Menu


کتاب داستان پردازی با داده ها | آموزش مصورسازی داده‌ها


داستان پردازی با داده ها

بسیاری از اوقات در محیط کار لازم می‌شود که حجم قابل‌توجهی از اعداد و ارقام و نمودارها را در قالب یک مجموعه اسلاید ارائه کنیم.

گاهی این ارائه به صورت شفاهی انجام می‌شود و گاهی اسلایدها را می‌سازیم و پرینت می‌گیریم و به شکل مکتوب در اختیار دیگران قرار می‌دهیم (برای این نوع اسلایدهای چاپی در زبان انگلیسی یک اصطلاح جالب وجود دارد: Slideument بر وزنِ Document).

جالب این‌جاست که روندِ تهیه‌ی این گزارش‌ها و اسلایدها معمولاً سرنوشت مشابهی پیدا می‌کند: ساعت‌ها و بلکه روزها درگیر استخراج و گردآوری اعداد و ارقام و آمارها می‌شویم. سپس در عرض چند ساعت آن‌ها را داخل چند اسلاید «می‌ریزیم» و به هر زور و زحمتی شده یک گزارش می‌سازیم.

این در حالی است که اصل ماجرا به «ارائه‌ی قوی و تأثیرگذار» برمی‌گردد. اگر ده یا بیست ساعت برای گردآوری داده‌ها وقت می‌گذاریم، چرا همین‌قدر زمان (یا حتی بیشتر) را صرفِ ساختن اسلایدهایی جذاب و تأثیرگذار نکنیم؟ مگر جز این است که گزارش‌های ما می‌توانند روی تصمیم‌های دیگران تأثیر بگذارند و حتی گاهی سرنوشت دپارتمان یا کسب و کار ما را تغییر دهند؟

شاید بتوان گفت ادوارد تافتی (Edward Tufte) یکی از نخستین کسانی بوده که بر اهمیت «ارائه‌ی جذاب» و «مصورسازی قدرتمند» تأکید کرده و در این زمینه چند کتاب نوشته است.

کتابهای ادوارد تافتی به جزئیات بسیار پرداخته‌اند و شرح و تفسیرهایی چنان جزئی‌نگرانه را از شکل‌ها و نمودارها و اینفوگرافیک‌ها ارائه می‌دهد که ممکن است خواننده‌ی مبتدی را خسته کند.

اما خوشبختانه در سال‌های اخیر، نویسندگان متعددی مسیر تافتی را ادامه داده‌اند و هر یک کوشیده‌اند روش مصور‌سازی و تصویرپردازی را در حوزه‌ی تخصصی خود به ما بیاموزند.

کول ناسبامر نافلیک (Cole Nussbaumer Knaflic) از جمله‌ی این نویسندگان است. او در کتاب داستان پردازی با داده ها فرض را بر این گذاشته که شما مجموعه‌ای از اعداد و ارقام را در اختیار دارید و لازم است یک ارائه‌ی بسیار قدرتمند و تأثیرگذار تهیه کنید.

داستان پردازی با داده ها

تنظیمات پیش‌فرض، بهترین راه‌حل نیستند

ممکن است با خود بگویید مگر نمودار کشیدن هم به دانش و تخصص نیاز دارد؟ نرم‌افزارهایی مثل اکسل و پاورپوینت به انبوهی از ابزارهای ترسیم نمودار مجهز هستند و کافی است با چند کلیک، اعداد و ارقام خود را به نمودارهای زیبا و خوش‌ رنگ و لعاب تبدیل کنم.

این روش بسیاری از ماست: اعداد را انتخاب کن و با چند کلیک، نمودار نهایی را جایی در میانه‌ی صفحه قرار بده.

اما آیا واقعاً استفاده از تنظیمات پیش‌فرض برای تولید یک نمودار تأثیرگذار کافی است؟

نمودار زیر (از متن کتاب) نمونه‌ای از همین نمودارهایی است که با چند کلیک تولید می‌شوند:

کتاب داستان پردازی با داده ها

اما آیا نمودار بالا به اندازه‌ی نمودار زیر – که با فکر و تحلیل و ایده‌پردازی ترسیم شده – گویا است و پیام خود را به شکل واضح و شفاف می‌رساند؟

داستان پردازی با داده ها

تقریباً تمام حرف کول نافلیک در کتاب داستان پردازی با داده ها همین است. او تأکید می‌کند داده‌ها یک سرمایه‌ی ارزشمند و تأثیرگذار هستند و ارزش دارد وقت بیشتری برای نمایش‌شان بگذاریم.

ارزش دارد از خودمان بپرسیم مخاطب من کیست؟ دغدغه‌هایش چیست؟ می‌خواهم بعد از دیدن این داده‌ها به چه نتیجه‌ای برسد؟ می‌خواهم چه پیامی به او منتقل شود؟ چه می‌توانم بکنم که با کمترین زحمت، بیشترین دریافت اطلاعات را از ارائه‌ی من داشته باشد؟

او در این مسیر، به هر یک از موضوعات مرتبط، سر می‌زند و سعی می‌کند اشاره‌ای – هر چند کوتاه و مختصر – به آن‌ها داشته باشد.

از اهمیت رنگ می‌گوید، ایرادهای نمودارهای شلوغ را گوشزد می‌کند، کمک می‌کند ذهن مخاطب را به سمت پیام خود هدایت کنید و سعی می‌کند برخی از مهم‌ترین اصول طراحی را به شما یادآوری کند.

او هم‌چنین فصلی را به داستان‌پردازی و اهمیت آن در ارائه اختصاص داده است. البته به قضاوت ما، فصل داستان‌پردازی یکی از فصل‌های ضعیف کتاب است و ممکن است شما را هیجان‌زده نکند (به هر حال، اسم کتاب نافلیک داستان‌پردازی است و او مجبور بوده به هر زحمتی هست، چیزهایی درباره‌ی داستان‌سرایی ببافد و به مخاطب ارائه دهد). اما نافلیک در بخشِ «مطالعات موردی» این ضعف را جبران می‌کند و با ذکر مثال‌های کاربردی، به خوبی به مخاطب می‌فهماند که منظورش از داستان‌پردازی چیست و در عمل چگونه می‌توان یک روایت داستانی خوب از داده‌ها ارائه کرد.

کتاب برای چه کسانی مفید است؟

کتاب داستان پردازی با داده ها را نمی‌توان یک کتاب همه‌کس‌پسند دانست. اگر دانشجویی هستید که برای پایان ترم می‌خواهید چند نمودار تحویل استادتان دهید، یا کارمندی که از سر ناچاری باید چند برگ نمودار را پیوست گزارش خود کرده و رضایت مدیر را جلب کند، بعید این است کتاب به کارتان بیاید.

خواندن این کتاب حوصله‌ی بسیار می‌خواهد و نمی‌توان به سادگی و به شکل سرسری از روی توضیحات آن گذشت. این حوصله‌ی زیاد هم در کسانی پیدا می‌شود که سرنوشت‌شان با ارائه‌ی چند نمودار گره خورده باشد.

بنابر این پیشنهاد ما این است که «اگر ارائه‌ی نمودارها و اعداد و ارقام در فعالیت و کسب و کار شما سرنوشت‌ساز است» به سراغ این کتاب بروید: مثلاً ممکن است یک استارت آپ داشته باشید و بخواهید گزارشی تأثیرگذار به سرمایه‌گذاران خطرپذیر ارائه کنید، یا این‌که در تیم هوش تجاری (Business Intelligence) ماه‌ها زحمت کشیده‌اید و گزارش چند ماه کارتان قرار است در چند اسلاید ارائه شود.

در چنین شرایطی، ارزش دارد که روی جزئیات نمودارهای خود وقت بگذارید و مطمئن شوید که پیام مد نظرتان به خوبی ارائه می‌شود.

و کتاب داستان‌پردازی با داده‌ها برای چنین مخاطبی قطعاً ارزشمند خواهد بود.

سایت مکمل کتاب داستان پردازی با داده ها

مستقل از این‌که کتاب داستان پردازی با داده ها را بخرید و بخوانید یا نه، پیشنهاد ما این است که سایت مکمل کتاب را از دست ندهید (Storytellingwithdata).

در این سایت یک وبلاگ خوب و هم‌چنین یک مجموعه پادکست ارزشمند در نظر گرفته شده که می‌تواند نکات فراوانی را به شما بیاموزد.

بخش چالش‌های داستان‌پردازی با داده‌ها (SWD Challenge) هم از بخش‌های زیبای این وب‌سایت است که تمرین‌ها و چالش‌هایی را در اختیار شما قرار می‌دهد تا مهارت خود را در مصورسازی داده‌ها بسنجید و بیازمایید.

توضیح پایانی این‌که کتاب داستان پردازی با داده ها با همت احسانه مرادیان به فارسی ترجمه شده و توسط #انتشارات آریاناقلم به بازار عرضه شده است.

[ لینک مرتبط: صفحه معرفی و فروش کتاب در سایت آریانا ]

پیشنهاد عضویت در متمم

شما با عضویت ویژه در متمم، می‌توانید به درس‌ها و آموزش‌های بسیاری از جمله موضوعات زیر دسترسی کامل داشته باشید:

  فهرست درس‌های متمم

موضوعات زیر، برخی از درس‌هایی هستند که در متمم آموزش داده می‌شوند:

  دوره MBA (یادگیری منظم درس‌ها)

  فنون مذاکره | مهارت ارتباطی

  تصمیم گیری | تفکر سیستمی

  توسعه فردی | مهارت یادگیری

  مدیریت بازاریابی | دیجیتال مارکتینگ

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    نیما محمدپور ، میثم شیخی ، روح الله یعسوبی ، غزل ایزدی ، Zeinab Ghadiri

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری آموزش پاورپوینت و اسلایدسازی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه آموزش پاورپوینت و اسلایدسازی

قوانین کامنت گذاری در متمم

3 نکته برای کتاب داستان پردازی با داده ها | آموزش مصورسازی داده‌ها

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .