Menu


مدل ذهنی – درس ۸: پارادایم چیست ؟


تغییر پارادایم در حوزه استراتژی و کسب و کار

هنوز هم در کلاس‌های مدیریت، وقتی می‌خواهند بگویند پارادایم چیست ، فیلم‌های قدیمی و رنگ و رو رفته از تاریخ ساعت‌سازی را نشان می‌دهند. یادآوری می‌کنند که ساعت‌سازان سوییسی، نتوانستند یا نخواستند حضور کوارتز و به تبع آن ساعت‌های دیجیتال را در بازار بپذیرند و به همین دلیل،‌ بخش قابل توجهی از بازار ساعت، برای همیشه از طریق ساعت‌های دیجیتال،‌ به نقطه‌‌های دیگری از جهان منتقل شد. اما آیا این نوع نگرش و مثال‌ها، مهم‌ترین نمونه‌های تغییر پارادایم هستند؟

برای اینکه بدانیم پارادایم چیست، باید به سراغ توماس کوهن برویم. او در سال ۱۹۶۲ کتابی نوشت به نام: «ساختار انقلابهای علمی». در  آن کتاب، معیارهایی را ارائه کرد که بگوید آیا واقعاً یک انقلاب علمی روی داده است یا خیر؟ لغت‌های پارادایم (Paradigm) و جابجایی پارادایم (Paradigm Shift) از واژه‌های کلیدی در زبان و ادبیات توماس کوهن بودند.

پارادایم چیست

در این تفکر،هر کس مثالی بر مثالهای قبل می‌افزاید و نظریه‌‌ای بر اساس نظریه‌های قبلی می‌سازد. اما در لحظات مهمی در تاریخ علم، بنای قبلی فرو می‌ریزد و پی‌ریزی یک ساختمان جدید آغاز می‌شود.

کوهن، فضایی را که در آن هر کس سنگی را بر روی سنگ قبلی قرار می‌دهد، «توسعه و ترویج پارادایم حاکم» و مقطعی را که بنای گذشته فرو می‌ریزد تا بنای جدیدی شکل بگیرد، «جابجایی پارادایم» نامگذاری می‌کند.

احتمالاً حرف‌های لرد کلوین (کسی که ما او را با صفر کلوین به یاد می‌آوریم) را در اواخر قرن نوزدهم خوانده‌اید:

پارادایم چیست

در آینده فقط باید بکوشیم همه چیز را دقیق‌تر اندازه بگیریم». فقط پنج سال زمان لازم بود تا اینشتین، مقاله نظریه‌ نسبت خاص را منتشر کند و پایه‌ای‌ترین مفروضات مکانیک نیوتونی زیر سوال برود.

پارادایم چیست و نقش کوپرنیک در تغییر پارادایممثال کلاسیک دیگر درباره تغییر پارادایم، رویدادی بود که توسط کوپرنیک در تاریخ علم رقم خورد. تا آن زمان، زمین مرکز عالم بود و همه چیز به دور آن میچرخید. اما ناگهان معادلات تغییر کرد و مشخص شد که ماجرا چیز دیگری است. این زمین است که دور خورشید می‌چرخد در دنیایی که حتی خورشید هم خود، مرکز عالم نیست!

تغییر پارادایم، ادامه پیوسته‌ی مسیر تغییر و توسعه‌ی تدریجی علم و نگرش نیست. بلکه تغییر پارادایم زمانی روی می‌دهد که مفروضات پایه‌ای ما تغییر کند.

دوست عزیز دسترسی کامل به مطالب مربوط به این بخش ، از طریق ثبت نام به عنوان کاربرویژه امکانپذیر هست

با وجود تمام توضیحات فوق، باید به خاطر داشته باشیم که جوجه در داخل تخم مرغ، زمانی می‌تواند پارادایم جدید (نگاه به واقعیت دنیای بیرونی)‌ را تجربه کند، که با رشد تدریجی از درون، تخم‌مرغ را شکسته باشد. تخم مرغی که از بیرون بشکند، فقط برای نیمرو کردن مفید خواهد بود! به همین دلیل است که تغییر پارادایم، با توصیه و تجویز و مشاوره، شکل نمی‌گیرد. هر جامعه‌ای باید از درون به نقطه‌ای برسد که پوسته‌ی تنگ تفکرات قدیمی خود را بشکند و دنیای جدید را ببیند…

تمرین:

تغییر ابزار یا اختراع ابزاری را توضیح دهید که از نظر شما به تغییر پارادایم منجر نشده است. سپس توضیح دهید که آیا این ابزار توانایی تغییر پارادایم را دارد و اگر چنین تغییری روی دهد،‌ آن را چگونه پیش بینی می‌کنید.

سعی کنید از سبک مک لوهان استفاده کنید و دو روایت را توضیح دهید: روایت ابزار پیشرفته‌تر برای انجام کار قدیمی – روایت ظهور پارادیمی جدید در همان حوزه یا حوزه‌های مرتبط

 
 

ترتیبی که گروه متمم برای خواندن مطالب سری مدلهای ذهنی به شما پیشنهاد میکند:

قوانین کامنت گذاری/ ارسال نظرات غیر مرتبط با این مطلب

251 نکته برای مدل ذهنی – درس ۸: پارادایم چیست ؟

     
    دوست گرامی مشاهده دیدگاههای مربوط به این درس، صرفا برای کاربران متمم امکانپذیر میباشد.
    .