که اگر نکته‌ای از محتوای کتاب برایتان جالب بوده است، خوشحال می‌شویم آن را مطرح کنید؛

خوش‌حال‌ترمان می‌کنید اگر در مورد ترجمه‌ای که در دسترس داشته‌اید، بازخوردی هم به سایر دوستان‌تان که قصد خرید و مطالعه این کتاب را دارند ارائه دهید.

پیشنهاد عضویت در متمم

دوست عزیز.

شما با عضویت رایگان به عنوان کاربر آزاد متمم (صرفاً با تعیین نام کاربری و کلمه‌ی عبور) می‌توانید به حدود نیمی از چند هزار درس متمم دسترسی داشته باشید.

همچنین در صورت تمایل، با پرداخت هزینه عضویت، به همه‌ی درس‌های متمم دسترسی خواهید داشت. فهرست برخی از درس‌های مختص کاربران ویژه متمم را نیز می‌توانید در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های مختص کاربران ویژه متمم

البته از میان درس‌های مطرح شده، شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ و بررسی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

دوره MBA

فنون مذاکره | تصمیم گیری

تحلیل رفتار متقابل | پرورش تسلط کلامی

افزایش عزت نفس | چگونه شاد باشیم

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: علیرضا حق گو , fahime , طباطبایی , مریم اسفندیاری , فرزانه قلی پور

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری هوش هیجانی به شما پیشنهاد میکند:

سری مطالب حوزه هوش هیجانی
 
برخی از سوالهای متداول درباره متمم
متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری/ چرا دیدگاه من منتشر نشده است؟

7 نکته برای کتاب هوش هیجانی دانیل گلمن (کتابی ساده اما غنی)

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .