Menu


تصمیم گیری سازمانی | چک لیست تصمیم گیری برای مدیران


اهداف و انتظارات آموزشی متمم در این درس
کد درس: ۵۲۴۹۶
پیش نیاز مطالعه درس چک لیست تصمیم گیری مدیران: از دوستان عزیز متممی انتظار می‌رود پس از مطالعه این درس:
  • بتوانند برای منافع شخصی معقول و منافع شخصی نامتعارف در تصمیم‌های سازمانی مثال بزنند.
  • بتوانند شرح دهند که چگونه یک نفر (یا یک واحد سازمانی) عاشق یک راهکار می‌شود.
  • به خاطر بسپارند که تصمیمی که هیچ مخالفی ندارد، الزاماً مطمئن‌ترین و بهترین تصمیم نیست.
فشار ذهنی هنگام مطالعه
نیاز به مشارکت شما
کسب و کار
زندگی
چک لیست تصمیم گیری مدیران برای تصمیم گیری سازمانی بهتر

بخش قابل توجهی از درس تصمیم گیری مقدماتی، به معرفی و مرور خطاهای شناختی ذهن انسان گذشت.

در مورد هر خطای شناختی، سعی کردیم مشکلات و اشتباهات ناشی از آن خطا در فرایند تصمیم گیری را با هم مرور کنیم.

اگر چه ما تعداد کمی از خطاهای شناختی را مرور کردیم، اما فهرست این خطاها بسیار طولانی است و بعید است کسی بتواند در لحظه‌ی تصمیم گیری، به همه‌ی آنها فکر کند.

به همین علت، کسانی مثل دنیل کانمن که در زمینه تصمیم گیری مطالعات و تحقیقات گسترده‌ای داشته‌اند، معمولاً توصیه می‌کنند که همواره یک چک لیست تصمیم گیری داشته باشیم و هنگام تصمیم گیری‌های مهم به آن رجوع کنیم.

چک لیست تصمیم گیری برای مدیران - جهت کاهش خطاهای تصمیم گیری

در این درس، می‌خواهیم به سراغ یک نمونه چک لیست تصمیم گیری برویم که دنیل کانمن برای مدیران پیشنهاد کرده تا بتوانند در تصمیم‌های سازمانی از آن استفاده کنند.

این چک لیست را هم می‌توانید به نوعی، جمع بندی خطاهای شناختی در درس تصمیم گیری مقدماتی بدانید و هم، به عنوان یک ابزار مدیریتی آن را در محیط کار خود مورد استفاده قرار دهید.

اکنون با این مفروضات، نکات زیر را مرور کنید:

سوال اول: آیا ممکن است خطای ناشی از منافع شخصی وجود داشته باشد؟

معمولاً هر وقت بحث منافع شخصی مطرح می‌شود، ما به این مسئله فکر می‌کنیم که ممکن است یکی از همکاران ما به خاطر منافع خود، اخلاق و اصول و چارچوب حرفه‌ای‌گری را کنار بگذارد و پیشنهادی را مطرح کند.

البته به هر حال، چنین مواردی اجتناب‌ناپذیر هستند.

اما در اینجا باید به نکته‌ی مهمی توجه کنیم:

بنابراین، بحث منافع شخصی، بحث وابسته بودن یا نبودن فرد به اخلاق نیست. بلکه سوال کلیدی آن، این است که: آیا ممکن است منافع فرد، او را آگاهانه یا ناآگاهانه به سمت یک گزینه‌ی مشخص سوق داده باشد؟

در اینجا باید بر یک نکته‌ی دیگر هم تاکید کنیم:

ما نمی‌توانیم یک همکار خود را صرفاً به خاطر اینکه بیشتر تلاش می‌کند تا به واسطه‌ی فروش بیشتر، موقعیتی بالاتر از همکارانش به دست آورد سرزنش کنیم.

یا اینکه صرفاً چون در ساختار سازمانی جدید، سمت بهتری خواهد داشت، دفاع کردن او از چارت جدید را زیر سوال ببریم.

آنچه کانمن و همکارانش بر آن تاکید می‌کنند: منافع نامتعارف است. منافعی که با تلاش و شایستگی‌های فرد یا گروه،‌ نامتناسب باشد.

اگر تصمیم بر اساس منافع شخصی بود چه باید کرد؟

آیا می‌توانیم به خاطر اینکه یک فرد یا دپارتمان، در یک تصمیم، منافع شخصی یا دپارتمانی بسیار جدی دارد، آن گزارش را رد کنیم؟

الزاماً چنین نیست؟ همچنان ممکن است آن تصمیم برای سازمان هم مفید باشد.

بنابراین پیشنهاد می‌شود:

 مطمئن شوید که گزینه‌های دیگر (آلترناتیو‌ها) هم مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته‌اند. به عبارتی، شما را وادار نکرده‌ باشند که از یک فهرست یک گزینه‌ای، یک گزینه را انتخاب کنید.

 مطمئن شوید که گزینه‌ی مطلوب، با خوش‌بینی بیش از حد و سایر آلترناتیو‌ها با بدبینی بیش از حد ارزیابی نشده‌اند.

 سایر مواردی را که در چک لیست می‌بینید، با دقت بیشتری بررسی کنید.

سوال دوم: آیا ممکن است که پیشنهاددهندگان عاشق گزینه‌ی پیشنهادی شده باشند؟

همان‌طور که انسان‌ها عاشق یکدیگر می‌شوند، گاهی عاشق راهکارها و ایده‌ها و تصمیم‌ها هم می‌شوند.

عشق هم معمولاً ما را کور می‌کند. البته دانشمندان تصمیم‌گیری ترجیح می‌دهند از اصطلاح Affect Heuristic یا جستجو و ارزیابی احساسی استفاده کنند.

سه مورد از تصمیم‌هایی که بار احساسی بالایی دارند و ممکن است پیشنهاددهندگان آنها، عاشق تصمیم‌ها و گزینه‌های خود شوند:

 تصمیم‌هایی که به کارکنان سازمان مربوط هستند.

 تصمیم‌هایی که بر روی برند کل مجموعه تاثیر دارند.

  تصمیم‌هایی که به انتخاب مکان (برای دفتر، نمایشگاه، مسافرت، انبار یا هر چیز مشابه دیگر) مربوط می‌شوند.

البته موارد فوق، تنها چند مثال هستند و ممکن است بسیاری از موضوعات دیگر هم گرفتار چنین دامی بشوند.

در اینجا هم همان توصیه‌هایی که در سوال اول مطرح کردیم مصداق دارند:

 مطمئن شوید که گزینه‌های دیگر (آلترناتیو‌ها) هم مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته‌اند.

 نگران خطای خوش‌بینی بیش از حد باشید.

 سایر مواردی را که در چک لیست می‌بینید، با دقت بیشتری بررسی کنید. خصوصاً اگر پاسخ شما به سوال اول هم مثبت است (منافع شخصی)، منطقی است وسواس بیشتری به خرج دهید.

محدودیت در دسترسی کامل به این درس

دوست عزیز. مطالعه مجموعه درس‌های تصمیم گیری پیشرفته، صرفاً برای کسانی امکان پذیر است که هر دو شرط زیر را دارا باشند:

ضمناً اگر کاربر ویژه متمم باشید، به درس‌های بسیار بیشتری دسترسی پیدا می‌کنید که فهرست آن‌ها را می‌توانید در این‌جا ببینید:

 فهرست درس‌های متمم

البته از میان درس‌ها و مطالب مطرح شده، ما فکر می‌کنیم شاید بهتر باشد ابتدا مطالعه‌ی مباحث زیر را در اولویت قرار دهید:

  تفکر سیستمی

  مهارت یادگیری

  مدل ذهنی

  تصمیم گیری

و سپس به سراغ تصمیم گیری پیشرفته بیایید.

تمرین

آیا به عنوان مدیر، یا به عنوان همکاری که ناظر تصمیم مدیر خود بوده است، گزارش‌ها یا تصمیم‌هایی را به خاطر دارید که یکی از سه مورد مطرح شده در این درس در آنها مصداق داشته است؟

ممکن است خودتان این تصمیم‌ را به توصیه‌ی همکاران‌تان گرفته باشید یا اینکه دیده باشید که مدیرتان، به واسطه‌ی یک گزارش یا جلسه یا توصیه‌ی یک فرد (یا یک واحد) گرفتار این دام شده است.

  شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.

برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند: سید محمد حسین , معصومه خزاعی , محمد میرشکاری , پانته آ نیک اندیش , محمد حسین مومنی

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری تصمیم گیری پیشرفته به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه تصمیم گیری پیشرفته
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

قوانین کامنت گذاری در متمم

23 نکته برای تصمیم گیری سازمانی | چک لیست تصمیم گیری برای مدیران

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : هما

    چند سال پیش ما با شرکتی در پروژه ای کار می کردیم. شرکت مورد نظر کارفرمای ما بود. یکی از مشکلاتی که با اون ها داشتیم استفاده از یک نرم افزار بود که همیشه از طرف اون ها به ما گفته می شد از یه نرم افزار دیگه که مد نظر اون هاست استفاده کنیم. در آخر به خاطر اینکه نرم افزار نهایی برای کار رو انتخاب کنیم با اون ها جلسه گذاشتیم.
    یادمه تو جلسه ما لیست مزایا و معایب استفاده از هر دو نرم افزار رو برای کارفرما عنوان کردیم ولی باز هم کارفرمای ما اصرار داشت که نرم افزار اون ها مورد استفاده قرار بگیره. در آخر برای اینکه اون ها کارفرما بودن ما پذیرفتیم.
    بعد از جلسه با یکی از کارشناس ها در شر‌کت کارفرما صحبت کردیم و متوجه شدیم علت اصرار اون ها عدم آشنایی مدیر با کار با نرم افزار ما بود. یعنی مدیر بدون توجه به مزایا و معایب و صرفا به خاطر بلد نبودن کار با نرم افزار پیشنهاد ما رو نپذیرفته بود.

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .