Menu


چستر بارنارد


چستر بارنارد

چستر بارنارد (Chester Barnard) را بی‌تردید می‌توان یکی از نام‌های بزرگ کلاسیک در مدیریت دانست.

پیتر دراکر وقتی در کتاب The Effective Executive خود، از ویژگی‌های مدیر موفق حرف می‌زند، به حرف‌های بارنارد و کتاب او ارجاع می‌دهد. هربرت سایمون دانشمند شناخته‌شده و برنده‌ی جایزه نوبل هم، در مقدمه‌ی کتاب Administrative Behavior، خود را وامدار و مدیون چستر بارنارد معرفی می‌کند و توضیح می‌دهد که بارنارد تأثیر بزرگی روی تفکر او درباره‌ی مفهوم سازمان گذاشته است (بارنارد در ۱۸۸۶ به دنیا آمده و در ۱۹۶۱ درگذشت).

نکته در این‌جاست که این متفکر پیشکسوت و نظریه‌پرداز مدیریت، خود تحصیلات دانشگاهی را به پایان نبرده و آخرین مدرک تحصیلی رسمی‌اش، به دوران دبیرستان باز می‌گردد.

بارنارد تقریباً تمام دوران مدرسه هم، خرج تحصیل خود را با کار کردن درآورد و سه سال هم در دانشگاه هاروارد در رشته‌ی اقتصاد درس خواند. اما در نهایت، نتوانست این روند کار و درس را با هم ادامه دهد و پیش از به پایان رسیدن دوره‌ی کارشناسی اقتصاد، درس و دانشگاه را رها کرد و به سراغ مشاغل تمام‌وقت رفت.

بارنارد کار خود را از پایین‌ترین رده‌های شرکت AT&T (یا همان American Telephone & Telegraph Company) آغاز کرد و به تدریج به بالاترین رده‌های مدیریتی این شرکت رسید.

همکاری او با این مجموعه‌ی مخابراتی، نزدیک به چهار دهه ادامه داشت و در این مدت، همواره به اساتید دانشگاه کمک می‌کرد تا از شرکت‌های زیرمجموعه‌ی او برای مطالعه و تحقیق استفاده کنند (کسانی مانند لارنس هندرسون، التون مایو، والاس دونهام، لارس لُوِل و دیگران).

همین حفظ رابطه با دانشگاه و دانشگاهیان بود که او را با زبان آکادمیک آشناتر کرد و باعث شد که کتاب‌هایش، از نظر چارچوب، معتبر بوده و با در نظر گرفتن شیوه‌ی نگارش، دانشگاهی محسوب شوند.

البته بارنارد سمت‌های اجرایی دیگری را هم تجربه کرد که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به ریاست بنیاد راکفلر (Rockfeller Foundation) طی سال‌های ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۲ اشاره کرد (+/+).

Chester Barnard Photo

کتابهای چستر بارنارد

بعد از اشاره به برخی از نکات برجسته‌ی زندگینامه چستر بارنارد، وقت آن است که به حرف‌ها و ایده‌ها و نظریه‌های چستر بارنارد بپردازیم و ببینیم او چه گفته که تا این حد مورد استقبال دانشمندان و نظریه‌پردازان مدیریت قرار گرفته است.

برای این‌که با چستر بارنارد آشنا شویم باید به سراغ کتابهای او برویم. چون بیشتر افرادی که از او تأثیرپذیرفته یا او را تحسین کرده‌اند، از طریق این کتابهای بارنارد با او آشنا شده‌اند.

چستر بارنارد دو کتاب کلیدی دارد: یکی از آن‌ها کتاب وظایف مدیریت یا وظایف مدیران (The Functions of the Executive) است که اولین ویرایش آن در سال ۱۹۳۸ منتشر شد.

کتاب وظایف مدیران - چستر بارنارد

دومین کتاب تأثیرگذار او، کتاب سازمان و مدیریت (Organization and Management) است که در سال ۱۹۴۸ منتشر شد.

او آثار و نوشته‌های دیگری هم داشته است. اما معمولاً این دو کتاب به عنوان مبنای قضاوت در مورد بارنارد و نیز منبع بررسی ایده‌ها و افکار او مورد استناد قرار می‌گیرند.

کلمات کلیدی بارنارد: سازمان، اطلاعات، ارتباطات، کارایی، اثربخشی

بارنارد به مفهوم پردازی بسیار علاقه‌مند بود و اصرار داشت که هر واژه یا اصطلاحی که در نوشته‌هایش به‌کار می‌برد، ابتدا به صورت شفاف تعریف شود.

او حتی واژه‌هایی مثل شخص، سازمان، فرد، کارایی و اثربخشی را هم تعریف می‌کند. در واقع می‌توان گفت همه‌ی کسانی که درباره‌ی کارایی و اثربخشی و تعریف و تفاوت آن‌ها صحبت کرده‌اند، حرف‌ها و دیدگاه خود را بر پایه‌ی حرف‌‌های بارنارد بنا کرده‌اند.

هم‌چنین اصطلاحاتی مانند سازمان رسمی و سازمان غیررسمی، از جمله تعبیرهایی است که بارنارد در ادبیات مدیریت رواج داده است.

محدودیت در دسترسی به مجموعه‌ی رفتار سازمانی

دسترسی کامل به مجموعه درس‌های رفتار سازمانی برای اعضای ویژه متمم در نظر گرفته شده است.

با عضویت ویژه‌ی متمم علاوه بر دسترسی به درس‌های رفتار سازمانی به مباحث متنوع دیگری نیز دسترسی خواهید داشت که می‌توانید فهرست آنها را در اینجا ببینید:

 فهرست درس‌های متمم

شاید برایتان جالب باشد که بررسی‌های ما نشان داده در میان دوستان متممی، کسانی که به رفتار سازمانی علاقه‌مند بود‌ه‌اند، برای مطالعه‌ی درس‌های زیر هم وقت گذاشته‌اند:

شخصیت شناسی | کار تیمی | مذاکره | مدیریت تعارض

مهارت ارائه | فن بیان | گزارش نویسی | تصمیم گیری

مشاوره مدیریت | کوچینگ | تحلیل رفتار متقابل | خودشناسی

  دوره MBA (مطالعه‌ی منظم همه‌ی درس‌ها)

اگر با فضای متمم آشنا نیستید و دوست دارید درباره‌ی متمم بیشتر بدانید، می‌توانید نظرات دوستان متممی را درباره‌ی متمم بخوانید و ببینید متمم برایتان مناسب است یا نه. این افراد کسانی هستند که برای مدت طولانی با متمم همراه بوده و آن را به خوبی می‌شناسند:

اهمیت بارنارد برای دنیای امروز ما

اگر به شما بگویند رفتار سازمانی برای چه کسانی مناسب است چه خواهید گفت؟ چه کسانی به ذهن‌تان می‌رسد؟ سن این افراد در چه محدوده‌ای است؟ تحصیلات‌شان چیست؟ ویژگی‌های دموگرافیک آن‌ها چگونه است؟

احتمالاً اکثر کسانی که به ذهن‌تان می‌رسد، مدیر یا کارمند هستند و در لیست حقوق یک شرکت حضور دارند و قراردادی هم برای کار امضا کرده‌اند.

اما وقتی بارنارد می‌گوید سازمان یعنی حضور هدفمند آگاهانه در یک گروه، متوجه می‌شویم که اعضای یک گروه تلگرام، فالورهای یک اکانت در شبکه‌های اجتماعی، کل اعضای متمم و خلاصه بسیاری از مجموعه‌هایی که می‌شناسیم، از جنس سازمان هستند.

رفتار سازمانی، الزاماً به رفتار کارمندها و مدیران‌شان محدود نیست. بلکه مباحث آن حتی می‌تواند دغدغه‌ی یک نوجوان دبیرستانی باشد که یک گروه کوچک دیجیتال دوستانه را مدیریت می‌کند.

بارنارد اگر چه بیش از نیم قرن پیش درگذشته و حرف‌هایش در مورد سازمان، چند دهه قبل از ظهور اینترنت بوده است؛ اما امروز بیش از زمان خود او، می‌توان از اندیشه‌ها و نگرش او الهام گرفت و مصداق‌هایی که ما برای حرف‌های او می‌شناسیم، از آن‌چه خودش هم می‌دانست و می‌توانست تصور کند، بیشتر است.

      شما تاکنون در این بحث مشارکت نداشته‌اید.  

     برخی از دوستان متممی که به این درس علاقه مندند:    حمیدرضا عباسی ، خسرو بوشهری ، محسن ، محمدحسن مازاراتابکی ، کمال محتشم

ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مبانی رفتار سازمانی به شما پیشنهاد می‌کند:

سری مطالب حوزه مبانی رفتار سازمانی
 

برخی از سوالهای متداول درباره متمم (روی هر سوال کلیک کنید)

متمم چیست و چه می‌کند؟ (+ دانلود فایل PDF معرفی متمم)
چه درس‌هایی در متمم ارائه می‌شوند؟
هزینه ثبت‌نام در متمم چقدر است؟
آیا در متمم فایل‌های صوتی رایگان هم برای دانلود وجود دارد؟

8 نکته برای چستر بارنارد

    پرطرفدارترین دیدگاه به انتخاب متممی‌ها در این بحث

    نویسنده‌ی دیدگاه : ناهید عبدی

    شاید تهیۀ فهرستی از مهم‌ترین سازمان‌هایی که از آن‌ها تأثیر می‌گیریم یا بر آن تأثیر می‌گذاریم، بتواند مسیری که در آن هستیم و آینده‌ای که پیش رو داریم را برایمان شفاف‌تر کند.
     
    ازآنجایی‌که یاد گرفتیم هر سازمان هویتی مستقل دارد و یک موجود زندۀ اجتماعی مستقل از اعضایش محسوب می‌شود، پس به‌صورت بالقوه قدرت تأثیرگذاری و ظرفیت یادگیری یا تخریب زیادی دارد.
     
    اینکه هر فرد در ارتباط با این سازمان چطور واکنش نشان می‌دهد و به‌عنوان یک هویت مستقل، چطور زندگی‌اش را تحت تأثیر این سازمان اداره می‌کند به دو کلمۀ کلیدی در این جمله برمی‌گردد: سازمان یعنی حضور هدفمند آگاهانه در یک گروه
    یعنی حضور هدفمند و حضور آگاهانه.
    پس اگر برای بررسی ابعاد مختلفی زندگی به نوع حضوری که در سازمان‌های مختلف داریم، دقت کنیم، احتمالاً به چراییِ مسائلی که در زندگی با آن‌ها مواجه هستیم و انتخاب راه‌حل‌هایی که برمی‌گزینیم بهتر آشنا می‌شویم.
     
    میزان حضورمندی هدفمند و آگاهانه در سازمان‌های مختلف، خط‌مشی اصلی زندگی فرد را تعیین می‌کند. حالا ممکن است این حضورمندی را یک نفر در سازمانی واحد به‌عنوان سازمان مادر تجربه کند یا تحت تأثیر چند سازمان مختلف باشد که سهمی یکسان به آن‌ها بخشیده است.
     
    مثلاً سازمان متمم را در نظر بگیریم.
    این سازمان می‌تواند برای یک نفر سازمانی مادر محسوب شود به‌طوری‌که در مرکزیت توجه و زندگی او قرار داشته باشد. احتمال اینکه رفتار و عملکرد و مدل ذهنی این فرد در سایر سازمان‌هایی که عضو آن است تحت تأثیر مطالبی باشد که در اینجا یاد می‌گیرد بسیار زیاد است.
    نوع حضور و میزان هدفمند بودن فرد در این سازمان می‌تواند مشخص کند چرا این فرد انتخاب‌های خاصی دارد، احساس به خصوصی را در موقعیت‌های مختلف تجربه می‌کند و چرا به بعضی از شرایط محیطی پاسخ مثبت یا منفی می‌دهد.
    یا ممکن است فردی دیگر، در کنار سازمان متمم تأثیرگذاری و تأثیری پذیری جدی از چند سازمان دیگر داشته باشد به‌طوری‌که با دادن سهم یکسان به این سازمان‌های اصلی، بیشترین رفتارها و عملکردش در زندگی را تحت تأثیر آن‌ها شکل بدهد.
    بده بستانی که بین تجربیات و داده‌های این سازمان‌ها در زندگی و ذهن فرد اتفاق می‌افتد، باعث می‌شود این فرد هر بار تحت تأثیر هر سازمان، یک هویت مستقل تازه را تجربه کند و همراه با تجربیات جدید و نگاه متفاوتی که پیدا می‌کند، بر دیگر سازمان‌هایی که مدیریت می‌کند یا عضو آن است تأثیر بگذارد.
     

     
    دوست گرامی مشاهده تمرینهای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .